ေရာက္တတ္ရာရာ ၂၀၁၇ သရ၀ဏ္(ျပည္)

၂၀၁၇ ကားကုန္လြန္ခဲ့ေပျပီ ။ ျပန္လွည့္ၾကည့္ေသာအခါ ၂၀၁၇ ဆိုေသာ ၃၆၅ ရက္သည္ စီးပြားေရး၊နိုင္ငံေရး၊ လူမွုေရး မ်က္နွာစာမ်ားတြင္  အမွတ္ရစရာမ်ားစြာကိုထားခဲ့သည္ ။ေပ်ာ္စရာေတြလည္းပါသည္ ။စိတ္ညစ္စရာေတြလည္းပါသည္။ပူပင္ေသာကေရာက္စရာ၊မေၾကမနပ္ညီးတြားစရာ၊ ျငင္းခုန္စရာေတြလည္း မ်ားစြာပါသည္ ။ ရင္ခုန္စိတ္လွုပ္ရွားစရာလည္း အနည္းအက်ဥ္းေတာ့ပါပါသည္ ။ ရန္ကုန္သူ ရန္ကုန္သားေတြအတြက္ အမွတ္ရစရာအေျပာင္းအလဲတစ္ခုကေတာ့ မ.ထ.သ ေခါ ္ေမာ္ေတာ္ယဥ္လိုင္းေပါင္းစံု ထိမ္းသိမ္းေရးအဖြဲ့ၾကီးမွ ဘိုဆန္ဆန္ Y.B.S (Yangon Bus Service ) ဆိုေသာအဖြဲ့ကအာဏာသိမ္းလိုက္ျခင္းျဖစ္သည္ ။ပုဇြန္ေတာင္ဓားငမိုးနွင့္ လမ္းမေတာ္ဖိုးတုတ္ေတြ ့ေတာ့ဓားငမိုးခံသြားရသလို မ.ထ.သ နွင့္ ၀ိုင္ဘီအက္စ္ အေတြ ့တြင္ မ.ထ.သ လူမိုက္ၾကီး ဒူးေထာက္က်သြားခဲ့သည္ ။ ျပည္သူလူထုကေတာ့ လက္ခုပ္လက္၀ါးတီးကာ လူမိုက္အသစ္ YBS ကိုၾကိဳဆိုခဲ့ၾကေပသည္ ။ ကိုၾကီးျဖိဳး၏ YBS ကလည္း အစြမ္းေတြျပသည္ ။ လူစီးကားမွဟုတ္ရဲ့လားဟုထင္ရေသာ ခုနစ္ေဆြး ရွစ္ေဆြးက ကားအေဟာင္းေတြကို အကုန္ရွင္းထုတ္ျပီး တရုတ္ျပည္ျဖစ္ကားအသစ္ေတြနွင့္အစားထိုးသည္ ။ တရုတ္ျဖစ္မို ့ဘယ္နွစ္နွစ္ခံမည္မသိေသာ္လည္း ေလာေလာဆယ္ေတာ့ အေျပာင္းအလဲကတာသြားလွသည္ ။ အလုပ္သြားအလုပ္ျပန္ရန္ကုန္သားတို့ဟန္က်သည္ ။ အဲကြန္းနွင့္ ေခ်ြးမထြက္ပဲခန့္ခန့္ၾကီးစီးနိုင္သည္ ။ေရြွေပါကၠံမွစာမတတ္ေသာ ပဲျပဳတ္သည္ မေရြွတုတ္ပင္ ဆင္းမည့္မွတ္တိုင္ကို စကားနွင့္မေျပာပဲ ခလုပ္ကိုၾကိဳႏွိပ္တတ္ေနေခ်ျပီ ။အဓိကကေတာ့ မိမိကိုရုိင္းရိုင္းစိုင္းစိုင္းေငါက္မည့္ငမ္းမည့္ စပယ္ယာဆိုသူပါမလာတာ နားခ်မ္းသာ စိတ္ခ်မ္းသာရွိလွသည္ ။ ၂၀၁၇ ၏အဓိကအက်ဆံုးအေျပာင္းအလဲမွာ ရန္ကုန္တြင္ ဘတ္စ္ကားစပယ္ယာမ်ား မ်ိဳးတုန္းေပ်ာက္ကြယ္သြားျခင္းဟုေျပာလ်ွင္ရနိုင္သည္ ။

