ဗမာတို႔ ျမင္ဖို႔

12/1/2019    
                 ဗမာလူမ်ိဳးၾကီးဝါဒ ရွိေနတာ၊ အဲဒီ့လိုရွိေနတယ္ဆိုတာကို ဗမာအမ်ားစုက မျမင္တာဟာ ျပည္တြင္းစစ္သက္ဆိုးရွည္ရျခင္း၊ မျငိမ္းခ်မ္းရျခင္း အေၾကာင္းရင္းတစ္ခုပဲ။

ဒီအဆိုကို ကန္႔ကြက္မယ့္၊ ျငင္းမယ့္သူေတြ အမ်ားၾကီးေပၚလာမယ္ဆိုတာ က်မသိပါတယ္။ ဘာျဖစ္လို႔လဲဆုိေတာ့ လူမ်ားစုၾကီးျဖစ္တဲ့ဗမာေတြဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဗမာလူမ်ိဳးၾကီးဝါဒီလို႔ မျမင္ၾကလို႔ပါ။

ဗမာလူမ်ိဳးၾကီးဝါဒ ရွိတယ္လို႔ ေျပာတဲ့သူဟာ ျဖိဳခြဲေရးသမားပဲလို႔ ဗမာႏုိင္ငံေရးတက္ၾကြလႈပ္ရွားသူတစ္ဦးက ေျပာဆိုတာကိုေတြ႔ရတာေၾကာင့္ ဒီစာကို က်မေရးျဖစ္တာပါ။ (က်မက ကိုယ့္ကိုယ္ကို လူကို လူလို႔ျမင္တဲ့ လူတစ္ေယာက္လို႔ပဲ မွတ္ယူပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေရြးခ်ယ္ခြင့္မရွိတဲ့ ေမြးဖြားျခင္းအက်ိဳးေပးအရ  ဗမာေသြးရာခုိင္ႏႈန္းမ်ားမ်ားေရာေႏွာေနတဲ့လူတစ္ေယာက္၊ National identityနဲ႔ လူမ်ိဳးစု တထပ္တည္းက်ေနတဲ့ မွတ္ပံုတင္ကဒ္ပါ ဗမာ/ဗုဒၶ တစ္ေယာက္ ျဖစ္ေနတာေၾကာင့္၊ ဒီေနရာမွာ ဗမာမႈျပဳျခင္းနဲ႔ ဗမာလူမ်ိဳးၾကီးဝါဒအေၾကာင္း ဗမာအခ်င္းခ်င္း ဗမာေတြကို ေျပာခြင့္ရွိတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒါဟာ ျပည္ေထာင္စုမွာ ဗမာနဲ႔ ဗမာမဟုတ္တဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြအၾကား တန္းတူညီမွ်ေရး၊ တရားမွ်တေရး၊ ျပန္လည္သင့္ျမတ္ေရးနဲ႔ ျငိမ္းခ်မ္းေရးအတြက္ ရည္ရြယ္ပါတယ္။)

တကယ္ေတာ့ နက္နက္ရိႈင္းရိႈင္းအျမစ္တြယ္ျပီး  ကိန္းဝပ္ေနတဲ့၊ ျမင္လႊာမွာ တိမ္သလႅာဖံုးကာခံထားရတဲ့ ဒီလူမ်ိဳးၾကီးဝါဒအနာစိမ္းရွိေနတယ္ဆိုတာကို အရွိအရွိအတုိင္း ဖြင့္ထုတ္ သိျမင္လက္ခံၾက၊ ေဆြးေႏြးၾက ၊ ဆင္ျခင္ၾက၊ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲၾကတာေၾကာင့္ ျပည္ေထာင္စုၾကီး ျပိဳကြဲစရာ မရွိပါဘူး။ ဒီအနာစိမ္းဝါဒၾကီးကို မ်က္ကြယ္ျပဳျပီးေနရင္သာ အနာပိုရင္း ပိုဆိုးမယ့္ ဆိုးက်ိဳး ရွိတာပါ။

ဗမာလူမ်ိဳးၾကီးဝါဒရွိတယ္ဆိုတာကို လက္မခံၾကသေရြ႕၊ မေခ်ခြ်တ္ၾကသေရြ႕ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့မႈ ရမွာမဟုတ္ဘူး။ ျပည္တြင္းစစ္ေတြ ရပ္စဲမွာမဟုတ္ဘူး။ ေရရွည္ျငိမ္းခ်မ္းေရး တည္ေဆာက္ႏိုင္မွာမဟုတ္ဘူး။ ဖက္ဒရယ္ဒီမိုကေရစီျပည္ေထာင္စုအိပ္မက္ ေရႊျပည္ေတာ္ေမွ်ာ္တိုင္းေဝးဦးမွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီဝါဒကိုသာ ေဆးေၾကာ ေဖာက္ထုတ္ ကုသသင့္တာပါ။  ဒီလိုကုသဖို႔တာဝန္ဟာလည္း ဗမာေတြကိုယ္တိုင္မွာသာ တာဝန္လံုးလံုးရွိတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။

ဒီေတာ့ ဗမာအရပ္သားျပည္သူ လူမ်ားစုအျမင္မွာ ဒီဝါဒက invisible  ျဖစ္ေနေစေအာင္ ဘယ္အရာေတြက ဖံုးကြယ္ထားသလဲ။ ဒါမွမဟုတ္ ignorance ျဖစ္ေနၾကတာလား။ ဗမာေတြကို ဖိႏွိပ္သူလူမ်ိဳးစုလို႔ က်န္လူမ်ိဳးစုေတြက ဘာေၾကာင့္ရႈျမင္ၾကျပီး၊ ဗမာေတြကိုယ္တိုင္ကက်ေတာ့ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ဘာေၾကာင့္ အဲဒီ့လိုမျမင္ၾကတာလဲ ဆိုတာကို က်မတို႔ေတြ နားလည္ေအာင္ေစာေၾကာၾကဖို႔ လိုပါတယ္။

"တျခားဘယ္တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုအေပၚမွာမွ တို႔က မတရားသျဖင့္ သေဘာမထားဘူး၊ မဆက္ဆံဘူး။ တိုင္းရင္းသားေတြကို တို႔ကခ်စ္တာပဲ။"လို႔ အရပ္သားျပည္သူဗမာေတြက ယံုၾကည္ၾကပါတယ္။ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားမႈဟာ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္းနဲ႔ပဲသက္ဆုိင္တယ္၊ လူတစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ စိတ္ခ်င္းမတူ အျပဳအမူခ်င္းမတူၾကလို႔ လူတစ္ေယာက္ခ်င္းစီ ေကာင္းမႈ မေကာင္းမႈ အေပၚမွာသာ မူတည္တယ္၊ စနစ္ၾကီးနဲ႔ ဝါဒၾကီးနဲ႔ ခြဲျခားထားတာ မရွိဘူးလို႔လည္း ယူဆတတ္ၾကပါတယ္။

