၁၉၈၂ ခုႏွစ္ ၊ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ဥပေဒ အမွတ္ ၄ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္သည္ ေအာက္ပါဥပေဒကိုျပ႒ာန္းလိုက္သည္။
အခန္း (၁)အမည္ႏွင့္အဓိပၸာယ္ေဖာ္ျပခ်က္
============================
၁။ ဤဥပေဒကို ျမန္မာနိုင္ငံသားဥပေဒဟု ေခၚတြင္ေစရမည္။
၂။ ဤဥပေဒတြင္ပါရွိေသာ ေအာက္ပါစကားရပ္မ်ားသည္ ေဖာ္ျပပါအတိုင္း အဓိပၸာယ္သက္ေရာက္ေစရမည္ -
(က) နိုင္ငံေတာ္ဆိုသည္မွာ ျပည္ေထာင္စုဆိုရွယ္လစ္သမၼတျမန္မာနိုင္ငံေတာ္ကို ဆိုသည္။
(ခ) နိုင္ငံသားဆိုသည္မွာ ျမန္မာနိုင္ငံသားကိုဆိုသည္။
(ဂ) ဧည့္နိုင္ငံသားဆိုသည္မွာ ဤဥပေဒအရ သတ္မွတ္ေသာ ဧည့္နိုင္ငံသားကိုဆိုသည္။
(ဃ) နိုင္ငံသားျပဳ ခြင့္ရသူဆိုသည္မွာ ဤဥပေဒအရ သတ္မွတ္ေသာ နိုင္ငံသားျပဳ ခြင့္ရသူကို ဆိုသည္။
(င) နိုင္ငံျခားသား ဆိုသည္မွာ နိုင္ငံသားမဟုတ္ေသာသူ သို့မဟုတ္ ဧည့္နိူင္ငံသားမဟုတ္ေသာသူ သို့မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ ခြင့္ရသူ မဟုတ္ေသာသူကိုဆိုသည္။
(စ) နိုင္ငံသားလက္မွတ္ဆိုသည္မွာ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံသားအျဖစ္ ( ေရြးခ်ယ္ေရး ) အက္ဥပေဒအရျဖစ္ေစ ၊ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံသားျဖစ္မွု့အက္ဥပေဒအရ ျဖစ္ေစ ထုတ္ေပးေသာ နိုင္ငံသားလက္မွတ္ကိုဆိုသည္။
(ဆ) ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ ဆိုသည္မွာ ဤဥပေဒအရ ထုတ္ေပးေသာ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ကို ဆိုသည္။
(ဇ) နိုင္ငံသားျပဳခြင့္လက္မွတ္ ဆိုသည္မွာ ဤဥပေဒအရ ထုတ္ေပးေသာ နိုင္ငံသားျပဳခြင့္လက္မွတ္ကို ဆိုသည္။
(စ်) ဗဟိုအဖြဲ႕ဆိုသည္မွာဤဥပေဒအရ ဖြဲ႕စည္းသည့္အဖြဲ႕ကိုဆိုသည္။
အခန္း (၂)နိုင္ငံသားျဖစ္ျခင္း
======================
၃။ နိုင္ငံေတာ္တြင္ပါဝင္ေသာ နယ္ေျမတစ္ခုခု၌ ျမန္မာသကၠရာဇ္ ၁၁၈၅ ခုႏွစ္ ၊ ခရစ္သကၠရာဇ္ ၁၈၂၃ ခုႏွစ္မတိုင္မီကာလမွစ၍ ပင္ရင္းနိုင္ငံအျဖစ္ အျမဲေနထိုင္ခဲ့ေသာ ကခ်င္၊ ကယား၊ ကရင္၊ ခ်င္း၊ ဗမာ၊ မြန္၊ ရခိုင္၊ ရွမ္း စသည့္ တိုင္းရင္းသားမ်ားႏွင့္ မ်ိဳးႏႊယ္စုမ်ားသည္ ျမန္မာနိုင္ငံသားမ်ား ျဖစ္သည္။
၄။ မည္သည့္မ်ိဳးႏႊယ္စုသည္ တိုင္းရင္းသားျဖစ္သည္၊ မျဖစ္သည္ကို နိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီက ဆုံးျဖတ္နိုင္သည္။
၅။ တိုင္းရင္းသားတိုင္းသည္လည္ေကာင္း၊ တိုင္းရင္းသားမိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားသူတိုင္းသည္ လည္ေကာင္း ေမြးရာပါနိုင္ငံသားျဖစ္သည္။
၆။ ဤဥပေဒ အာဏာတည္သည့္ေန႔တြင္ နိုင္ငံသားျဖစ္ၿပီးသူသည္ နိုင္ငံသားျဖစ္သည္။
၇။ နိုင္ငံအတြင္း၌ျဖစ္ေစ၊ နိုင္ငံေတာ္ျပင္ပ၌ျဖစ္ေစ ေမြးဖြားသည့္ေအာက္ပါသူတို့သည္လည္းနိုင္ငံသားျဖစ္သည္ -
(က) နိုင္ငံသားမိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားသူမ်ား
(ခ) နိုင္ငံသားႏွင့္ ဧည့္နိုင္ငံသားမိဘႏွစ္ပါးမွေမြးဖြားသူမ်ား
(ဂ) နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူ မိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားသူမ်ား
(ဃ) ဧည့္နိုင္ငံသားမိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားေသာသားသမီးႏွင့္ -
( ၁ ) နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္( ၂ ) ဧည့္နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္( ၃ ) နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသည့္ မိဘႏွစ္ပါးမွေမြးဖြားလာသူမ်ား
(င) နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူမိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားေသာ သားသမီးမ်ားႏွင့္ -
( ၁ ) နိူင္ငံသား သို့မဟုတ္(၂) ဧည့္နိုင္ငံသား သိုမဟုတ္( ၃ ) နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူ မိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားသူမ်ား
(စ) ဧည့္နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူ မိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားလာေသာ သားသမီးမ်ားႏွင့္ -
( ၁ ) နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္(၂) ဧည့္နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္( ၃ ) နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူ မိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားလာသူမ်ား
၈။ (က) နိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီသည္ နိုင္ငံေတာ္၏ အက်ိဳးငွာ မည္သူကိုမဆို နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္ သတ္မွတ္နိုင္သည္။
(ခ) နိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီသည္ နိုင္ငံေတာ္၏ အက်ိဳးငွာ ေမြးရာပါနိုင္ငံသားမွအပ မည္သူကိုမဆို နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ႐ုတ္သိမ္းနိုင္သည္။
၉။ နိုင္ငံေတာ္အတြင္း ေမြးဖြားေသာ နိုင္ငံသားတစ္ဦးအတြက္ အသက္တစ္ဆယ္ႏွစ္ျပည့္သည့္ေန႔မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၌ သတ္မွတ္သည့္နည္းလမ္းႏွင့္အညီ မိဘ သို့မဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူက မွတ္ပုံတင္ရမည္။