      လာမည္လာမည္မၾကည္ရဲ့ဟုဟန္တျပင္ထဲျပင္ေနကာ ေတာ္ေတာ္နွင့္ထြက္ေတာ္မူမလာေသာ ေရေၾကာင္းဘတ္စ္ ေခါ ္ Water Bus ကေတာ့ ၂၀၁၇ နွစ္ကုန္ပိုင္းက်မွကေသာကေမ်ာပြဲထြက္လာသည္ ။ သူ ့မိတ္နွင့္သူရွိေသာ္လည္း Water Bus သည္ YBS ေလာက္ေတာ့ အံုနွင့္က်င္းနွင့္အားေပးသူမရွိ ။ အဓိကအခက္အခဲက ေမာ္ေတာ္ဘုတ္အစင္းေရနည္းသျဖင့္ တေခါက္နွင့္တေခါက္အခ်ိန္ကြာျခားတာ (ေစာင့္ရတာ ) ၊ ဆိုက္ကပ္ေသာဆိပ္ကမ္းနွင့္အလုပ္ေနရာ ေ၀းတာ ေတြကအဓိကျဖစ္မည္ထင္သည္ ။ တင့္တင့္တစ္ေယာက္ထဲမနိုင္မနင္းလုပ္ေနရသျဖင့္ထိုသို့ျဖစ္သလားဟုလည္းစာနာနားလည္မိသည္ ။ အျမတ္အစြန္းမေသခ်ာေသာစြန္းဦးတီထြင္လုပ္ငန္းျဖစ္သျဖင့္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြကလည္းအံုနွင့္က်င္းနွင္ပူးေပါင္းပါ၀င္မွုနည္းသည္ ။ YBS ကို ၀ိုင္းၾက၀န္းၾကသလို WB ကိုလည္း၀န္းၾက၀န္းၾကေစခ်င္ပါသည္ ။ဒါမွ ရန္ကုန္ျမိဳ့ၾကီးမွာ ယာဥ္ေၾကာပိတ္ဆို့မွုျပသနာကိုတဖက္တလမ္းမွနွိမ္နွင္းနိုင္ပါမည္ ။

      ရန္ကုန္ျမိဳ့ၾကီးတြင္ ျမိဳ့ျပလူဦးေရနွင့္ မနိုင္မနင္း၀န္ေဆာင္မွုေတြေပးေနရခ်ိန္တြင္အျခားျပည္နယ္နွင့္တိုင္း ၁၃ ခုကေတာ့ ခပ္ေအးေအးပဲျဖစ္သည္ ။ ထူးျခားေသာ သတင္းေတြသိပ္မၾကားရ။ရာဇ၀တ္မွုသတင္းေတြ ၊လူသတ္ ၊မုဒိန္းက်င့္သတင္းေတြကေတာ့ ျမန္မာျပည္အနွံ့အျပားမွတေန့တမ်ိဳးမရိုးနိုင္ေအာင္တက္လာၾကသည္ ။ ဂ်ာနယ္သတင္း၊ ေဖ့စ္ဘြတ္သတင္းေတြမွာ မုဒိန္းမွုေတြျပည့္ေနသည္ ။ ဤကိစၥကို အရွက္အေၾကာက္ေတြေဘးဖယ္၍ နက္နက္နဲနဲစဥ္းစားၾကဖို့လိုသည္ ။ လူသည္ ရဟႏၱာမဟုတ္သျဖင့္ မည္သူမ်ွ လိင္ကိစၥနွင့္မကင္းနိုင္ ။ ဒါကို ထိုကိစၥသည္မေျပာေကာင္းမဆိုေကာင္း မေဆြးေႏြးေကာင္းသလိုဆက္လက္ဟန္ေဆာင္ေနၾကေတာ့မလား ။ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေဆြးေႏြးခ်ိန္တန္ျပီဟုထင္သည္ ။ သက္ငယ္မုဒိန္းသမားကိုေသဒဏ္ေပးဖို့အခ်ိဳ့က၀ိုင္း၀န္းေတာင္ဆးိုၾကသည္ ။ အျပစ္ေပးျခင္း နည္းလမ္းတစ္မ်ိဳးတည္းနွင့္ေတာ့ ထိုအမွုသည္ပေပ်ာက္ဖို့မလြယ္ေပ ။ မုဒိန္းမွုျဖစ္ရျခင္းမွာက်ြန္ေတာ့္အျမင္တြင္ေတာ့ Demand နွင့္ Supply မမ်ွတျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္ ။ Demand ဆိုသည္ကား ကာမမွုကို က်ဴးလြန္လိုေနသူ ပူရိသအခ်ိဳ့ျဖစ္သည္ ။ Supply ဆိုသည္ကား သူတို့၏လိင္ဆက္ဆံဘက္ ျဖစ္သည္ ။ အိမ္ေထာင္ဘက္လည္းျဖစ္နိုင္သလို ၊ သမီးရည္းစားလည္းျဖစ္နိုင္သည္ ။ ထို့ထက္အလြန္ဆိုရလ်ွင္ ေငြရလ်ွင္ ဆႏၵကိုျဖည့္ေပးမည့္ျပည့္တန္ဆာမ်ားသည္လည္း Supply အုပ္စုတြင္ပါ၀င္သည္ ။ အိမ္ေထာင္ရွိသူ ၊ ခ်စ္သူရည္းစားမရွိေသာ ေယာက္က်ားအခ်ိဳ့တြင္ သူတို့၏ရွိေနေသးေသာ လိုအပ္ခ်က္ကိုျငိမ္းခ်မ္းစြာ ျဖည့္နိုင္သူမွာ ျပည့္တန္ဆာမ်ားျဖစ္သည္ ။ ျပည့္တန္ဆာပေပ်ာက္ေရး ၊ျပည့္တန္ဆာနွိပ္ကြပ္ေရးဆိုတာေတြခ်ည္းပဲ လုပ္ခဲ့ကိုင္ခဲ့ၾကသျဖင့္ Supply ေစ်းကြက္မွာအားနည္းလာသည္ ။ ထိုအခါ ေရာင္းလိုအားထက္၀ယ္လိုအားမ်ားလာေသာေၾကာင့္ မုဒိန္းမွုျဖစ္ရသည္ ဟုထင္သည္ ။ ထို့ေၾကာင့္ ျပည့္တန္ဆာကိစၥ ၊Sex Worker ကိစၥကို စကၤာပူလိုတရား၀င္လုပ္ကိုင္ခြင့္ေပး၍ က်န္းမာေရးအသိျဖင့္တင္းတင္းၾကပ္ၾကပ္ထိန္းခ်ဳပ္သင့္သည္ ။တင္းလြန္းေသာၾကိဳးသည္ျပတ္တတ္ပါ၏။ WY လိုမူးယစ္ေဆး၀ါးမ်ားကလည္း လူကိုတိရိစၧာန္စိတ္ေပါက္ေစသည္ ။ ၂၀၁၇ တြင္ဖမ္းမိေသာ WY ေဆးျပားမ်ားကား စစ္ေဘးေရွာင္ကေလးငယ္မ်ားလိုအပ္ေသာ နို့မွုန္ ့အေရအတြက္အေလးခ်ိန္ထက္မ်ားေနပါသည္ ။

    ၂၀၁၇ ၏ထူးျခားခ်က္မွာ ျငိမ္းခ်မ္းေရးေဆြးေႏြးပြဲေတြလုပ္ေနရင္း တိုင္းရင္းသားေတြထခ်ေနၾကျခင္းျဖစ္သည္ ။ ေဆြးေႏြးပြဲေတြကလည္းေနရာအနွံ ့၊တိုက္ပြဲေတြကလည္းေနရာအႏွံ ့ ။ ျပည္သူလူထုကေတာ့ ေျမစာပင္သက္သက္မ်ွသာ ။မၾကာမီကမွ ကခ်င္ျပည္နယ္၀ိုင္းေမာ္ဘက္တြင္ သံုးနွစ္သားကေလးငယ္ေလး လက္နက္ၾကီးက်ည္ထိမွန္၍ညာဘက္ေျခေထာက္ျဖတ္လိုက္ရသည့္သတင္းကိုစိတ္မေကာင္းစြာၾကားရသည္ ။လက္နက္ကိုင္ျပီးစီးပြားျဖစ္ေနၾကသူ လူတစ္စုအတြက္ ျပည္သူေတြဘယ္ေလာက္ေတာင္ခံၾကရဦးမည္မသိ။