ဗမာအမ်ားစုရဲ႕ အျမင္ကေတာ့  “စစ္အာဏာရွင္ရဲ႕ဖိႏွိပ္မႈဒဏ္ကို ဗမာမဟုတ္တဲ့တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြ ခံစားရသလို ဗမာတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုလည္း ခံစားရတာပဲ၊ အာဏာရွင္ဖိႏွိပ္မႈဒဏ္ ခံၾကရတာ အတူတူပဲ” ဆိုတဲ့ အျမင္ပါ။ ၁၉၈၈ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ပံု ေခ်မႈန္းခံရပံုနဲ႔ ၂၀၀၇ေရႊဝါေရာင္ေတာ္လွန္ေရးကာလဟာ သက္ေသေတြေပါ့။ ေနာက္ျပီး “ဆင္းရဲႏြမ္းပါးဒုကၡေရာက္မႈကို တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ခံစားရသလို ဗမာအမ်ားစုေနထုိင္ရာေဒသေတြမွာလည္း ခံစားေနရတာ အတူတူပဲ။ အညာမွာဆို စားစရာေတာင္မရွိတဲ့ ဗမာေတြ အမ်ားၾကီးပဲ” လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ “စစ္တပ္ဟာ ဗမာအမ်ားစုပါတဲ့ ဗမာစစ္တပ္ျဖစ္တာကိုေထာက္ျပီး စစ္တပ္လုပ္သမွ်ဟာ ဗမာလုပ္တာပဲလို႔ အျခားတိုင္းရင္းသားေတြက မဆီမဆိုင္ေရာျမင္တာဟာ မတရားဘူး။” လို႔လည္း အျမဲတေစ ျငင္းခ်က္ထုတ္ေလ့ရွိၾကပါတယ္။ “ဗမာလူမ်ိဳးၾကီးဝါဒက ငါနဲ႔ဘာဆုိင္လို႔လဲ။ ငါလည္း ဘယ္တိုင္းရင္းသားကိုမွ မတရားမလုပ္ဘဲနဲ႔” လို႔ ဗမာတစ္ေယာက္က ေတြးမိႏုိင္ပါတယ္။

ဒါေပမဲ့ တကယ္ေတာ့ လူမ်ိဳးၾကီးဝါဒဆိုတာဟာ လူပုဂၢိဳလ္တစ္ဦးခ်င္းကို ေျပာတာမဟုတ္ပါဘူး။ စနစ္အရ ဒီဝါဒတစ္ခုကေန အက်ိဳးေက်းဇူးခံစားေနရတာကို လူမ်ိဳးၾကီးဝါဒလို႔ ေခၚတာပါ။ ကိုယ္တိုင္က်ဴးလြန္တာမဟုတ္ေပမယ့္ က်ဴးလြန္တဲ့စနစ္ကေန အက်ိဳးေက်းဇူးကိုခံစားခြင့္ရတာကလည္း လူမ်ိဳးၾကီးဝါဒပါပဲ။

ဗမာျဖစ္တာေၾကာင့္မို႔လို႔ ရေနတဲ့ အလိုအေလ်ာက္အခြင့္အေရး၊ ဗမာမဟုတ္တဲ့တုိင္းရင္းသားေတြထက္စာရင္ အက်ိဳးခံစားခြင့္ပိုရွိတဲ့ invisible privilegeေတြရွိပါတယ္။ တကူးတကပိုၾကိဳးစားအားထုတ္ တြန္းဖြင့္စရာမလိုဘဲ ဗမာျဖစ္ေနမႈေၾကာင့္ ပြင့္တဲ့ invisible doorေတြ ရွိပါတယ္။

ခါကာဘိုရာဇီကေန ဝိတိုရိယအငူအထိ၊ ရွမ္းကုန္းျပင္ျမင့္အေရွ႕စြန္းဆံုးအခြ်န္းေလးကေန ရခုိင္အေနာက္စြန္းဆံုးအထိ၊ ျမန္မာႏုိင္ငံေျမပံုဧရိယာတခုလံုး အေရွ႕အေနာက္ေတာင္ေျမာက္ တႏိုင္ငံလံုးကို ငါတို႔ျမန္မာျပည္လို႔ ဗမာတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု လူမ်ားစုက ျမင္ၾက ခံစားမိၾကတတ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဗမာမဟုတ္တဲ့တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု အမ်ားအျပားရဲ႕အျမင္မွာေတာ့ အဲဒီ့လို တႏုိင္ငံလံုးကို ငါတို႔ျပည္လို႔ မခံစားႏုိင္ေအာင္၊ ကိုယ္ေနထုိင္ရာေဒသကိုပဲ ကိုယ့္ျပည္လို႔ မွတ္ယူရေအာင္ ႏွစ္ေပါင္း(၇၀)ေက်ာ္ခါးသီးတဲ့သမုိင္းက ဟန္႔တားခံထားရပါတယ္။

လူမ်ိဳးစုအခ်င္းခ်င္းၾကားမွာ တန္းတူညီမွ်မႈမရွိဘူးလို႔ ဗမာမဟုတ္တဲ့လူမ်ိဳးစုေတြက ျမင္ေနၾကခ်ိန္မွာ ဗမာေတြကေတာ့ အဲဒီ့လိုမျမင္ၾကပါဘူး။ ပြဲလမ္းသဘင္ေတြမွာ အေရာင္အေသြးစံုလွပတဲ့ တိုင္းရင္းသားဝတ္စံုဝတ္ ေဖ်ာ္ေျဖကျပမႈရွိတာ၊ တိုင္းရင္းသားဝတ္စံုေလးေတြၾကိဳက္တာ ၊ ရခုိင္မုန္႔တီၾကိဳက္တာ၊ နႏၵာလိႈင္ စိုင္းစိုင္းခမ္းလိႈင္ ေနတိုး သက္မြန္ျမင့္ ေလးေလးဝါး လုလုေအာင္တို႔ကို အားေပးတာ အစရွိတာေတြဟာ ဗမာေတြက လူမ်ိဳးမခြဲျခား အားလံုးကိုတေျပးညီစိတ္ထားတာပဲလို႔ ေျပာၾကပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြကို ဗမာေတြက ခရီးထြက္ေနၾကတာပဲ၊ မခြဲဲျခားတတ္ဘူးလို႔လည္း ဆိုျပန္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ အဲဒီ့လို စားေကာင္းတဲ့အစားအစာကိုၾကိဳက္တာ၊ celebrityကိုၾကိဳက္တာ၊ ခရီးသြားေတြအတြက္ လမ္းပန္းပြင့္တဲ့ သာယာလွပတဲ့ေနရာကြက္ကြက္ေလးေတြကို သြားတာဟာ ျပည္တြင္းစစ္ပဋိပကၡဒဏ္ကို ခံစားေနခဲ့ရတဲ့ ေဒသခံလူမ်ိဳးစုေတြအေၾကာင္းကို နားလည္မႈလို႔ ေျပာလို႔မရပါဘူး။ ဟိုင္းေဝးလမ္းမၾကီးေတြ၊ ဖြံ႔ျဖိဳးမႈအထိုက္အေလ်ာက္ရွိတဲ့ ျပည္နယ္ျမိဳ႕ေတာ္ေလးေတြ၊ ရႈမဆံုးေအာင္လွပတဲ့ေတာင္တန္းနယ္ေတြရဲ႕ မ်က္ႏွာျပင္ေအာက္မွာေတာ့ သမိုင္းခါးခါးေတြအျပည့္ပါ။ ၁၉၇၃ခုႏွစ္ထုတ္ စိုင္းခမ္းလိတ္ေရးျပီး၊ စိုင္းထီးဆိုင္ ဆိုခဲ့တဲ့ 'ေတာင္ေပၚေျမရဲ႕ တျခားတမ်က္ႏွာ' ဆိုတဲ့သီခ်င္းကို နားဆင္ခံစားၾကည့္ၾကေစခ်င္ပါတယ္။