ႁခြင္းခ်က္ ။ ။ အသက္တစ္ဆယ္ႏွစ္ျပည့္သည့္ေနမွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း မွတ္ပုံမတင္နိုင္ပါက မိဘ သို့မဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူသည္ ခိုင္လုံေသာအေၾကာင္းျပ၍ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသို့ ေလၽွာက္ထားရမည္။
၁၀။ နိုင္ငံေတာ္ျပင္ပတြင္ ေမြးဖြားေသာ နိုင္ငံသားတစ္ဦးအတြက္ ထိုသို့ေမြးဖြားေၾကာင္းကို ေမြးဖြားသည့္ေန႔မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း ျမန္မာနိုင္ငံသံ႐ုံး သို့မဟုတ္ ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံး သို့မဟုတ္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၌ သတ္မွတ္သည့္နည္းလမ္းႏွင့္အညီ မိဘ သို့မဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူက မွတ္ပုံတင္ရမည္။
ႁခြင္းခ်က္ ။ ။ ေမြးဖြားသည့္ေန႔မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း မွတ္ပုံမတင္နိုင္ပါက မိဘ သို့မဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူသည္ ခိုင္လုံေသာအေၾကာင္းျပ၍ ျမန္မာနိုင္ငံသံ႐ုံး သို့မဟုတ္ ေကာင္စစ္ဝန္သံ႐ုံး သို့မဟုတ္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ တစ္ဆင့္ ဗဟိုအဖြဲ႕သို့ေလၽွာက္ထားရမည္။
၁၁။ (က) ပုဒ္မ ၉ ၊ ပုဒ္မ ၁၀ ပါအတိုင္း လိုက္နာရန္ ပ်က္ကြက္လၽွင္ မိဘ သို့မဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူသည္ ျမန္မာနိုင္ငံသံ႐ုံး သို့မဟုတ္ ေကာင္စစ္ဝန္႐ုံး သို့မဟုတ္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းကို တစ္ႏွစ္လၽွင္ က်ပ္ငါးဆယ္က်စီ ဒဏ္ေငြကို ေပးေဆာင္ရေစရမည္၊
(ခ) ပုဒ္မ ၉ ၊ ပုဒ္မ ၁၀ ပါအတိုင္း လိုက္နာရန္ ငါးႏွစ္ဆက္တိုက္ ပ်က္ကြက္လၽွင္ မိဘ သို့မဟုတ္ အုပ္ထိန္းသူသည္ ဒဏ္ေငြက်ပ္တစ္ေထာင္ကို ေပးေဆာင္ေစရမည္။
၁၂။ နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ -
(က) နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒမ်ားကို ရိုေသလိုက္နာရမည္။
(ခ) နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒပါ တာဝန္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ရမည္။
(ဂ) နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒပါ အခြင့္အေရးမ်ားကို ခံစားခြင့္ရွိသည္။
၁၃။ နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုပါ ခံယူခြင့္မရွိေစရ။
၁၄။ နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံေတာ္ပါဝင္ေနေသာ စစ္မက္ကာလအတြင္း နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုပါ
၁၅။ (က) နိုင္ခံယူခြင့္မရွိေစရ။နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ အိမ္ေထာင္ျပဳ့ကာမၽွျဖင့္ နိုင္ငံသားအျဖစ္ အလိုအေလၽွာက္ မဆုံးရွုံးေစရ။
(ခ) နိုင္ငံျခားသားတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံသားႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳ့ကာမၽွျဖင့္ နိုင္ငံသားအျဖစ္ အလိုအေလၽွာက္ မရရွိေစရ။
၁၆။ နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံေတာ္မွ အၿပီးအပိုင္ထြက္ခြာလၽွင္ျဖစ္ေစ ၊ အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ခံယူလၽွင္ သို့မဟုတ္ မွတ္ပုံတင္လၽွင္ျဖစ္ေစ၊အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံကူးလက္မွတ္ သို့မဟုတ္ အလားတူလက္မွတ္ကို ထုတ္ယူလၽွင္ျဖစ္ေစ နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။
၁၇။ ေမြးရာပါ နိုင္ငံသားတစ္ဦးကို ပုဒ္မ ၁၆ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ၿငိစြန္းသျဖင့္ နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည့္ကိစၥမွတစ္ပါး အျခားမည္သည့္ အေျခအေနတြင္မၽွ နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းျခင္း မရွိေစရ။
၁၈။ နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ မဟုတ္မမွန္ေဖာ္ျပျခင္း သို့မဟုတ္ ဖုံးကြယ္ထားျခင္းႏွင့္ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ရရွိပါက နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းျခင္းခံရမည့္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၀ ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ငါးေသာင္းကိုလည္း က်ခံေစရမည္။
၁၉။ နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ မသမာေသာနည္းလမ္းျဖင့္ နိုင္ငံသားလက္မွတ္ သို့မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ သို့မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္လက္မွတ္ကို သူတစ္ဦးရရွိရန္ အားေပးကူညီလၽွင္ ေထာင္ဒဏ္ ခြန္ႏွစ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္ က်ပ္တစ္ေသာင္းကို က်ခံေစရမည္။
၂၀။ (က) နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲခံရသူ သို့မဟုတ္ ႐ုတ္သိမ္းခံရသူ၏ နိုင္ငံသားလက္မွတ္ကို ပယ္ဖ်က္ရမည္။ထိုသို့ ပယ္ဖ်က္ထားေသာလက္မွတ္ကို ကိုင္ေဆာင္ေသာသူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္နည္းလမ္းႏွင့္ အညီ ျပန္လည္အပ္ႏွံရမည္။
