Hot ျဖစ္ေနတ႔ဲ R2P န႔ဲ က်ေနာ့္ အျမင္ အေတြးဆႏၵ

၂၀၀၈ ေျခလ်င္ရင္းမွဴး သင္တန္းတက္တုန္းက က်ေနာ္ R2P အေႀကာင္း ေက်ာင္းဆင္းစာတမ္းေရးဖို႔ လုပ္ေနခ်ိန္ သင္တန္းမွဴးး
ဒုဗိုလ္မွဴးႀကီး ထြန္းထြန္းေနာင္(ယခု ဒုတိယ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး)က က်ေနာ္ ရယူထားေသာ ဘြ႔ဲန႔ဲသက္ဆိုင္တ႔ဲ စာတမ္းေရးဖို႔
အႀကံေပးလာပါတယ္

ရာသီဥတုကို အက်ဳိးရွိရွိ အသုံးခ်သြားတ႔ဲ ကမာၻ႔သမိုင္းဝင္ ေနာ္မန္ဒီ ကမ္းတက္တိုက္ပြဲအေႀကာင္း စစ္ေရးသုံးသပ္ေရးသား
ေဖာ္ျပခ႔ဲပါတယ္

အ႔ဲဒီတုန္းက အီရန္ အီရတ္ ဘက္ကဒက္ကလည္းသိပ္ စိတ္ဝင္စားဖို႔ေကာင္းခ႔ဲပါတယ္

စာေပန႔ဲပတ္သက္လို႔ပဲျဖစ္ျဖစ္ နည္းပညာပိုင္းလက္ေတြ႔လုပ္ေဆာင္မွဳအပိုင္းပဲ ျဖစ္ျဖစ္က်ေနာ္န႔ဲ ညိွနွဳိင္းေဆြးေႏြးျပီး
ေလ့လာသူေတြထဲက ေလ့လာအားေကာင္းျပီး ထိုသူမ်ားထံက က်ေနာ္ ျပန္လည္ဗဟုသုရေစသူမ်ားကေတာ့

ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးျမင့္ေဆြ (ဒု သမၼတ ၁)
ဒုဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ထြန္းထြန္းေနာင္
(ဗိုလ္မွဴးႀကီး ဝင္းလွဳိင္ ကကမ)
ဗိုလ္မွဴးခ်ဳပ္ သက္လြင္
ဗို္လ္မွဴးႀကီး မ်ဳိးနိုင္(ေရး ၃ ရကတ)
ဗိုလ္မွဴးႀကီး ျမင့္နိုင္

ျပည္ပနိုင္ငံမွာ
Gen. Anesta
Bri gen Paligoric
Mr. Bosko
Mr. Tan
Maj gen  Yu
Mr. Eii
Col .Chopra

မိုး/ဇလမွ
DG မ်ားျဖစ္ႀကတ႔ဲ
Dr. ဦးအုန္းေမာင္
Dr. စံလွေသာ္
Dr. ဦးေဌးေအာင္
Dr. ဦးထြန္းလြင္
ဆရာမ်ားျဖစ္တ႔ဲ
ဦးပိုက္
ဦးေက်ာ္ဇံ
ဦးရဲျမင့္
ေဒါ  ္ျဖဴဦးခင္
ဦးခ်စ္ေက်ာ္
ဦးဇင္ေအာင္ တို႔ျဖစ္ပါတယ္

R2P ~Responsibility to protectဆိုတာဟာ. . .

ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏အစိုးရသည္ ျပည္သူမ်ားကိုအကာအကြယ္ေပးရန္အဓိကတာဝန္ရွိၿပီးယင္းသို႔ကာကြယ္ေပးႏိုင္ျခင္းမရွိပါက
(သို႔မဟုတ္)ကာကြယ္လိုျခင္းမရွိပါကႏိုင္ငံတကာတြင္တာဝန္ရွိသည္ဆိုတဲ႔အယူအဆျဖစ္ပါတယ္

ကုလသမဂၢလံုၿခံဳေရးေကာင္စီမွ စစ္အင္အားသံုးၿပီးႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံကို R2P နဲ႕အေရးယူလို႔ရတာသည္

၁။  လူမ်ိဳးတုံးသတ္ျဖတ္မႈ  
၂။   စစ္ရာဇဝတ္မႈမ်ား      
၃။   လူမ်ိဳးစုသန္႔စင္မႈ      
၄။   လူသားမ်ိဳးႏြယ္အေပၚက်ဴးလြန္သည့္ျပစ္မႈမ်ားျဖစ္ပါတယ္

R2P  အယူအဆကို ၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွာအတည္ျပဳခဲ႔ၿပီး ဒီသေဘာတူညီခ်က္အရ စစ္ေရးနဲ႕ အေရးယူခဲ႔ဖူးတဲ႔ႏိုင္ငံေတြကေတာ့

၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ ကို႔ဒီဗြား ႏိုင္ငံ
၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာ လစ္ဗ်ားႏိုင္ငံ
ေတာင္ဆူဒန္  န႔ဲ ယီမင္ႏိုင္ငံ
၂၀၁၂ ခုႏွစ္မွာ ဆီးရီးယား
၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ စင္ထရယ္
အာဖရိကန္ ရီပတ္ဘလစ္တို႔ ျဖစ္ပါတယ္

R2P နဲ႕ အေရးယူလို႔ရႏိုင္သည္အထိ အဆင့္သတ္မွတ္ခ်က္ေတြရွိပါတယ္

ဒီလိုအေရးယူဖို႔ေစာင့္ၾကည့္တဲ႔အဖြဲ႕အစည္းသတ္မွတ္တဲ႔အဖြဲ႕အစည္းသည္အေမရိကန္ႏိုင္ငံက

Global Center for the Responsibility to Protect ဆိုတဲ႔ အဖြဲ႕ပဲျဖစ္ပါတယ္

အဆင့္အေနနဲ႕ ၃ ဆင့္ရွိပါတယ္

၁။ မ်ားစြာစိုးရိမ္မႈရွိျခင္း
     Serious Concern     ( အဝါေရာင္အဆင့္)
၂။ အႏၲရာယ္က်ေရာက္အံ႔ ဆဲဆဲ
     Imminent Risk (လိေမၼာ္ေရာင္အဆင့္)
၃။ အစုလိုက္အၿပံဳလိုက္သတ္ျဖတ္မႈမ်ား
    ျဖစ္ပြားလ်က္ရွိၿပီး အေရးေပၚအေရးယူရန္
   လိုအပ္ေနျခင္း Current Crisis
   (အနီေရာင္)အဆင့္ျဖစ္ပါတယ္

က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံကို R2P အေရးယူမယ္ေျပာေနၾကတယ္
ကန္႔ကြက္သူေတြရွိသလို သေဘာက်ေနတဲ႔ သူေတြရွိေနပါတယ္

ကိုယ့္ႏိုင္ငံထဲကိုႏိုင္ငံတကာစစ္တပ္ဝင္လာခံရတဲ႔ႏိုင္ငံတိုင္း တည္ၿငိမ္သြားတဲ႔ႏိုင္ငံအခုခ်ိန္ထိမရွိေသးပါဘူး
ပိုမိုဆိုးဝါးခ်ြတ္ၿခံဳက်သြားတာပဲရွိပါတယ္

က်ေနာ္တို႔ႏိုင္ငံသားမ်ားအေနနဲ႔ သတိျပဳ ဆင္ျခင္ရပါမယ္ R2P ဝင္လာရင္ ႏိုင္ငံအေနနဲ႕ Fail State ျဖစ္လာမယ္

Fail State ျဖစ္ရင္ လက္နက္ကိုင္တိုင္းရင္းသားေတြ လက္နက္စြန္႔စရာမလိုေတာ့ဘူး

အစိုးရအေနနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ေဆြးေႏြးတဲ႔ေနရာမွာ DDR လမ္းစဥ္နဲ႕သြားခ်င္တယ္
လက္နက္ကိုင္ေတြဟာ SSR နဲ႕သြားခ်င္တယ္

DDR ဆိုတာ Disarmament လက္နက္ျဖဳတ္သိမ္းျခင္း Demobilizationတပ္အင္အားေလ်ာ့ခ်ျခင္း(သို႔) ဖ်က္သိမ္းျခင္း

Reintegration တပ္ဖြဲ႕ဝင္ေဟာင္းေတြကို လူမႈစီးပြားဘဝျပန္လည္ေပါင္းစည္းေစျခင္းဒါေတြလုပ္ရမယ္

ဒီလိုအခ်က္ေတြေႀကာင့္ျငိမ္းခ်မ္းေရးလုပ္ဖို႔ ၾကန္႔ႀကာရျခင္းျဖစ္တယ္

လက္နက္မျဖဳတ္သိမ္းခ်င္ဘူး တပ္ကိုမဖ်က္ခ်င္ဘူး ဒီေတာ့ တပ္ဖ်က္စရာမလိုတဲ႔ SSRနည္းကိုေရြးခ်ယ္ခ်င္ပုံရတယ္

SSR က Security Sector Reform လံုၿခံဳေရးက႑ကို ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းျခင္းမ်ဳိးျဖစ္ပါတယ္

ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံမွာ လံုၿခံဳေရးက်ိဳးေပါက္သြားၿပီး လူမႈေရး စီးပြားေရး ပညာေရး အုပ္ခ်ဳပ္ေရးစီမံခန္႔ခြဲေရး ကာကြယ္ေရး
အစရွိတာေတြဟာ Nation Security ရဲ႕ေအာက္မွာရွိပါတယ္