"...ကဗ်ာဆရာေတြ၊ ဒါရိုက္တာေတြနဲ႔ သီခ်င္းစပ္ဆရာေတြ၊ စာေရးဆရာေတြ ျမင္တာေတြ ျပန္ျပန္ျပီးေျပာျပတာေတြ တကယ္ထပ္လို႔ေန၊ ေတာင္ေပၚေျမရဲ႕ လွပမႈကို ျမင္ကာေနတဲ့ ပရိသတ္မ်ားမေလ၊ ေတာင္ေပၚေျမရဲ႕တျခားတဖက္တမ်က္ႏွာမွာ ဘာေတြရွိမွန္းမသိၾကေပ၊ ေတာင္ေပၚေျမရဲ႕ တျခားတဖက္မ်က္ႏွာမွာ ခ်ယ္ရီေတြလည္း ယမ္းနံ႔စြဲေန၊ သာယာတယ္ဆိုတဲ့ ထင္းရႈးေတာေတြဟာ ေလာင္ရာေတြနဲ႔ရုပ္ပ်က္ေန၊ ျမင္စရာေတြ တကယ္တမ္းေျပာျပစရာေတြ ပံုလို႔သာေန၊ အကိုတို႔ေရ ေပ်ာ္ေနတဲ့အိပ္မက္ကေန အျပင္ထြက္ခဲ့ေလ..." တဲ့။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ "တိုင္းရင္းသားလား"လို႔ ေမးလိုက္တဲ့ေမးခြန္းဟာ ဗမာမဟုတ္တဲ့လူမ်ိဳးစုတစ္ခုခုကလားလို႔ ဆိုလိုတာျဖစ္ေနပါတယ္။ တိုင္းရင္းသားဆိုတာကို ဗမာမဟုတ္တဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုတစ္ခုခုကိုပဲ ဗမာ့လူ႔အဖြဲ႔အစည္းမွာ ရည္ညႊန္းလာခဲ့တာ ႏွစ္အေတာ္ၾကာပါျပီ။ တကယ္ေတာ့ ဗမာကိုယ္တိုင္ဟာလည္း တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုတစ္ခုပဲ ဆိုတာကို ေမ့ေလ်ာ့သတိမမူမိေတာ့ဘဲ ဗမာက ပင္မလူမ်ိဳး၊ က်န္လူမ်ိဳးစုေတြကေတာ့ တိုင္းရင္းသားေတြ ဆိုတဲ့အသြင္ဟာ ဗမာၾကီးစိုးထားခဲ့တဲ့အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကာလအဆက္ဆက္မွာ ျဖစ္ေပၚေစခဲ့ပါတယ္။

ဗမာဟာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုတစ္ခုျဖစ္ျပီး ျမန္မာကေတာ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုအားလံုးကိုကိုယ္စားျပဳတဲ့အမည္လို႔ ႏိုင္ငံအမည္ကိုေျပာင္းခဲ့တဲ့ စစ္အစိုးရက တရားထူေထာင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ရံုးသံုးဘာသာစကားျဖစ္တဲ့ ျမန္မာစကားဟာ ဗမာလူမ်ိဳးစုရဲ႕စကားျဖစ္ျပီး ျမန္မာစာဟာ ဗမာစာျဖစ္တာကိုၾကည့္ရင္ ျမန္မာနဲ႔ဗမာဟာ အတူတူပဲ၊ National identityနဲ႔ လူမ်ိဳးစု ႏွစ္ေပါက္တစ္ေပါက္ရိုက္တာပဲဆိုတာ အရွင္းၾကီးပါ။

ဗမာမႈျပဳခံရျခင္းကို ဥပမာတခုေျပာရရင္- ဗမာမဟုတ္တဲ့တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြဟာ လူ႔ေလာကထဲေရာက္ေရာက္ခ်င္း ေမြးစာရင္းမွာကတည္းက ခံစားၾကရသလို ေမြးစာရင္းမလုပ္ႏုိင္သူေတြဟာလည္း သူငယ္တန္းစတက္ကတည္းက ခံၾကရေလ့ရွိပါတယ္။ ဗမာမဟုတ္တဲ့တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုဝင္ အမ်ားစုမွာ လူတစ္ေယာက္ကို နာမည္ႏွစ္မ်ိဳး ပိုင္ဆိုင္ထားၾကရပါတယ္။ မိခင္ဘာသာအမည္နဲ႔ ဗမာအမည္ပါ။ ေက်ာင္းစအပ္ခ်ိန္မွာ ဗမာတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုဝင္ ဆရာမျဖစ္သူက  ေက်ာင္းသားကေလးငယ္ရဲ႕တုိင္းရင္းဘာသာစကားအမည္ကို မေခၚတတ္တာ၊ ေခၚဖို႔ ေရးဖို႔ခက္တာ စတဲ့အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြေၾကာင့္ ဗမာနာမည္ကို ဆရာမစားပြဲမွာတင္ အမည္ေပး ကင္ပြန္းတပ္ျပီး ေဖာင္ထဲျဖည့္ထည့္လုိက္တတ္ၾကတာလည္း အမ်ားအျပားပါ။ ကိုယ့္နာမည္မဟုတ္တဲ့ ကိုယ္မေပးတဲ့ ဗမာနာမည္နဲ႔ ေနဖုုိ႔ျဖစ္လာရသူေတြ အမ်ားျကီးရွိပါတယ္။