(ခ) ပယ္ဖ်က္ထားေသာ နိုင္ငံသားလက္မွတ္ကို ျပန္လည္အပ္ႏွံရန္ ပ်က္ကြက္လၽွင္ျဖစ္ေစ ၊ ဆက္လက္အသုံးျပဳ့လၽွင္ျဖစ္ေစ ၊ သူတစ္ဦးအား မသမာေသာနည္းလမ္းျဖင့္ လႊဲေျပာင္းေပးအပ္လၽွင္ျဖစ္ေစ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ႏွစ္ေသာင္းကို က်ခံေစရမည္။
(ဂ) မည္သူမဆို ပယ္ဖ်က္ထားေသာနိုင္ငံသားလက္မွတ္ကိုျဖစ္ေစ၊ ေသဆုံးသူနိုင္ငံသား၏လက္မွတ္ကိုျဖစ္ေစ ကိုင္ေဆာင္အသုံးျပဳ့လၽွင္ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ ငါးေသာင္းကိုက်ခံေစရမည္။
၂၁။ မည္သူမဆို နိုင္ငံသားလက္မွတ္ အတုျပဳ့လၽွင္ျဖစ္ေစ၊ ထိုသို့ျပဳ့လုပ္ရန္အားေပးကူညီလၽွင္ျဖစ္ေစ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ့္ငါးႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ငါးေသာင္းကို က်ခံေစရမည္။
၂၂။ နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲခံရသူ သို့မဟုတ္ ႐ုတ္သိမ္းခံရသူသည္ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုေသာ္လည္ေကာင္း၊ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုေသာ္လည္ေကာင္း၊ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္ကို ေသာ္လည္ေကာင္း ျပန္လည္ ေလၽွာက္ထားခြင့္မရွိေစရ။
အခန္း (၃)ဧည့္နိုင္ငံသားျဖစ္ျခင္း
==========================
၂၃။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ၊ ျပည္ေထာင္စုသမၼတျမန္မာနိုင္ငံသားျဖစ္မွု့ အက္ဥပေဒအရ နိုင္ငံသားျဖစ္ရန္ ေလၽွာက္ထားသူမ်ာသည္ သတ္မွတ္ခ်က္မ်ားႏွင့္ အရည္အခ်င္းမ်ား ကိုက္ညီပါက ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ ဗဟိုအဖြဲ႕က သတ္မွတ္နိုင္သည္။
၂၄။ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ ဗဟိုအဖြဲ႕က သတ္မွတ္သူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းေရွ႕သို့ ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ၿပီး နိုင္ငံေတာ္၏ သစၥာကိုခံယူေၾကာင္း၊နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒမ်ားကို ရိုေသလိုက္နာပါမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊သတ္မွတ္ထားေသာ တာဝန္ႏွင့္ အခြင့္အေရးမ်ားကိုသိရွိေၾကာင္း စာျဖင့္ေရးသား၍ ကတိသစၥာျပဳ့ ရမည္။
၂၅။ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္တြင္ ေလၽွာက္လႊာ၌ ေဖာ္ျပထားေသာ သားသမီး၏အမည္ကို ဗဟိုအဖြဲ႕က ထည့္သြင္းနိုင္သည္။အမည္ ထည့္သြင္းေပးျခင္းခံရေသာ သားသမီးသည္ ဧည့္နိုင္ငံသားျဖစ္သည္။
၂၆။ ပုဒ္မ ၂၅ အရ အမည္ထည့္သြင္းေပးျခင္းခံရေသာ သားသမီးသည္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ၿပီးသူျဖစ္ပါက မိဘႏွင့္အတူ ပုဒ္မ ၂၄ ပါအတိုင္း ကတိသစၥာျပဳ့ရမည္။
၂၇။ (က) ပုဒ္မ ၂၅ အရ အမည္ထည့္သြင္းေပးျခင္းခံရေသာ သားသမီးသည္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ မျပည့္ေသးပါက အသက္ျပည့္သည့္ေနမွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္ေသာ အဖြဲ႕အစည္းေရွ႕သို့ ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ၿပီး ပုဒ္မ ၂၄ ပါအတိုင္း ကတိသစၥာျပဳ့ရမည္။
(ခ) ပုဒ္မခြဲ (က) ပါအတိုင္း လိုက္နာရန္ပ်က္ကြက္သူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းသို့ တစ္ႏွစ္လၽွင္ က်ပ္ငါးဆယ္က်စီ ဒဏ္ေငြကိုေပးေဆာင္ရမည္။
ပုဒ္မ-၂၈။ တစ္ႏွစ္အတြင္း ကတိသစၥာမျပဳ့နိုင္ပါက ခိုင္လုံေသာ အေၾကာင္းျပ၍ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္အဖြဲ႕အစည္းမွတစ္ဆင့္ ဗဟိုအဖြဲ႕သို့ ေလၽွာက္ထားရမည္။ခိုင္လုံေသာအေၾကာင္းမရွိပဲ အသက္ႏွစ္ဆယ့္ႏွစ္ႏွစ္ ျပည့္သည့္ေန႔မွေက်ာ္လြန္လၽွင္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ဆုံးရွုံးသည္။
ပုဒ္မ. ၂၉။ (က) ဧည့္နိုင္ငံသား မိဘႏွစ္ပါးလုံးသည္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ဆုံးရွုံးလၽွင္ ထိုသူတို့၏ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္တြင္ ပါဝင္ေသာ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ မျပည့္ေသးသည့္ သားသမီးႏွင့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ ျပည့္ၿပီးကတိသစၥာမျပရေသးေသာ သားသမီးသည္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။
(ခ) ဧည့္နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံျခားသားမိဘႏွစ္ပါးအနက္ ဧည့္နိုင္ငံသားအမိ သို့မဟုတ္ အဘသည္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ဆုံးရွုံးလၽွင္ ထိုသူကိုင္ေဆာင္ေသာ လက္မွတ္တြင္ပါဝင္သည့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ မျပည့္ေသးေသာ သားသမီးႏွင့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ျပည့္ၿပီး ကတိသစၥာမျပဳ့ရေသးေသာ သားသမီးသည္ ရပ္စဲသည္။
ပုဒ္မ ၃ဝ။ (က)ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္
နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒမ်ားကို ရိုေသလိုက္နာရမည္။
(ခ) နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒပါ တာဝန္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ရမည္။