     ၂၀၁၇ ဟုေျပာလိုက္လ်ွင္ အဓိကျမင္ေယာင္လာသည္မွာ ရခိုင္ပဋိပကၡျဖစ္သည္ ။ ေမာင္ေတာေဒသနွင့္ဘူးသီးေတာင္ရွိ ရဲကင္းစခန္းမ်ားကို Arakan Rohingya Solidarity Army (ARSA) ဟုသူ ့ဘာသာအမည္ေပးထားသည္ အာတားအူလာဆိုသည့္ အၾကမ္းဖက္သမားေခါင္းေဆာင္ေသာအဖြဲ့က ၀င္ေရာက္စီးနင္းတိုက္ခိုက္ရာမွ ျပသနာစတင္သည္ ။ တပ္မေတာ္က ထိုေဒသကို နယ္ေျမရွင္းလင္းေရး ( Search and Raid )စစ္ဆင္ေရး၀င္သည္ ။ ထိုေဒသတြင္ ဘာေတြျဖစ္ခဲ့သလဲဆိုတာ ပြင့္ပြင့္လင္းလင္းေျပာရလ်ွင္ စာေရးဆရာေတြ ၊သတင္းေထာက္ေတြတေယာက္မွမယ္မယ္ရရမသိ ။ အစိုးရသတင္းဌာနနွင့္တပ္မေတာ္သတင္းထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ား ကိုသာအကိုးအကားျပဳရသည္ ။ ထိုေဒသ၌ အၾကမ္းဖက္သမားနွင့္ရြာသူရြာသားမ်ားမွာ ေရာေထြးေနသည္ ။ အၾကမ္းဖက္အဖြဲ့ကသပ္သပ္ ရြာသားကသပ္သပ္မဟုတ္ ။ စစ္ဆင္ေရးလုပ္ရတာခက္ခဲနိုင္သည္ ။ ရြာသားေယာင္ေဆာင္ျပီးတိုက္ခိုက္တာေတြလည္းရွိသည္ ။ စစ္တပ္ကလည္းခပ္ၾကမ္းၾကမ္းကိုင္လုိက္သည္ထင္သည္ ။ ေနာက္ေတာ့ ဘဂၤလီေတြ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ဘက္သို့ထြက္ေျပးသြားသည္ ။ ဒုကၡသည္ေတြကိုရိုဟင္ဂ်ာဟုအမည္တပ္ကာ ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ကနိုင္ငံတကာသို့ျပကာစီးပြားရွာသည္ ။ အေနာက္တိုင္းနွင့္ OIC အဖြဲ့က ျမန္မာအစိုးရကိုျပင္းထန္စြာရွတ္ခ်ေ၀ဖန္သည္ ။ ျမန္မာသည္နိုင္ငံတကာမ်က္နွာစာတြင္ သံတမန္ေရး၌ ဘဂၤလီကိစၥတြင္အေတာ္မ်က္နွာငယ္ရသည္ ။ ထိုအခါ တရုတ္သည္ျမန္မာ၏သံတမန္ေရးကယ္တင္ရွင္ျဖစ္သည္ ။ ကယ္တင္ခနွင့္ထိုက္တန္ေအာင္တရုတ္ၾကီးကလည္းျမစ္ဆံုဆည္စီမံကိန္းကိုျပန္စနိုင္ဖို့အကြက္ေကာင္းကိုေခ်ာင္းေနသည္ ။ေဒါ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ တရုတ္၏ေထာက္ခံမွုလည္းရေအာင္ ၊ ျမစ္ဆံုၾကီးလည္း ပါမသြားေအာင္ေတာ္ေတာ္ကိုၾကပ္ၾကပ္တည္းတည္းေဆာင္ရြက္ေနရသည္ ။ ၂၀၁၇ တြင္ NLD အစိုးရ၏ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားတြင္ ေဒါ္ေအာင္ဆန္းစုၾကည္တစ္ေယာက္ထဲေရွ့သို့ခ်ြန္ထြက္ေနျပီးသူ ့တာ၀န္ေပးထားသူမ်ားက ခပ္လွမ္းလွမ္းမွေမွးလိုက္ေနၾကသလိုရွိသည္ ။ ဆရာကေတာ္လြန္းေတာ့လည္းတပည့္မလိုက္နိုင္သလို ဆရာက လုပ္ခြင့္မေပးျပန္ေတာ့လည္း တပည့္မ်ားက ေက်ာင္းထိုင္ဆရာေတာ္မသိပဲဘာမွမလုပ္ရဲေသာကိုရင္ေလးေတြလိုျဖစ္ေနၾကသည္ ။ ကိုယ့္ဘာသာကိုယ္ထြင္လုပ္တာေတြေတာ့ရွိသည္ ။ မြန္ျပည္နယ္၀န္ၾကီးခ်ဳပ္ ကိုမင္းမင္းဦး ရာထူးမွသူ ့ဘာသာနုတ္ထြက္သည္ ။ ေနာက္ျပီး  တိုင္းေဒသၾကီး၀န္ၾကီးခ်ုပ္တစ္ဦးကေတာ့ သူ ့ဘာသာတီထြင္ကာအခ်စ္က်ဴရွင္ျပသည္ ။ေနာက္တေယာက္က အိမ္ေထာင္ေရး ဘြဲ့လြန္သင္တန္းတက္သည္ ။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ အထက္အမိန့္ကိုေစာင့္မေနပဲလုပ္ရဲကိုင္ရဲတာကိုေတာ့ ခ်ီးက်ဴးသည္ ။

            ဒါေတြကအစိုရဘက္ကလုပ္ခဲ့ကိုင္ခဲ့ေသာ ၂၀၁၇ လွုပ္ရွားမွုျဖစ္သည္ ။ ျပည္သူလူထုကေတာ့ ၂၀၁၇ တြင္ တရုတ္နွစ္သစ္ကူးပြဲေတာ္ၾကီးကိုခမ္းနားစည္ကားစြာရရွိလိုက္သည္ ။ ခရစ္စမတ္ပြဲေတာ္ၾကီးကိုခမ္းနားစြာက်င္းပနိုင္သည္ ။ အစြန္းေရာက္ေသာ အဖြဲ့တစ္ဖြဲ့ဖ်က္သိမ္းခံလိုက္ရသည္ ။ တရားပြဲေတြ ၊စာေပေဟာေျပာပြဲေတြယခင္ကထက္လြတ္လပ္စြာက်င္းပခြင့္ရလာသည္ ။ ဒီမိုကေရစီအျငိမ္ ့ျပိဳင္ပြဲၾကီးကိုၾကည့္လိုက္ရသည္ ။ ျငိမ္းခ်မ္းေရးသီခ်င္းဆိုျပိဳင္ပြဲၾကီးကိုၾကည့္လိုက္ရသည္ ။ဒီမိုကေရစီတို ့ျငိမ္းခ်မ္းေရးတို ့ဆိုသည္မွာျပိဳင္ပြဲေတြပဲဟုကေလးေတြကထင္ၾကသည္။  ၂ နွစ္စာစုေပါင္းေပးအပ္ေသာ အံ့ဖြယ္အကယ္ဒမီေပးပြဲၾကီးကိုၾကည့္လိုက္ရသည္ ။ ရုပ္ျမင္သံၾကားမွာ ဘူမသိကိုးမသိေတြ၀င္ျပိဳင္ေသာဥာဏ္စမ္းအစီအစဥ္ေတြမ်ားလာသည္ ။ ျမန္မာရုပ္ရွင္ေတြလည္း အျပိဳင္အဆိုင္ေပါလာၾကရာမွ အျပိဳင္အဆိုင္ဆိုးၾကမိုက္ၾကျဖစ္္လာၾကသည္ ။အသံခ်ဲ့စက္သံေတြနားကြဲမတတ္ ေနရာတကာက်ယ္ေလာင္လာသည္။ ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ ေနတတ္လ်ွင္၂၀၁၈ သည္လည္းေၾကနပ္စရာျဖစ္မည္ပင္ ။

သရ၀ဏ္(ျပည္)