မူလတန္းမွာပညာစသင္ကတည္းက ဗမာဘာသာစကားနဲ႔ စာသင္ၾကားရတယ္။ ဗမာကေလးငယ္တေယာက္အတြက္ ဒါဟာ ဘာမွမထူးဆန္းေပမယ့္ နယ္စပ္ေဒသတေလွ်ာက္က ဗမာမဟုတ္တဲ့တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုကေလးငယ္အတြက္ေတာ့ အခက္အခဲတခုပါပဲ။ မိခင္ဘာသာစကားမဟုတ္တဲ့ ဗမာဘာသာစကားကို တဆင့္ဘာသာျပန္ျပီး နားလည္ေအာင္ လုပ္ၾကရတဲ့အခါ ဗမာကေလးငယ္ထက္ ႏွစ္ဆပို အခက္အခဲၾကံဳၾကရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ကဗ်ာေတြ၊ စကားေျပေတြ၊ ဇာတ္ထုပ္ေတြ အရာရာဟာ ဗမာ့ရိုးရာယဥ္ေက်းမႈေတြပဲ ျဖစ္ေနျပန္တယ္။ ျမန္မာ့သမုိင္းဆိုတာကိုသင္ၾကတဲ့အခါမွာလည္း ျမန္မာႏုိင္ငံလို႔ေခၚတဲ့နိုင္ငံအတြင္းက တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုအသီးသီးကို ကိုယ္စားမျပဳဘဲ ဗမာတုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုရဲ႕သမုိင္းရာဇဝင္နဲ႔ သားအဖခ်င္း မိသားစုခ်င္း ေဆြမ်ိဳးခ်င္း အျပန္အလွန္သတ္ျဖတ္နန္းလုပြဲေတြ၊ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုလူနည္းစုေတြအေပၚ ဘယ္လိုႏွိမ္ႏွင္းခဲ့ပံု၊ ဗမာအင္ပါယာၾကီး ၾကီးက်ယ္ခမ္းနားခဲ့ပံုေတြကိုသာ သင္ၾကရျပန္တယ္။ ေက်ာင္းမွာ တံျမက္စည္းလွည္း သန္႔ရွင္းေရးလုပ္တာကအစ အေနာ္ရထာ၊ က်န္စစ္သား၊ ဘုရင့္ေနာင္၊ အေလာင္းဘုရား စတဲ့ အသင္းဝင္ေတြအျဖစ္ ဗမာအင္ပါယာေဟာင္းေတြကို ကိုယ္စားျပဳစရာၾကံဳရတယ္။ ေတာင္သံုးလံုးေလာက္ ေျခက်င္ေလွ်ာက္ေက်ာ္ျဖတ္ျပီး ခေနာ္နီခေနာ္နဲ႔ မည္ကာမတၱဝါးတဲေက်ာင္းေလးမွာ မိခင္ဘာသာစကားမဟုတ္တဲ့ သိပ္နားမလည္တဲ့ဘာသာစကားနဲ႔ သင္ေနရတဲ့၊ ကိုယ့္ရိုးရာမဟုတ္တဲ့ မကြ်မ္းဝင္တဲ့ရိုးရာမွာအသင္ခံရတဲ့၊ ကိုယ့္သမိုင္းမဟုတ္တာကို ကိုယ့္သမုိင္းအျဖစ္အသင္ခံရတဲ့၊ ကေလးငယ္ေတြ အမ်ားၾကီးေတြ႔ဖူးပါတယ္။ တရားဝင္ရံုးသံုးဘာသာစကားအျဖစ္ ဘာသာစကားတစ္ခုတည္းကိုသံုးမွ အဆင္ေျပမယ္ဆိုရင္ေတာင္မွ ႏုိင္ငံရဲ႕၄၀ရာခိုင္ႏႈန္းရွိတယ္ဆိုတဲ့က်န္လူမ်ိဳးစုေတြဟာလည္း သူတို႔ရဲ႕မိခင္ဘာသာစကားကို သူတို႔ထိန္းသိမ္းျမွင့္တင္ခြင့္၊ မိခင္ဘာသာစကားနဲ႔ စာသင္ၾကားခြင့္ရွိသင့္တယ္ဆိုတဲ့အခ်က္ကို ဗမာေတြက လက္ခံအေကာင္အထည္ေဖာ္ရမွာပါ။ ဗမာအမ်ားစုလႊမ္းမိုးထားတဲ့ အစိုးရအဆက္ဆက္အေနနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသေတြ ေဝးလံေခါင္ဖ်ားေဒသေတြမွာ စာသင္ေက်ာင္းအပါအဝင္ အေျခခံအေဆာက္အအံုျပည့္စံုေအာင္ မလုပ္ေပးႏုိင္၊ ဆရာ/ဆရာမ ေလာက္ေလာက္ငင မရွိ၊ ရွိတဲ့ ဆရာ/ဆရာမေတြကလညး္ ေဒသခံတုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးဘာသာစကားကို မတတ္၊ ေဒသခံေက်ာင္းသားေတြကလည္း ဗမာစကားကိုမတတ္တဲ့ ေနရာေတြအမ်ားအျပားရွိေနတာမို႔ မိခင္ဘာသာစကားနဲ႔သင္ၾကားခြင့္ကို အျပည့္အဝအေကာင္အထည္ေဖာ္ရပါမယ္။

အိမ္နီးခ်င္းတရုတ္ႏိုင္ငံဟာလည္း လူမ်ားစုဟန္ေတြအပါအဝင္ လူမ်ိဳးစု(၅၆)ခုရွိတဲ့ လူမ်ိဳးေပါင္းစံုႏုိင္ငံျဖစ္ပါတယ္။ လူ႔အခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈေၾကာင့္ နာမည္ဆိုးနဲ႔ေက်ာ္ၾကားတဲ့ တရုတ္ဟာ အတုယူစရာႏိုင္ငံေတာ့ မဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ တရုတ္ျပည္မမွာ မန္ဒရင္းဟာ တရားဝင္ႏုိင္ငံေတာ္ဘာသာစကားျဖစ္ျပီး လူနည္းစုလူမ်ိဳးစုေတြရဲ႕ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရေဒသေတြမွာလည္း လူမ်ိဳးစုဘာသာစကားေတြကို တရားဝင္ဘာသာစကားေတြအျဖစ္ လက္ခံက်င့္သံုးၾကတယ္။ တရားဝင္စာရင္းေတြအရ တရုတ္နုိင္ငံအတြင္းမွာေျပာဆုိေနၾကတဲ့ ဘာသာစကားေပါင္း သံုးရာေလာက္ရွိပါတယ္။ လက္ရွိ တရုတ္ႏိုင္ငံကိုသြားၾကည့္မယ္ဆိုရင္ ေဒသအလုိက္ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု လူနည္းစုေတြရဲ႕ သရုပ္လကၡဏာေတြကို ျမင္သာထင္သာ ျမွင့္တင္ေပးထားတာကို ျမင္ရပါတယ္။ အနီးစပ္ဆံုး ဥပမာၾကည့္ရင္ ယူနန္ျပည္နယ္မွာ  ကခ်င္လူမ်ိဳးေတြရွိရာျမိဳ႕ေတြမွာ ကခ်င္သရုပ္လကၡဏာ၊ ရွမ္းေတြရွိရာျမိဳ႕ေတြမွာ ရွမ္းသရုပ္လကၡဏာေတြ တျမိဳ႕လံုး ၾကည့္ေလရာရာ လႊမ္းမိုးထားတဲ့ျမိဳ႕ေတြရွိပါတယ္။ ဒီလူမ်ိဳးစုေတြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုအုပ္စုေတြထဲ ပါဝင္သူေတြလည္းျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာထက္ တျခားႏုိင္ငံမွာ ပုိအသိအမွတ္ျပဳခံေနရတဲ့အသြင္ပါ။