(ဂ) နိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီက အခါအားေလ်ာ္စြာ သတ္မွတ္ထားေသာ အခြင့္အေရးမ်ားမွအပ နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒပါ နိုင္ငံသားအခြင့္အေရးမ်ားကို ခံစားခြင့္ရွိသည္။
၃၁။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုပါ ခံယူခြင့္မရွိေစရ။
၃၂။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံေတာ္ပါဝင္ေနေသာ စစ္မက္ကာလအတြင္း ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို စြန္႔လႊတ္ခြင့္မရွိေစရ။
၃၃။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံသားႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳ့ကာမၽွျဖင့္ ဧည္နိုင္ငံသားအျဖစ္ အလိုအေလၽွာက္မျဖစ္ေစရ။
၃၄။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံေတာ္မွ အၿပီးအပိုင္ထြက္ခြာလၽွင္ျဖစ္ေစ၊အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ခံယူလၽွင္ သို့မဟုတ္ မွတ္ပုံတင္လၽွင္ျဖစ္ေစ၊အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံကူးလက္မွတ္ သို့မဟုတ္ အလားတူလက္မွတ္ကို ထုတ္ယူလၽွင္ျဖစ္ေစ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။
၃၅။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ ေအာက္ပါျပ႒ာန္းခ်က္ တစ္ရပ္ရပ္ႏွင့္ ၿငိစြန္းလၽွင္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ဗဟိုအဖြဲ႕ က႐ုတ္သိမ္းနိုင္သည္ -
(က) နိုင္ငံေတာ္ပါဝင္ေနေသာစစ္မက္ကာလအတြင္း ရန္သူနိုင္ငံမ်ားႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ရန္သူနိုင္ငံကို အေထာက္အကူျပဳ့သည့္နိုင္ငံမ်ားႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ထိုနိုင္ငံမ်ား၏ နိုင္ငံသားမ်ား၊အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ျဖစ္ေစ ကုန္သြယ္ျခင္း သို့မဟုတ္ ဆက္သြယ္ျခင္း သို့မဟုတ္ ထိုသို့ျပဳ့လုပ္ျခင္းတစ္ရပ္ရပ္ကို အားေပးကူညီျခင္း။
(ခ) နိုင္ငံေတာ္ကို ဆန္႔က်င္ေနသည့္ အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ ထိုအဖြဲ႕အစည္း၏ အဖြဲ႕ဝင္ႏွင့္ျဖစ္ေစ ကုန္သြယ္ျခင္း သို့မဟုတ္ ဆက္သြယ္ျခင္း သို့မဟုတ္ ထိုသို့ျပဳ့လုပ္ျခင္းတစ္ရပ္ရပ္ကိုအားေပးကူညီျခင္း။
(ဂ) နိုင္ငံေတာ္၏အခ်ဴပ္အျခာအာဏာႏွင့္ နိုင္ငံေတာ္၏လုံျခဳံေရးကိုျဖစ္ေစ၊အမ်ားျပည္သူတို့၏ ေအးခ်မ္းသာယာေရးကိုျဖစ္ေစ ထိပါးေစမည့္ အႏၲရာယ္တစ္ခုခုကို ျပဳ့လုပ္ေနသည္၊ျပဳ့လုပ္ေတာ့မည္ဟု ယုံၾကည္ေလာက္ေသာအေၾကာင္းရွိျခင္း။
(ဃ) နိုင္ငံေတာ္ကိုအၾကည္အညိဳမဲ့ေၾကာင္း သို့မဟုတ္ သစၥာမဲ့ေၾကာင္းကို ကိုယ္အမူအရာျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ႏွုတ္အမူအရာျဖင့္ျဖစ္ေစ၊အျခားနည္းျဖင့္ျဖစ္ေစျပသျခင္း။
(င) နိုင္ငံေတာ္၏ လွိူ႔ဝွက္ကိစၥတစ္ရပ္ရပ္ကို သူတစ္ဦးကိုျဖစ္ေစ၊အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုခုကိုျဖစ္ေစ၊အျခားနိုင္ငံတစ္နိုင္ငံကိုျဖစ္ေစ၊အျခားနိုင္ငံမ်ားကိုျဖစ္ေစ သတင္းေပးျခင္း၊ထိုသို့ ျပဳ့လုပ္ျခင္းကို အားေပးကူညီျခင္း။
(စ) အက်င့္စာရိတၱ ပ်က္ျပားျခင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ ျပစ္မွု့တစ္ခုခုကို က်ဴးလြန္ေသာေၾကာင့္ အနည္းဆုံးေထာင္ဒဏ္တစ္ႏွစ္ သို့မဟုတ္ အနည္းဆုံးေငြဒဏ္က်ပ္တစ္ေထာင္ အျပစ္ေပးခံရျခင္း။
၃၆။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ မဟုတ္မမွန္ေဖာ္ျပျခင္း သို့မဟုတ္ ဖုံးကြယ္ျခင္းျဖင့္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုရရွိပါက ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းျခင္းခံရမည့္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္ တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ ငါးေသာင္းကိုလည္း က်ခံေစရမည္။
၃၇။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ မသမာေသာနည္းလမ္းျဖင့္ နိုင္ငံသားလက္မွတ္ သို့မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ သို့မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္လက္မွတ္ကို သူတစ္ဦးရရွိရန္ အားေပးကူညီလၽွင္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းျခင္းခံရမည့္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္ခုႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္တစ္ေသာင္းကိုလည္း က်ခံေစရမည္။
၃၈။ ဧည့္နိုင္ငံသားတစ္ဦးသည္ ပုဒ္မ ၃၆ ၊ ပုဒ္မ ၃၇ အရ သူတစ္ဦးက်ဴးလြန္ေသာ အမွု့ကိစၥကို ကိုယ္တိုင္သိရွိလၽွင္ျဖစ္ေစ၊ကိုယ္တိုင္ပါဝင္ကူညီေဆာင္ရြက္လၽွင္ျဖစ္ေစ ဤဥပေဒအာဏာတည္သည့္ေန႔မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း သို့မဟုတ္ က်ဴးလြန္ခဲ့သည္ေန႔မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္ထားေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၌ ေဖာ္ထုတ္ဝန္ခံပါက ဤအမွု့ႏွင့္စပ္လ်ဥ္းေသာ ျပစ္မွု့ျပစ္ဒဏ္မွ လြတ္ၿငိမ္းခ်မ္းသာခြင့္ရရွိေစမည္။
၃၉။ (က) ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲခံရသူ သို့မဟုတ္ ႐ုပ္သိမ္းခံရသူ၏ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ကို ပယ္ဖ်က္ရမည္။ထိုသို့ ပယ္ဖ်က္ထားေသာ လက္မွတ္ကို ကိုင္ေဆာင္သူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္နည္းလမ္းႏွင့္အညီ ျပန္လည္အပ္ႏွံရမည္။