ဒါေတြအလုပ္မလုပ္ေတာ့ဘူး လည္ပတ္ေနတဲ႔ယႏၲရားေတြရက္တန္႔သြားၿပီးႏိုင္ငံဟာ Fail Stateျဖစ္သြားတဲ႔အခါမွာ
Security Sector Reform လုပ္ရပါတယ္

လူမႈေရး စီးပြားေရး ပညာေရး အုပ္ခ်ဳပ္ေရး စီမံခန္႔ခြဲေရး ကာကြယ္ေရး ဒါေတြအားလုံးအသစ္ျပန္လည္ဖြဲ႕စည္းျပဳျပင္ရပါတယ္

လည္ပတ္ေနတ႔ဲအေနအထားကေန တစ္က ျပန္စရတာအလြန္ ခက္ခဲပါတယ္

ျပည္ပ နိုင္ငံတကာတပ္ မေျပာပါန႔ဲ ကိုယ့္ျပည္တြင္းမျငိမ္း မခ်မ္းျဖစ္တ႔ဲေနရာေတြ ႀကည့္ျပီးသင္ခန္းစာ ယူသင့္ပါတယ္

ပုံမွန္လည္ပတ္စားေသာက္ေနရင္းကေန အေႀကာင္းတစ္ခုခုေႀကာင့္ ေရ မီး စားေသာက္ဖြယ္
လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရးျပတ္လပ္ႀကည့္ အားလုံး စိုးရိမ္ေနႀကတာပါ

ခုခ်ိန္မွာ ဘယ္သူက ဘယ္ပါတီ ဘယ္သူက ဘယ္ကဆိုတ႔ဲ အယူအဆထက္ က်ေနာ္တို႔ လူမ်ဳိးအားလုံး
ေသြးစည္း ညီညႊတ္ဖို႔လိုပါတယ္

မိသားစုအခ်င္းခ်င္းေတာင္ တစ္ခါ တစ္ေလ စိတ္ဝမ္းကြဲေနေသးတာ နိုင္ငံအုပ္ခ်ဳပ္
မင္းလုပ္ေနသူေတြကိုလည္း တစ္ဦး တစ္ေယာက္ခ်င္းက ကိုယ္ ဘာစြမ္းေဆာင္နိုင္သလဲဆိုတာမ်ဳိး ျဖစ္ေစခ်င္ပါတယ္

က်ေနာ္ကေတာ့ ေဒသ တစ္ခုရဲ႕လူေနမွဳ အေျခတင့္ေစဖို႔ လက္ေတြ႔ က်က် လုပ္ျပနိုင္ပါတယ္

ကေလးေတြ(မည္သည့္ အတန္းမဆို) ပညာေရး တိုးတတ္ဖို႔ ဒါသင္ ဒါက်က္ ဆိုတာထက္ Ways of thinking န႔ဲ
တစ္ထိုင္တည္း စာရေအာင္ စာမေႀကာက္ေအာင္ေတြးေခါ  ္စဥ္းစား ဆင္ျခင္တတ္ေအာင္ လုပ္ေပးနိုင္ပါတယ္

ဘဝ ေနနည္းထဲက ရွိတာန႔ဲ ေခ်ြတာေရာင့္ရဲ႕ စနစ္တက် သုံးစြဲတတ္ဖို႔ ကိုယ္တိုင္စိုက္ ပ်ဳိးျပီး
ဘဝကို ထိန္းေက်ာင္းတတ္ဖို႔ လက္ေတြ႔ လုပ္ျပနိုင္ပါတယ္

ေျပာမွာေပါ႔ မင္းက ေျမရွိတာကိုးဆိုတာမ်ဳိး ႀကပ္တီးေျမမွာေတာင္ အိတ္န႔ဲ ျဖစ္ေအာင္စိုက္ ဝင္ေငြရေအာင္ ရွာဖူးပါတယ္

သဘာဝသံယံဇာတ ေပါႀကြယ္ဝတ႔ဲ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာနိုင္ငံကို မ်က္စိ က်ေနႀကမွာပါ
အက်ဳိးရွိရွိအသုံးခ်တတ္ဖို႔ပဲ လိုပါတယ္  ေနာက္ဆုံးေတာ့အားလုံး ထားခ႔ဲရမွာပါ

ျဖတ္သန္းစဥ္ကာလမ်ားမွာေတာ့ အမုန္းမပြား ျဖဴစင္စိတ္ထားကာ အျမင္က်ဥ္းမွဳဖယ္အားလုံး ေအးခ်မ္းသာယာဖို႔
တြဲလက္ေတြ ေ႔ရွဆက္ႀကပါစို႔လားဗ်ာ

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=856513934517532&id=100004767999855