ဒါ့အျပင္ ဘာသာနဲ႔လူမ်ိဳးဟာ အတူတူမဟုတ္ေပမယ့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ ဗမာဆိုရင္ ဗုဒၶဘာသာပဲဆိုတဲ့ အလိုအေလ်ာက္ထင္ျမင္ယံုၾကည္ခ်က္က အသားက်ေနျပန္ပါတယ္။ ဒါကို ႏုိင္ငံသားစိစစ္ေရးကတ္ျပား (မွတ္ပံုတင္ကဒ္) ျပဳလုပ္ခ်ိန္မွာ ၾကံဳၾကရေလ့ရွိေၾကာင္း ဗမာမဟုတ္တဲ့လူမ်ိဳးစုေတြက မၾကာခဏဖြင့္ဟေျပာဆိုေလ့ရွိပါတယ္။ ဗမာ/ဗုဒၶလို႔ ကဒ္ျပားမွာ အျဖည့္ခံရေလ့ရွိသလို၊ ဗမာ/ဗုဒၶဆိုရင္ အုိင္ဒီရဖို႔အဆင္ေျပတယ္ဆိုတဲ့ ျဖစ္စဥ္ေတြကို ေျပာျပၾကသူအမ်ားအျပားပါ။

ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ပထမဆံုး သမၼတဟာ ရွမ္းလူမ်ိဳး၊ ပထမဆံုးကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က ကရင္လူမ်ိဳး ျဖစ္ခဲ့ဖူးေပမယ့္ ဒီေနာက္ပိုင္းမွာ ဗမာ/ဗုဒၶဘာသာမဟုတ္တဲ့ တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြဟာ တပ္မေတာ္မွာ ရာထူးၾကီးၾကီး ဆက္မရႏိုင္တာ၊ ဗမာမဟုတ္တဲ့တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုဝင္ျဖစ္ေပမယ့္ ရာထူးျမင့္ျမင့္ရေနသူ အနည္းငယ္ေလးကလည္း ဗုဒၶဘာသာျဖစ္ေနတာ၊ အရပ္သားအစိုးရလက္ထက္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးပိုင္းမွာလည္း tokenအျဖစ္ပါရေပမယ့္ သာေရးနာေရးတာဝန္ထက္ ဆက္လုပ္ခြင့္မရွိတာ အစရွိတာေတြက institutionalized ခြဲျခားမႈေတြပါပဲ။ ျပည္တြင္းစစ္က ရွည္ၾကာလြန္းတဲ့အခါ ဒီျပည္ေထာင္စုကို ဘယ္လိုတည္ေထာင္ခဲ့ပံု၊ ပဋိပကၡ ဘယ္ကစပံု၊ ဘာေၾကာင့္ျဖစ္ပ်က္ပံုေတြအေပၚ ဖံုးလႊမ္းသြားတဲ့ ဝါဒျဖန္႔မႈေတြအၾကား ျပည္ေထာင္စုအေပၚ sense of ownership ေမာင္ပိုင္စီးခံရသလိုျဖစ္ခဲ့ပါတယ္။

၁၉၄၇ခုႏွစ္မွာ ျပည္ေထာင္စုကို ဗမာျပည္မေခါင္းေဆာင္နဲ႔ ဗမာမဟုတ္တဲ့ ေတာင္တန္းနယ္ေဒသ လူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္ေတြ ေပါင္းစည္းထူေထာင္ခဲ့ပံု၊ အၾကိပ္အနယ္ေဆြးေႏြးညွိႏိႈင္းမႈေတြ ကတိကဝတ္ေတြနဲ႔ခ်ဳပ္ခဲ့ရတဲ့ ပင္လံုစာခ်ဳပ္၊ တိုင္းျပဳျပည္ျပဳလႊတ္ေတာ္ညီလာခံမွာ ဗမာေခါင္းေဆာင္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းက ေတာင္တန္းနယ္တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေခါင္းေဆာင္ေတကို တန္းတူညီမွ်ခြင့္ အထပ္ထပ္ေပးခဲ့တဲ့ကတိကဝတ္ေတြ၊ ေတာင္တန္းနယ္ေတြအေရးကို ေတာင္တန္းသားေတြကသာ စီမံအုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရွိဖို႔ ကတိနဲ႔အတူ ျပည္ေထာင္စုကိုစုေပါင္းတည္ေထာင္လုိက္ၾကပံုေတြဟာ စစ္အစိုးရအဆက္ဆက္လက္ေအာက္မွာ ႏွစ္ေပါင္း ၅၀ေက်ာ္ ေမွးမွိန္မ်က္ကြက္ျပဳခံထားခဲ့ရတယ္။ ဒါ့အျပင္ လူမ်ိဳးဆက္ ႏွစ္ဆက္ေက်ာ္စာ ဝါဒျဖန္႔မႈေတြ ထပ္ေဆာင္းခံခဲ့ရျခင္းေတြဟာ ဒီကေန႔ဗမာအမ်ားစုရဲ႕ ျပည္ေထာင္စု sense of ownership ျမင္လႊာမွာ တိမ္သလႅာဖံုးရျခင္းအေၾကာင္းရင္းေတြပါပဲ။