(ခ) ပယ္ဖ်က္ထားေသာ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ကို ျပန္လည္အပ္ႏွံရန္ပ်က္ကြက္လၽွင္ျဖစ္ေစ၊ဆက္လက္အသုံးျပဳ့လၽွင္ျဖစ္ေစ၊သူတစ္ဦးအား မသမာေသာနည္းလမ္းျဖင့္ လႊဲေျပာင္းေပးအပ္လၽွင္ျဖစ္ေစ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ႏွစ္ေသာင္းကို က်ခံေစရမည္။
(ဂ) မည္သူမဆို ပယ္ဖ်က္ထားေသာ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ကိုျဖစ္ေစ၊ေသဆုံးသူဧည့္နိုင္ငံသား၏လက္မွတ္ကိုျဖစ္ေစ ကိုင္ေဆာင္အသုံးျပဳ့လၽွင္ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ႏွစ္ေသာင္းကိုက်ခံေစရမည္။
၄၀။ မည္သူမဆို ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္အတုျပဳ့လုပ္လၽွင္ျဖစ္ေစ၊ထိုသို့ျပဳ့လုပ္ရန္အားေပးကူညီလၽွင္ျဖစ္ေစ ေထာင္ဒဏ္ တစ္ဆယ့္ငါးႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ငါးေသာင္းကို က်ခံေစရမည္။
၄၁။ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္မွ ရပ္စဲခံရသူ သို့မဟုတ္ ႐ုပ္သိမ္းခံရသူသည္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုေသာ္လည္ေကာင္း၊နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္အျဖစ္ေသာ္လည္ေကာင္း ျပန္လည္ေလၽွာက္ထားခြင့္မရွိေစရ။
အခန္း (၄)နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူျဖစ္ျခင္း
=============================
၄၂။ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္၊ဇန္နဝါရီလ ၄ ရက္ေန႔မတိုင္မီကာလတြင္ နိုင္ငံေတာ္အတြင္း၌ ေရာက္ရွိေနထိုင္သူႏွင့္ ထိုသူတို့မွ နိုင္ငံေတာ္အတြင္း ေမြးဖြားသည့္သားသမီးမ်ားသည္ ၁၉၄၈ခုႏွစ္၊ျပည္ေထာင္စုျမန္မာနိုင္ငံသားျဖစ္သူ အက္ဥပေဒအရ ေလၽွာက္ထားရန္က်န္ရွိေနေၾကာင္း ခိုင္လုံေသာ အေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ ဗဟိုအဖြဲ႕သို့ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရရန္ ေလၽွာက္ထားနိုင္သည္။
၄၃။ ဤဥပေဒအာဏာတည္သည့္ေနမွစ၍ နိုင္ငံေတာ္အတြင္း၌ ျဖစ္ေစ၊နိုင္ငံေတာ္ျပင္ပ၌ျဖစ္ေစ ေမြးဖြားသည့္ ေအာက္ပါသူတို့သည္လည္း နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရရန္ ေလၽွာက္ထားနိူင္သည္ -
(က) နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံျခားသားမိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားလာသူမ်ား
(ခ) ဧည့္နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူ မိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားလာသူမ်ား
(ဂ) ဧည့္နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံျခားသား မိဘႏွစ္ပါးမွေမြးဖြားလာသူမ်ား
(ဃ) နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူ မိဘႏွစ္ပါးမွ ေမြးဖြားလာသူမ်ား
(င) နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူႏွင့္ နိုင္ငံျခားသား မိဘႏွစ္ပါးမွေမြးဖြားလာသူမ်ား
၄၄။ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရရန္ ေလၽွာက္ထားသူသည္ ေအာက္ပါအရည္အခ်င္းႏွင့္ ျပည္စုံရမည္ -( က ) ပုဒ္မ ၄၂ သို့မဟုတ္ ပုဒ္မ ၄၃ ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ႏွင့္ ကိုက္ညီသူျဖစ္ျခင္း
(ခ) အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည္ျ့့ပီးသူျဖစ္ျခင္း
(ဂ) တိုင္းရင္းသားဘာသာစကားတစ္မ်ိဳးမ်ိဳးကို ေကာင္းမြန္စြာေျပာတတ္ျခင္း
(ဃ) အက်င့္စာရိတၱေကာင္းမြန္ျခင္း
(င) ႐ူးသြပ္သူမဟုတ္ျခင္း
၄၅။ နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူႏွင့္ အိမ္ေထာင္က်ခဲ့ေသာ ဤဥပေဒအာဏာတည္သည့္ေန႔မတိုင္မီက နိုင္ငံျခားသား မွတ္ပုံတင္လက္မွတ္ကိုင္ေဆာင္သူသည္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရရန္ ေလၽွာက္ထားလၽွင္ ေအာက္ပါအရည္အခ်င္းႏွင့္ျပည့္စုံရမည္ -
(က) အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ၿပီးသူျဖစ္ျခင္း
(ခ) အက်င့္စာရိတၱေကာင္းမြန္ျခင္း
(ဂ) ႐ူးသြပ္သူမဟုတ္ျခင္း
(ဃ) တစ္လင္တစ္မယားျဖစ္ျခင္း
(င) တရားဝင္ဇနီး သို့မဟုတ္ တရားဝင္ခင္ပြန္းအျဖစ္ နိုင္ငံေတာ္အတြင္း အနည္းဆုံးသုံးႏွစ္ အဆက္မျပတ္ ေနထိုင္ခဲ့ ျခင္း
၄၆။ (က) နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္ ဗဟိုအဖြဲ႕က သတ္မွတ္သူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္အဖြဲ႕အစည္းအေရွ႕သို့ ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ၿပီး နိုင္ငံေတာ္၏သစၥာကိုခံယူေၾကာင္း၊နိုင္ငံေတာ္၏ဥပေဒမ်ားကို ရိုေသလိုက္နာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊သတ္မွတ္ထားေသာ တာဝန္ႏွင့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို သိရွိေၾကာင္း စာျဖင့္ေရးသား၍ ကတိျပဳ့ရမည္။
(ခ) နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္ ဗဟိုအဖြဲ႕က သတ္မွတ္ေသာ နိုင္ငံျခားသားမွတ္ပုံတင္လက္မွတ္ ကိုင္ေဆာင္ေသာသူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္အဖြဲ႕အစည္းေရွ႕သို့ ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ၿပီး နိုင္ငံျခားသားအျဖစ္ကို စြန္႔လႊတ္ေၾကာင္း၊ နိုင္ငံေတာ္၏ သစၥာကိုခံယူေၾကာင္း၊ နိုင္ငံေတာ္၏ဥပေဒမ်ားကို ရိုေသလိုက္နာမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ သတ္မွတ္ထားေသာ တာဝန္ႏွင့္ အခြင့္အေရးမ်ားကို သိရွိေၾကာင္း စာျဖင့္ေရးသား၍ ကတိသစၥာျပဳ့ရမည္။