လူမ်ိဳးေပါင္းစံု ဘာသာေပါင္းစံု စုေပါင္းေနထုိင္ၾကတဲ့ႏုိင္ငံမွာ ဗုဒၶဘာသာကို တရားဝင္ႏုိင္ငံေတာ္ဘာသာအျဖစ္ သတ္မွတ္တာ၊ သာသနာေရးဝန္ၾကီးဌာနကိုၾကည့္လုိက္ရင္လည္း ႏုိင္ငံမွာရွိတဲ့ ဘာသာအားလံုးကိုကိုယ္စားမျပဳဘဲ ဗုဒၶဘာသာတခုတည္းကိုသာ promoteလုပ္တာ၊ ဗုဒၶဘာသာဆိုင္ရာ ပြဲလမ္းသဘင္ေတြကို ဆယ့္ႏွစ္လရာသီ ေလာ္စပီကာေတြနဲ႔ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေန႔ေရာညပါ ၾကိဳက္သလို က်င္းပလို႔ ျပႆနာမျဖစ္ေပမယ့္ က်န္ဘာသာေတြမွာ အဲဒီ့လိုလုပ္ႏုိင္ခြင့္ မရွိေနပါဘူး။ ျပီးခဲ့တဲ့ ရက္ပိုင္းအတြင္းကပဲ ကိုယ့္ျခံဝန္းထဲမွာကိုယ္ ခရစၥမတ္ပြဲက်င္းပသူေတြကို ခဲေတြနဲ႔ေပါက္ ဖ်က္ဆီးျပီး မတရားဗိုလ္က်မႈျဖစ္ခဲ့ေသးတယ္ မဟုတ္လား။ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြ စုေပါင္းတည္ေထာင္ခဲ့တဲ့ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ ေက်ာင္းသင္ရိုးညႊန္းတမ္းမွာ ဗမာလူမ်ိဳးရဲ႕ျဖစ္တည္မႈက ေနရာအမ်ားဆံုးယူထားတာ၊
အမ်ိဳးသားယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္အေၾကာင္း ေျပာတဲ့အခါ ဗမာလူမ်ိဳးရဲ႕သမိုင္းေၾကာင္းနဲ႔ အေမြအႏွစ္ကိုသာ အလိုအေလ်ာက္ဦးတည္တာ၊
တျခားတိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြဟာ ပြဲလမ္းသဘင္မွာ ဝတ္စံုဝတ္ကျပရံု တိုကင္အျဖစ္ထက္ မပိုတာ၊ National identityဆိုရင္ ဗမာ့ဝိေသသလကၡဏာကိုသာ ေရွ႕တန္းတင္တာ၊ အစရွိတာေတြဟာ ဗမာမႈျပဳျခင္းန႔ဲ ဗမာလူမ်ိဳးၾကီးဝါဒရဲ႕ ေျခရာလက္ရာေတြပါပဲ။ ဒါဟာ က်န္တုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြနဲ႔မတူဘဲ ဗမာၾကီးစိုးတဲ့အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြရဲ႕စနစ္ေအာက္မွာ ဗမာေတြအက်ိဳးေက်းဇူး ရတာပဲျဖစ္ပါတယ္။

ဗမာမဟုတ္တဲ့တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေဒသ ျပည္နယ္ေတြဆီကေန ထြက္သမွ်ကို ဗဟိုအစိုးရျဖစ္တဲ့ ဗမာေတြကေန ထိန္းခ်ဳပ္ေနခဲ့ျပီး ျပန္အသံုးခ်မႈမွာေတာ့ ျပည္နယ္အတြက္နည္းနည္းနဲ႔ ဗမာအမ်ားစုေနထိုင္ရာ ျပည္မဖြံ႔ျဖိဳးေရးအတြက္မ်ားမ်ား ျဖစ္ေနခဲ့တာ ျငင္းမရတဲ့အခ်က္ပါ။ အခုထက္ထိေတာင္ ျပည္နယ္ကထြက္တာရဲ႕ ၃၀ရာခုိင္ႏႈန္းကို ျပည္နယ္ဖြံ႔ျဖိဳးေရးျပန္သံုးေပးဖို႔ဆိုတာကိုေတာင္ မေပးႏုိင္ၾကေသးဘူး မဟုတ္လား။ တကယ္ေတာ့ ျပည္နယ္ေတြရဲ႕သယံဇာတက ျမန္မာတႏုိင္ငံလံုးကို က်ားကန္ေပးထားတဲ့ ပင္မေထာက္တိုင္ေတြပါ။ ဒီေနရာမွာ ျပည္တြင္းျငိမ္းခ်မ္းေရးဟာ သယံဇာတခြဲေဝေရး၊ အာဏာခြဲေဝေရးသက္သက္ေတာ့လည္း မကပါဘူး။ အဲဒါေတြနဲ႔အတူ ပိုက်ယ္ျပန္႔တဲ့ လူမ်ိဳးစုေတြအခ်င္းခ်င္းၾကား တန္းတူညီမွ်ေရး၊ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္ျပဌာန္းခြင့္ရွိေရးေတြ အမ်ားၾကီးရွိေနတာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲေရးစတင္ခဲ့တဲ့ ၂၀၁၁ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာလည္း ဒီတံခါးဖြင့္မႈကို ဗမာတုိင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုလူမ်ားစုေနထုိင္ရာ ျပည္မေဒသမွာ ခံစားရေပမယ့္၊ နယ္စပ္ေဒသက ဗမာမဟုတ္တဲ့တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြကေတာ့ တိုက္ပြဲေတြနဲ႔ စစ္ေဘးဒဏ္ကို ဆက္ခံစားေနရဆဲပါ။ အာဏာရွင္ဖိႏွိပ္မႈကိုခံရတာျခင္းအတူတူပဲလို႔ ညီမွ်ျခင္းခ်ၾကေပမယ့္ တကယ္တမ္းမွာေတာ့ ဗမာမဟုတ္တဲ့တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြဟာ ႏွစ္(၇၀)ေက်ာ္ျပည္တြင္းစစ္ေၾကာင့္  ပုိခံစားၾကရပါတယ္။ ပဋိပကၡေဒသေတြက ဗမာမဟုတ္တဲ့တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစု အရပ္သားျပည္သူေတြဟာ ေနရပ္စြန္႔ခြာေျပးလႊား စစ္ေဘးေရွာင္ရတာေတြ၊ ဒုကၡသည္စခန္းေတြ၊ ေျမျမဳပ္မိုင္းေတြ၊ ေဒသခံအရပ္သားေတြကို မုိင္းရွင္းလူသားအျဖစ္ အသံုးခ်ခံရတာေတြ၊ ဥပေဒအထက္က တရားစီရင္မႈေတြ၊ ရြာလံုးကြ်တ္ ေသလုေျမာပါးထြက္ေျပးရတာေတြ၊ ကိုယ့္ရြာမွာ ကိုယ္ေနရင္း အရုိက္အႏွက္ခံရတာေတြ၊ ဖမ္းဆီးခံရတာေတြ၊  အသားလြတ္ ပစ္သတ္ခံရတာေတြ၊ မုဒိမ္းမႈအပါအဝင္ တရားမွ်တမႈမရတဲ့ အမႈေတြ၊ မရွိ ရွိတာ ရွာၾကံျပီး ရိကၡာေပးရတာေတြ၊ အဓမၼလုပ္အားေပးရတာေတြ စတဲ့ ဖိႏွိပ္မႈေပါင္းမ်ားစြာကို ခံၾကရျပီး ဒီျပည္တြင္းပဋိပကၡေၾကာင့္ ကိုယ္လက္အဂၤါပ်က္စီးရသူေတြ အသက္ဆံုးရံႈးရသူေတြ ေန႔စဥ္ရွိေနတာပါ။ ဗမာျပည္သူေတြလဲ ဆင္းရဲေနၾကတာပဲ၊ ဖိႏွိပ္မႈကို ဗမာေတြလဲ ခံရတာအတူတူပဲ ဆိုေပမယ့္၊ ဗမာမဟုတ္တဲ့တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေဒသေတြမွာ အဲဒီ့လို စားစရာမရွိ၊ ေနစရာမရွိ ဆင္းရဲႏြမ္းပါးမႈအျပင္ အထက္မွာ ေဖာ္ျပခဲ့တဲ့ မလိုလားအပ္တဲ့ တရားမွ်တမႈမရွိတဲ့ အတိဒုကၡေတြ ပဋိပကၡအနိဌာရံုေတြကို ေန႔စဥ္ ရင္ဆိုင္ေနၾကရတာပါ။ ဘယ္အခ်ိန္ ကိုယ့္အေပၚက်လာမယ္မွန္းမသိတဲ့ က်ည္ဆံေတြကို ေၾကာက္လန္႔ရင္း  က်ီးလန္႔စာစား ရွင္သန္ေနရတဲ့ဘဝေတြေပါ့။ ဗမာမဟုတ္တဲ့တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕အိမ္၊ သူတို႔ရဲ႕ရြာ၊ သူတို႔ရဲ႕ေဒသ၊ သူတို႔ရဲ႕ေနရာမွာ ေနရင္းထုိင္ရင္းနဲ႔ စစ္ေဘးဒဏ္ကုိခံရတယ္။ ငါတို႔ ရွမ္းျပည္နယ္မွာ ငါတို႔ေနရင္း၊ ငါတို႔ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ငါတို႔ေနရင္း၊ ငါတို႔ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ငါတို႔ေနရင္း၊ ငါတို႔ကရင္ျပည္နယ္မွာ ငါတို႔ေနရင္း ႏွိပ္စက္တာခံရတယ္လို႔ ခံစားၾကတယ္။ အခု ရခုိင္ျပည္နယ္ကပဋိပကၡကိုၾကည့္ရင္လည္း ဗမာေတြက တို႔ေတြဟာ ရခုိင္ျပည္နယ္မွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕အေနာက္တံခါးကိုကာကြယ္ေပးေနတာလို႔ ျမင္ၾကျပီး၊ ရခုိင္ေတြကေတာ့ ျမန္မာစစ္တပ္နဲ႔ရဲေတြက ရခုိင္နယ္ေျမထဲ ဝင္အုပ္ခ်ဳပ္ေနၾကတာလို႔ ျမင္ၾကပါတယ္။

"ဗမာနဲ႔ အာဏာရွင္ကို ခြဲျမင္ပါ" လို႔ ဗမာေတြက ေခ်ပေလ့ရွိပါတယ္။ အာဏာရွင္ဟာ ဘာသာ လူမ်ိဳး မခြဲျခားဘဲ အားလံုးကိုဖိႏွိပ္တာပါပဲ။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ သမုိင္းအဆက္ဆက္ ေခတ္အဆက္ဆက္အုပ္ခ်ဳပ္ခဲ့သူ အာဏာရွင္အဆက္ဆက္ရဲ႕ဖိႏွိပ္မႈကို ခံရတဲ့ေနရာမွာ ဗမာတစ္ေယာက္ဟာ ဗမာျဖစ္ေနလို႔ဆိုျပီး အဖိႏွိပ္ခံရတာမရွိခဲ့ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့ ကခ်င္ျဖစ္မႈေၾကာင့္၊ ကရင္ျဖစ္မႈေၾကာင့္မို႔လို႔ကို အာဏာရွင္ရဲ႕ဖိႏွိပ္ခံရတဲ့ သကၤာမကင္းဖမ္းဆီးစြပ္စြဲခံရတဲ့ အရပ္သားျပည္သူေတြရွိေနခဲ့ပါတယ္။

လူမ်ားစုၾကီးစိုးမႈဆိုတာ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာတင္မကဘဲ စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ သေဘာတရားပိုင္းဆိုင္ရာၾကီးစိုးမႈပါ ပါဝင္ပါတယ္။ လူတေယာက္ခ်င္းစီကစလို႔ လူမ်ိဳးစုတစ္စုဟာ ကိုယ့္ကိုယ္ကို ျပဌာန္းခြင့္ ကိုယ္တုိင္ဆံုးျဖတ္ခြင့္ ရွိသင့္တာ အေျခခံအခြင့္အေရးပါ။ အဲဒီ့လိုမဟုတ္ဘဲ အကိုၾကီး ညီေလး အျမင္နဲ႔၊  တေယာက္က အျမဲအုပ္ခ်ဳပ္သူျဖစ္ျပီး က်န္တဲ့သူေတြကို အျမဲအုပ္ခ်ဳပ္ခံအျဖစ္ျမင္တာ၊ အိမ္တအိမ္မွာ စုေပါင္းေနၾကျပီး အိမ္ေထာင္ဦးစီးက အိမ္သားေတြဆီကရွိသမွ် အကုန္ယူျပီး အိမ္သားေတြကို သူထားရာေန သူေစရာသြားေစခ်င္ရင္၊ ဖိႏွိပ္ရင္ ခြဲျခားဆက္ဆံရင္ အဲဒီ့အိမ္ဟာ ဘယ္ေတာ့မွ ျငိမ္းခ်မ္းမွာမဟုတ္ပါဘူး။

ေခတ္အဆက္ဆက္ ဗမာႏုိင္ငံေရးသမားေတြ၊ ေခါင္းေဆာင္ေတြဟာ အာဏာကို လူတစ္စုကပဲ ၾကီးစိုးလႊမ္းမိုးထားတာမေကာင္းေၾကာင္းနဲ႔
တန္းတူညီမွ်ခြင့္အခြင့္အေရးအေၾကာင္းကို ေျပာေဟာခဲ့ၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ လက္ေတြ႔မွာေတာ့ သူတို႔ဟာ အဲဒီ့အာဏာၾကီးစိုးတဲ့ေနရာကိုရေအာင္ တန္းတူၾကိဳးစားခြင့္ရဖို႔ ေျပာတာသာျဖစ္လာခဲ့ျပီး  အာဏာၾကီးစိုးႏုိင္တဲ့ေနရာကိုေရာက္တဲ့အခါ အဲဒီ့လိုျဖစ္ေနတဲ့စနစ္ၾကီးကို မျပင္ၾကပါဘူး။