၄၇။ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္လက္မွတ္တြင္ ေလၽွာက္လႊာ၌ ေဖာ္ျပထားေသာ သားသမီး၏အမည္ကို ဗဟိုအဖြဲ႕က ထည့္သြင္းနိုင္သည္။အမည္ထည့္သြင္းေပးထားျခင္းခံရေသာ သားသမီးသည္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူျဖစ္သည္။
၄၈။ ပုဒ္မ ၄၇ အရ အမည္ထည့္သြင္းေပးျခင္းခံရေသာ သားသမီးသည္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ၿပီးသူျဖစ္ပါက မိဘႏွင့္အတူ ပုဒ္မ ၄၆ ပုဒ္မခြဲ (က) ပါအတိုင္း ကတိသစၥာျပဳ့ရမည္။
ပုဒ္မ ၄၉။ (က) ပုဒ္မ ၄၇ အရ အမည္ထည့္သြင္းေပးျခင္းခံရေသာ သားသမီးသည္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ မျပည့္ေသးပါက အသက္ျပည့္သည့္ေန႔မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္အဖြဲ႕အစည္းအေရွ႕သို့ ကိုယ္တိုင္လာေရာက္ၿပီး ပုဒ္မ ၄၆ ပုဒ္မခြဲ (က) ပါအတိုင္း ကတိသစၥာျပဳ့ရမည္။( ခ ) ပုဒ္မခြဲ ( က ) ပါအတိုင္း လိုက္နာရန္ ပ်က္ကြက္သူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းသို့ တစ္ႏွစ္လၽွင္ ဒဏ္ေငြ က်ပ္ငါးဆယ္စီ ေပးေဆာင္ရမည္။
၅၀။ တစ္ႏွစ္အတြင္း ကတိသစၥာမျပဳ့နိုင္ပါက ခိုင္လုံေသာအေၾကာင္းျပ၍ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွတစ္ဆင့္ ဗဟိုအဖြဲ႕သို့ ေလၽွာက္ထားရမည္။
၅၁။ (က) နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူ မိဘႏွစ္ပါးစလုံးသည္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္အျဖစ္ကို ဆုံးရွုံးလၽွင္ ထိုသူတို့၏ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္လက္မွတ္တြင္ ပါဝင္ေသာ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္မျပည့္ေသးသည့္ သားသမီးႏွင့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ၿပီး ကတိသစၥာမျပဳ့ရေသးေသာ သားသမီးသည္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။
(ခ) နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံျခားသား မိဘႏွစ္ပါးအနက္ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ဆုံးရွုံးလၽွင္ ထိုသူကိုင္ေဆာင္ေသာ လက္မွတ္တြင္ ပါဝင္သည့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ မျပည့္ေသးေသာ သားသမီးႏွင့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ၿပီး ကတိသစၥာမျပဳ့ရေသးေသာ သားသမီးသည္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္မွရပ္စဲသည္။
(ဂ) ဧည့္နိုင္ငံသားႏွင့္ နိုင္ငံျခားသား မိဘႏွစ္ပါးအနက္ ဧည့္နိုင္ငံသား အမိ သို့မဟုတ္ အဘသည္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ကို ဆုံးရွုံးလၽွင္ ထိုသူကိုင္ေဆာင္ေသာ လက္မွတ္တြင္ပါဝင္သည့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ မျပည့္ေသးေသာသားသမီးႏွင့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ၿပီး ကတိသစၥာမျပဳ့ရေသးေသာ သားသမီးသည္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။
(ဃ) နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူႏွင့္ နိုင္ငံျခားသားမိဘႏွစ္ပါးအနက္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူ အမိ သို့မဟုတ္ အဘသည္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္ကို ဆုံးရွုံးလၽွင္ ထိုသူကိုင္ေဆာင္ေသာ လက္မွတ္တြင္ပါဝင္သည့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္မျပည့္ေသးေသာသားသမီး ႏွင့္ အသက္တစ္ဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ျပည့္ၿပီး ကတိသစၥာမျပဳ့ရေသးေသာ သားသမီးသည္နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။
၅၂။ နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူႏွင့္ အိမ္ေထာင္က်ခဲ့ေသာ ဤဥပေဒအာဏာတည္သည့္ေနမတိုင္မီက နိုင္ငံျခားသား မွတ္ပုံတင္လက္မွတ္ ကိုင္ေဆာင္ေသာသူသည္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရရန္ ေလၽွာက္ထားၿပီး နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္မရမီ ယင္း၏ ဇနီး သို့မဟုတ္ ခင္ပြန္း ေသဆုံးလၽွင္ျဖစ္ေစ၊ကြာရွင္းလၽွင္ျဖစ္ေစ ထိုသူ၏ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ေလၽွာက္ထားျခင္းသည္ ပ်က္ျပယ္သည္။
၅၃။ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ -
(က) နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒမ်ားကို ေလးစားလိုက္နာရမည္။
(ခ) နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒပါ တာဝန္မ်ားကို ထမ္းေဆာင္ရမည္။
(ဂ) နိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီက အခါအားေလ်ာ္စြာ သတ္မွတ္ေသာအခြင့္အေရးမ်ားမွအပ နိုင္ငံေတာ္၏ ဥပေဒပါ နိုင္ငံသားအခြင့္အေရးမ်ားကို ခံစားခြင့္ရွိသည္။
၅၄။ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုပါ ခံယူခြင့္မရွိေစရ။