ဗမာမႈျပဳျခင္းနဲ႔ ဗမာလူမ်ိဳးၾကီးဝါဒအေၾကာင္းကို ဗမာေတြက မေျပာဘဲ ေရွာင္ေနတာဟာ အေျဖမဟုတ္ဘူးလို႔ က်မထင္ပါတယ္။ အဲဒီ့လိုဝါဒမရွိဘူးလို႔ ျငင္းရံုနဲ႔လည္း ရွိေနတာၾကီးက ေပ်ာက္ကြယ္သြားမွာမဟုတ္ပါဘူး။ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္ျပဌာန္းခြင့္၊ တရားမွ်တမႈ၊ စနစ္အရ ခြဲျခားဖိႏွိပ္မႈ ေတြအေၾကာင္းကို ဗမာေတြက ပိုေတြးဆဆင္ျခင္သင့္ပါတယ္။ ခြဲျခားမႈဟာ စနစ္ျဖစ္တယ္ဆိုတာကို အသိအမွတ္ျပဳၾကရပါမယ္။ က်မတို႔က ကိုယ့္ကိုယ္ကို - ငါကေတာ့ လူမ်ိဳးေရးခြဲျခားသူမဟုတ္ပါဘူး၊ ငါက လူေကာင္းတေယာက္၊ ငါက ဘယ္သူ႔ကိုမွ မဖိႏွိပ္ဘူး၊ ငါက ဘယ္သူ႔ကိုမွလည္း ေလယာဥ္နဲ႔ဗံုးၾကဲမေနဘူး၊ ပစ္မသတ္ေနဘူး … စသျဖင့္ ခံယူသည္ျဖစ္ေစ မခံယူသည္ျဖစ္ေစ institutionalized ျဖစ္ေနတဲ့ခြဲျခားမႈဟာ က်မတို႔ႏုိင္ငံမွာ ရွိေနပါတယ္။ က်မတို႔ဖန္တီးခဲ့တာမဟုတ္ေပမယ့္ က်မတို႔ဆႏၵမဟုတ္ေပမယ့္ က်မတို႔ကိုယ္တုိင္မသိဘဲ အဲဒီ့ဝါဒကေန က်မတို႔အက်ိဳးေက်းဇူးခံစားေနရတာရွိပါတယ္။ ေခတ္အဆက္ဆက္ ဗမာအမ်ားစုၾကီးစိုးတဲ့ႏုိင္ငံေရးနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးျဖစ္ခဲ့ျပီး အမ်ိဳးသားျပန္လည္ရင္ၾကားေစ့ေရးေၾကြးေၾကာ္တဲ့အတုိက္အခံေတြဟာလည္း အုပ္ခ်ဳပ္သူေနရာေရာက္တဲ့အခါ ဒီဗမာၾကီးစိုးတဲ့ ဗမာမႈျပဳတဲ့ဝါဒကို မေခ်ခြ်တ္ၾကျပန္ပါဘူး။ ဗမာမဟုတ္တဲ့ တိုင္းရင္းသားလူမ်ိဳးစုအခ်ိဳ႕ကို tokenအေနနဲ႔ ပါဝင္မႈတစ္စံုတစ္ရာျပရံု၊ ရာထူးအခ်ိဳ႕ခန္႔ထားရံုေလာက္နဲ႔ေတာ့ အမ်ိဳးသားရင္ၾကားေစ့ေရးေဖာ္ေဆာင္တာလို႔ ေျပာလို႔မရပါဘူး။

အေမရိကန္သမိုင္းကိုၾကည့္မယ္ဆိုရင္ လူျဖဴၾကီးစိုးတဲ့ဝါဒကို ေခ်ဖ်က္တဲ့ေနရာမွာ သမၼတကေနဒီက ဦးေဆာင္မႈေပးခဲ့ပါတယ္။ ေရွ႕ေနခ်ဳပ္က ဥပေဒေရးဆြဲျပီး လူမ်ိဳးဆိုင္ရာ တန္းတူညီမွ်ကို ျပဌာန္းခဲ့ပါတယ္။

ဒါကို "အုပ္ခ်ဳပ္သူေတြက လုပ္တာပဲ။ ငါတို႔သာမန္ျပည္သူေတြလုပ္တာမွ မဟုတ္တာ" ဆိုျပီး မသိလုိက္ မသိဖာသာေနရင္ မ်က္ႏွာလႊဲခဲပစ္ရာ က်မွာပါ။ ဗမာလူထုကိုယ္တိုင္က ဒီinvisible privilegeရွိေနတာကို အရင္သိျမင္လက္ခံႏုိင္ေအာင္ ၾကည့္ရမွာပါ။ ကိုယ္မဲေပးတင္ေျမွာက္တဲ့ ဥပေဒျပဳလႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ေတြကိုလည္း တြန္္းအားေပးသင့္ပါတယ္။ ဗမာလႊမ္းမိုးထားတဲ့ ဗဟိုအုပ္ခ်ဳပ္ေရးနဲ႔ ႏုိင္ငံေတာ္အေနနဲ႔ လက္ေတြ႔က်က် တန္းတူညီမွ်မႈ အာမခံခ်က္ေပးႏုိင္တဲ့ လိုအပ္တဲ့ဥပေဒသစ္ေတြ ျပဌာန္းေပးဖို႔လိုပါတယ္။ ဗဟိုခ်ဳပ္ကိုင္မႈမ်ားေနတာကို ေျဖေလွ်ာ့ေပးရပါမယ္။ ပထမဆံုးအဆင့္အေနနဲ႔ ထင္သာျမင္သာလုပ္ျပႏုိင္တာကေတာ့ ၂၀၀၈ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ အခန္း(၅)၊ အပိုဒ္ ၂၆၁ ပါ ျပည္နယ္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ခန္႔အပ္မႈကို ျပင္ဆင္ျပီး ျပည္နယ္ေတြအေနနဲ႔ ကိုယ့္ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ကို ကိုယ္တိုင္ေရြးေကာက္တင္ေျမွာက္ခြင့္ ေပးသင့္ပါတယ္။ အဲဒီ့လို တရားမွ်တမႈရွိဖို႔အတြက္ ျပင္ဆင္သင့္တဲ့ ဥပေဒကိုျပင္ဆင္တာ၊ လိုအပ္တဲ့ဥပေဒသစ္ေတြ ျပဌာန္းတာေတြနဲ႔ပဲ ယံုၾကည္မႈကိုတည္ေဆာက္ႏိုင္မွာျဖစ္ပါတယ္။ ျပည္ေထာင္စု အမွန္တကယ္စည္းလံုးျငိမ္းခ်မ္းဖို႔၊ လူမ်ိဳးစုေတြအၾကား ယံုၾကည္မႈတည္ေဆာက္ႏုိင္ဖို႔အတြက္
ဒီဗမာလူမ်ိဳးၾကီးဝါဒကို ဗမာေတြကိုယ္တုိင္က ေခ်ခြ်တ္မွပဲ ကြ်တ္မွာျဖစ္ပါတယ္။

စိုင္းထီးဆိုင္သီခ်င္းလို "အကိုတို႔ေရ ေပ်ာ္ေနတဲ့အိပ္မက္ကေန အျပင္ထြက္ခဲ့ေလ" လို႔ တိုက္တြန္းပါရေစ။

တန္းတူညီမွ် ဝါဒျဖဴစင္တဲ့ ျပည္ေထာင္စု အမွန္တကယ္ျဖစ္ဖို႔ ၾကိဳးစားၾကပါစို႔။ (ဆယ္စုႏွစ္ေတြနဲ႔ခ်ီ ၾကာခ်င္လည္း ၾကာမွာေပါ့။

May there be peace on earth!

ျငိမ္းျငိမ္းျပည့္
ဇန္နဝါရီ ၉ရက္၊ ၂၀၁၉

https://www.facebook.com/100023390404558/posts/356962021760142/