၅၅။ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံေတာ္ပါဝင္ေနေသာ စစ္မက္ကာလအတြင္း နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္ကို စြန္႔လႊတ္ခြင့္မရွိေစရ။
၅၆။ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသားႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳ့ကာမၽွျဖင့္ နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသားအျဖစ္ အလိုအေလ်ာက္ မရရွိေစရ။
၅၇။ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံေတာ္မွအၿပီးအပိုင္ ထြက္ခြာလၽွင္ျဖစ္ေစ၊ အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုခံယူလၽွင္ သို့မဟုတ္ မွတ္ပုံတင္လၽွင္ျဖစ္ေစ၊ အျခားနိုင္ငံ၏ နိုင္ငံကူးလက္မွတ္ သို့မဟုတ္ အလားတူလက္မွတ္ကို ထုတ္ယူလၽွင္ျဖစ္ေစ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသုအျဖစ္မွ ရပ္စဲသည္။
၅၈။ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ ေအာက္ပါ ျပ႒ာန္းခ်က္ တစ္ရပ္ရပ္ႏွင့္ၿငိစြန္းလၽွင္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ဗဟိုအဖြဲ႕က႐ုပ္သိမ္းနိုင္သည္ -
(က) နိုင္ငံေတာ္ပါဝင္ေနေသာစစ္မက္ကာလအတြင္း ရန္သူနိုင္ငံမ်ားႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ရန္သူနိုင္ငံမ်ားကိုအေထာက္အကူျပဳ့သည့္နိုင္ငံံမ်ား ျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ထိုနိုင္ငံမ်ား၏ နိုင္ငံသားမ်ား၊ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ျဖစ္ေစ ကုန္သြယ္ျခင္း သို့မဟုတ္ဆက္သြယ္ျခင္း သို့မဟုတ္ ထိုသို့ ျပဳ့လုပ္ျခင္းတစ္ရပ္ရပ္ကို အားေပးကူညီျခင္း
(ခ) နိုင္ငံေတာ္ကိုဆန္႔က်င္ေနသည့္ အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ျဖစ္ေစ၊ ထိုအဖြဲ႕အစည္း၏ အဖြဲ႕ဝင္ႏွင့္ျဖစ္ေစ ကုန္သြယ္ျခင္း သို့မဟုတ္ ဆက္သြယ္ျခင္း သို့မဟုတ္ ထိုသို့ျပဳ့လုပ္ျခင္းတစ္ရပ္ရပ္ကို အားေပးကူညီျခင္း
(ဂ) နိုင္ငံေတာ္၏အခ်ဴပ္အျခာအာဏာႏွင့္ နိုင္ငံေတာ္၏ လုံျခဳံေရးကိုျဖစ္ေစ၊ အမ်ားျပည္သူတို့၏ ေအးခ်မ္းသာယာေရးကိုျဖစ္ေစ ထိပါးေစမည့္ အႏၲရာယ္တစ္ခုခုကို ျပဳ့လုပ္ေနသည္၊ျပဳ့လုပ္ေတာ့မည္ဟု ယုံၾကည္ေလာက္ေသာ အေၾကာင္းရွိျခင္း
(ဃ) နိုင္ငံေတာ္ကိုအၾကည္အညိဳမဲ့ေၾကာင္း သိုိ့မဟုတ္ သစၥာမဲ့ေၾကာင္းကို ကိုယ္အမူအရာျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ႏွုတ္အမွုအရာျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ အျခားနည္းျဖင့္ျဖစ္ေစ ျပသျခင္း
(င) နိုင္ငံေတာ္၏ လွိူ႔ဝွက္ကိစၥတစ္ရပ္ရပ္ကို သူတစ္ဦးကိုျဖစ္ေစ၊ အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုခုကိုျဖစ္ေစ၊ အျခားနိုင္ငံတစ္နိုင္ငံကိုျဖစ္ေစ၊အျခားနိုင္ငံမ်ားကိုျဖစ္ေစ သတင္းေပးျခင္း၊ ထိုသို့ျပဳ့လုပ္ျခင္းကို အားေပးကူညီျခင္း
(စ) အက်င့္စာရိတၱပ်က္ျပားျခင္းႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ ျပစ္မွု့တစ္ခုခုကို က်ဴးလြန္ေသာေၾကာင့္အနည္းဆုံး ေထာင္ဒဏ္တစ္ႏွစ္ သို့မဟုတ္ အနည္းဆုံးေငြဒဏ္က်ပ္တစ္ေထာင္ အျပစ္ေပးခံရျခင္း
၅၉။ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ မဟုတ္မမွန္ေဖာ္ျပျခင္း သို့မဟုတ္ ဖုံးကြယ္ျခင္းျဖင့္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္ကိုရရွိပါက နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းျခင္းခံရမည့္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ငါးေသာင္းကိုလည္း က်ခံေစရမည္။
၆၀။ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ မသမာေသာနည္းလမ္းျဖင့္ နိုင္ငံသားလက္မွတ္ သို့မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသားလက္မွတ္ သို့မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္လက္မွတ္ကို သူတစ္ဦးရရွိရန္ အားေပးကူညီလၽွင္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းျခင္းခံရမည့္အျပင္ ေထာင္ဒဏ္ ခုႏွစ္ႏွစ္ ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္တစ္ေသာင္းကိုလည္း က်ခံေစရမည္။
၆၁။ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူတစ္ဦးသည္ ပုဒ္မ ၅၉၊ ပုဒ္မ ၆၀ အရသူတစ္ဦး က်ဴးလြန္ေသာအမွု့ကိစၥကို ကိုယ္တိုင္သိရွိလၽွင္ျဖစ္ေစ၊ ကိုယ္တိုင္ပါဝင္ကူညီေဆာင္ရြက္ခဲ့လၽွင္ျဖစ္ေစ ဤဥပေဒအာဏာတည္သည့္ေန႔မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း သို့မဟုတ္ က်ဴးလြန္ခဲ့သည့္ေန႔မွစ၍ တစ္ႏွစ္အတြင္း ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏သတ္မွတ္ထားေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၌ ေဖာ္ထုတ္ဝန္ခံပါက ဤအမွု့ကိစၥႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းေသာ ျပစ္မွု့ ျပစ္ဒဏ္မွ လြတ္ၿငိမ္းခြင့္ရရွိေစရမည္။
၆၂။ (က) နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ရပ္စဲခံရသူ သို့မဟုတ္ ႐ုပ္သိမ္းခံရသူ၏ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္လက္မွတ္ကို ပယ္ဖ်က္ရမည္။ထိုသို့ပ်ယ္ဖ်က္ထားေသာ လက္မွတ္ကိုကိုင္ေဆာင္သူသည္ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ သတ္မွတ္သည့္နည္းလမ္းႏွင့္အညီ ျပန္လည္အပ္ႏွံရမည္။
(ခ) ပယ္ဖ်က္ထားေသာ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္လက္မွတ္ကို ျပန္လည္အပ္ႏွံရန္ ပ်က္ကြက္လၽွင္ျဖစ္ေစ၊ သူတစ္ဦးအားမသမာေသာနည္းလမ္းျဖင့္လႊဲေျပာင္းေပးအပ္လၽွင္ျဖစ္ေစ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ႏွစ္ေသာင္းကိုက်ခံေစရမည္။
(ဂ) မည္သူမဆို ပယ္ဖ်က္ထားေသာ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္လက္မွတ္ကိုျဖစ္ေစ၊ေသဆုံးသူနိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူ၏လက္မွတ္ကိုျဖစ္ေစ ကိုင္ေဆာင္အသုံးျပဳ့လၽွင္ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ္ႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ႏွစ္ေသာင္းကို က်ခံေစရမည္။
၆၃။ မည္သူမဆို နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္လက္မွတ္အတုျပဳ့လုပ္လၽွင္ျဖစ္ေစ၊ ထိုသို့ျပဳ့လုပ္ရန္ အားေပးကူညီလၽွင္ျဖစ္ေစ ေထာင္ဒဏ္တစ္ဆယ့္ငါးႏွစ္ႏွင့္ ေငြဒဏ္က်ပ္ငါးေသာင္းကို က်ခံေစရမည္။
၆၄။ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူအျဖစ္မွ ရပ္စဲခံရသူ သို့မဟုတ္ ႐ုပ္သိမ္းခံရသူသည္ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္အျဖစ္ကို ျပန္လည္ေလၽွာက္ထားခြင့္ မရွိေစရ။
အခန္း (၅)နိုင္ငံသား၊ ဧည့္နိုင္ငံသား၊ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူ ဟုတ္မဟုတ္ အဆုံးအျဖတ္ခံယူျခင္း
===========================
၆၅။ ပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးသည္ နိုင္ငံသား၊ ဧည့္နိုင္ငံသား၊နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူ ဟုတ္မဟုတ္ အဆုံးအျဖတ္ခံယူရန္ အေၾကာင္းကိစၥေပၚေပါက္လာပါက ဗဟိုအဖြဲ႕သို့ ေလၽွာက္ထားနိုင္သည္။
၆၆။ ဗဟိုအဖြဲ႕သည္ -(က) ေလၽွာက္ထားသူအား အေထာက္အထားမ်ားႏွင့္အတူတကြ တင္ျပခြင့္ေပးရမည္( ခ ) ဥပေဒႏွင့္အညီ အဆုံးအျဖတ္ ေပးရမည္(ဂ) အဆုံးအျဖတ္ကိုေလၽွာက္ထားသူထံသို့ ျပန္ၾကားရမည္။
အခန္း (၆)ဗဟိုအဖြဲ႕
===============
၆၇။ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႕သည္ ဗဟိုအဖြဲ႕ကို ေအာက္ပါအတိုင္း ဖြဲ႕စည္းရမည္ -
(က) ဝန္ႀကီး၊ ျပည္ထဲေရးဝန္ႀကီးဌာန - ဥကၠ႒
(ခ) ဝန္ႀကီး၊ ကာကြယ္ေရးဝန္ႀကီးဌာန - အဖြဲ႕ဝင္
(ဂ) ဝန္ႀကီး၊ နိုင္ငံျခားေရးဝန္ႀကီးဌာန - အဖြဲ႕ဝင္
(ဃ) ဥကၠ႒ကတာဝန္ေပးအပ္သူ အတြင္းေရးမွူး
၆၈။ ဗဟိုအဖြဲ႕သည္ ေအာက္ပါလုပ္ပိုင္ခြင့္မ်ားရွိသည္ -
(က) နိုင္ငံသား၊ ဧည့္နိုင္ငံသား၊ နိုင္ငံသားျပဳ့ခြင့္ရသူ ဟုတ္မဟုတ္ အဆုံးအျဖတ္ေပးျခင္း။
(ခ) ဧည့္နိုင္ငံသား၊ နိုင္ငံသားျပဳခြင့္ရန္ ေလၽွာက္ထားခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ အဆုံးအျဖတ္ေပးျခင္း။
(ဂ) နိုင္ငံသား၊ ဧည့္နိုင္ငံသား၊ နိုင္ငံသားျပဳခြင့္ရသူ အျဖစ္မွ ရပ္စဲျခင္း။
(ဃ) နိုင္ငံသား၊ ဧည့္နိုင္ငံသား၊ နိုင္ငံသားျပဳခြင့္ရသူ အျဖစ္မွ ႐ုပ္သိမ္းျခင္း။
(င) မွတ္ပုံတင္ျခင္း၊ ကတိသစၥာျပဳျခင္းတို့ႏွင့္စပ္လ်ဥ္းေသာ ပ်က္ကြက္မွုအတြက္ ေလၽွာက္ထားခ်က္ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ေပးျခင္း။
၆၉။ အဖြဲ႕သည္ အေရးယူခံရသူအား ေခ်ပခြင့္ေပးရမည္။
အခန္း ၇ အယူခံျခင္း
================
၇၀။ (က) ဗဟိုအဖြဲ႕၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ကို မေက်နပ္သူသည္ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းျဖင့္ သတ္မွတ္သည္အတိုင္း အစိုးရအဖြဲ႕သို အယူခံနိုင္သည္။
(ခ) အစိုးရအဖြဲ႕၏ ဆုံးျဖတ္ခ်က္သည္ အၿပီးအၾအတ္ျဖသ္သည္။
၇၁။ ဤဥပေဒျဖင့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္ အပ္ႏွင္းထားသည့္ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားသည္ ဤဥပေဒပါ ကိစၥရပ္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္ျခင္းႏွင့္ပတ္သက္၍ တစ္စုံတရာ အေၾကာင္းျပရန္မလို။
အခန္း ၈ အေထြေထြ
=================
၇၂။ ဤဥပေဒ အာဏာသည့္ေန႔မွစ၍ ဤဥပေဒပါျပဌာန္းခ်က္ တစ္ရပ္ရပ္အရမွအပ မည္သည့္နိုင္ငံျခားသားမၽွ နိုင္ငံသားျပဳခြင့္ရန္ ေလၽွာက္ထားခြင့္ မရွိေစရ။
၇၃။ နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳခြင့္ရသူ၏ ေမြးစားျခင္းခံရေသာ နိုင္ငံျခားသားတစ္ဦးသည္ နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္ ဧည့္နိုင္ငံသား သို့မဟုတ္ နိုင္ငံသားျပဳခြင့္ရသူ အျဖစ္ကို မရွိေစရ။
၇၄။ ျပစ္ဒဏ္စီရင္သည့္ ကိစၥရပ္မ်ားမွတပါး ဤဥပေဒႏွင့္ စပ္လ်ဥ္းသည့္ ကိစၥရပ္မ်ားကို လုပ္ပိုင္ခြင့္ အာဏာအပ္ႏွင္းထားေသာ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားကသာ ဆုံးျဖတ္နိုင္ခြင့္ရွိသည္။
၇၅။ ဤဥပေဒပါ ျပဌာန္းခ်က္မ်ားကို ေဆာင္ရြက္နိုင္ရန္ အလို့ငွာ အစိုးရအဖြဲ႕သည္ လိုအပ္ေသာလုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားကို နိုင္ငံေတာ္ေကာင္စီ၏ သေဘာတူညီခ်က္ျဖင့္ ထုတ္ျပန္ရမည္။
၇၆။ ေအာက္ပါဥပေဒကို ဤဥပေဒျဖင့္ ႐ုပ္သိမ္းလိုက္သည္-
(က) ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာနိင္ငံသားအျဖစ္ (ေရြးခ်ယ္ေရး) အက္ဥပေဒ။
(ခ) ၁၉၄၈ ခုႏွစ္ ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာနိင္ငံသားျဖစ္မွု အက္ဥပေဒ။
#YD
https://www.facebook.com/100010850371802/posts/1146090789095923/
