အေမရိကန္၀ါရင့္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး ဘီလ္ရစ္ခ်တ္ဆင္၏ ထုတ္ျပန္ေၾကညာခ်က္ (အျပည့္အစံု)

ရခိုင္အႀကံေပးဘုတ္အဖဲြ႔ကေန က်ေနာ္ရဲ႕ ႏႈတ္ထြက္မႈကို ေၾကညာလိုက္ရတဲ့အတြက္ အၾကီးအက်ယ္ စိတ္ပ်က္မိပါတယ္။ ဒီအဖြဲ႔ဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္ တည္ျငိမ္ေရး၊ျငိမ္းခ်မ္းေရး နဲ႔ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးတို႔ ရရွိႏိုင္ဖို႔ အသည္းအသန္ လိုအပ္ေနတဲ့ စစ္မွန္တဲ့ ေပၚလစီေရးရာ အေျပာင္းလဲပိုင္းေတြလုပ္ဖို႔ အၾကံဥာဏ္ေပးဖို႔ျဖစ္ေသာ္လည္း အထင္နဲ႔အျမင္ တစ္ျခားစီျဖစ္လ်က္ရွိပီး ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ေပၚလစီအတြက္သာ ဖားယားေပးမယ့္၊ ဂုဏ္ျပဳတပ္ဖြဲ႔တစ္ခုလို ျဖစ္လာေနပံု ရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္၊ ျဖစ္ရပ္မွန္ေတြကို လြတ္လပ္စြာ သတင္းတင္ဆက္ေရး သားျခင္းဟာ ဒီမိုကေရစီရဲ႕ အေျခခံအုတ္ျမစ္ျဖစ္တယ္ဆိုတဲ့အတိုင္း ရိုက္တာ သတင္းေထာက္ ႏွစ္ေယာက္ရဲ႕ အေျခေနေတြကို အလ်င္ျမန္ဆံုးနဲ႔ တရားမွ်တမႈအရွိဆံုးျဖစ္ေအာင္ သူမအေနနဲ႔ ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းေပးဖို႔ က်ေနာ္ရဲ႕ ေမတၱာရပ္ခံခ်က္ကို ႏိုင္ငံေတာ္ အတိုင္ပင္ခံတစ္ေယာက္အေနနဲ႔ တုန္႔ျပန္လိုက္ပံုက အေတာ္ေလးကို စိတ္ပ်က္မိပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံအေနနဲ႔ေသာ္လည္းေကာင္း၊ က်ေနာ္နဲ႔ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ခင္မင္ရင္းႏွီးခဲ့တဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အေနနဲ႔ေသာ္လည္း ေကာင္း၊ ခင္မင္ရင္းႏွီးစြဲရွိတဲ့အတိုင္း ရခိုင္အၾကံေပးေကာ္မရွင္မွာ ပါဖို႔ က်ေနာ္လက္ခံခဲ့ပါတယ္။ က်ေနာ္ဟာ သူမ ေနအိမ္အက်ယ္ ခ်ဳပ္က်စဥ္ခါတုန္းက ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေတြ လြတ္ေျမာက္ဖို႔နဲ႔ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ဒီမိုကေရစီအသြင္ကူးေျပာင္းႏိုင္ဖို႔ အေထာက္ကူ ျဖစ္ေအာင္ အကူညီေပးဖို႔ သူမရွိရာ ျမန္မာႏိုင္ငံဆီကို ပထမဆံုး လာေရာက္လည္ပတ္ခဲ့တဲ့ အေနာက္ႏိုင္ငံသားတစ္ဦး ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ၾသဂုတ္လ ၂၀၁၇- ၾသဂုတ္လတုန္းက အာရ္ကန္ ရိုဟင္ဂ်ာကယ္တင္ေရး တပ္မေတာ္(အာဆာ) ရဲ႕ ရုတ္တရက္ တိုက္ခိုက္ မႈျဖစ္ပြားအျပီးေနာက္ပိုင္းမွာ က်ေနာ္ဟာ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ ေတြ႔ဆံုပီး သူမကို ေနာက္ထပ္တစ္ၾကိမ္ အကူညီေပးဖို႔ ကမ္းလွမ္းခဲ့ပါတယ္။ အၾကံေပးေကာ္မရွင္မွာပါဖို႔ လက္ခံလိုက္တဲ့ က်ေနာ္ရဲ႕ ရည္ရြယ္ခ်က္က ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ တည္ျငိမ္ေရး၊ ျငိမ္းခ်မ္း ေရးနဲ႔ ဖြံ႔ျဖိဳးတိုးတက္ေရးကို ေရရွည္ေဆာင္က်ဥ္းႏိုင္ေအာင္ ၾကိဳးပမ္းေနတဲ့ ျမန္မာအစိုးရရဲ႕ ၾကိဳးပမ္းအားထုတ္မႈေတြကို အေထာက္အကူျပဳဖို႔ အတြက္ပါ။ ေရွ႕မွာ ရင္ဆိုင္ရမယ့္ စိန္ေခၚမႈေတြဟာ ရႈပ္ေထြးတယ္ဆိုတာကို က်ေနာ္ဒြိဟ သံသယ လံုး၀မျဖစ္ပါဘူး- ၿပီးေတာ့ ဒီကိစၥကို လက္ခံလိုက္တဲ့အခါမွာ က်ေနာ္ဘက္က စိုးရိမ္တဲ့ စိုးရိမ္မႈတစ္ခ်ဳိ႕ကို ေဒၚစုကို ေျပာျပခဲ့ေပမယ့္ အေကာင္းျမင္ခဲ့ပါတယ္။ ကိုဖီအာနန္-ဦးေဆာင္ တဲ့ ရခိုင္ျပည္ဆိုင္ရာ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၾကံျပဳခ်က္ေတြဟာ လမ္းျပေျမပံုတစ္ခုအတြက္ အေျခခံအုတ္ျမစ္တစ္ခုျဖစ္ျပီး ဒီအၾကံ ေပးခ်က္ေတြကို ျဖည့္ဆည္းေဆာင္ရြက္ပါ့မယ္ဆိုတဲ့ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ရဲ႕ ကတိက၀တ္ကို ရရွိပီးသားျဖစ္တာနဲ႔အတူ၊ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ မွီတင္းေနထိုင္လာၾကတဲ့ ရခိုင္ေတြနဲ႔ မြတ္စလင္အသိုက္အ၀ိုင္းႏွစ္ခုစလံုးအတြက္၊ေနာက္ၿပီး ၾသဂုတ္လနဲ႔ မၾကာေသးခင္ကမွစၿပီး ဘဂၤလားေဒ့ရွ္ႏိုင္ငံထဲကို ထြက္ေျပးသြားၾကတဲ့ ဒုကၡသည္ သိန္းေပါင္းမ်ားစြာအတြက္ တိုးတက္မႈေတြကို လက္ဆုပ္လက္ကိုင္ ျပႏိုင္မယ့္ အခြင့္ေရးပါပဲ။

သို႔ေသာ္ျငားလည္း လြန္ခဲ့တဲ့ သံုးရက္ေလာက္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ က်ေနာ္တို႔ အၾကံေပးအဖြဲ႔ေတြ ကနဦးေတြ႔ဆံုၾကတဲ့ အခါ မွာေတာ့ ဒီကိစၥကို က်ေနာ့္အေနနဲ႔ ကိုယ္ပိုင္ဆင္ျခင္တံုတရားနဲ႔ အလုပ္လုပ္ကိုင္ႏိုင္ဖို႔ မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူးဆိုတာ ရွင္းသထက္ ရွင္းလင္း လာပါတယ္။ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္နဲ႔ က်ေနာ္တို႔ေတြ ပထမဆံုးအၾကိမ္အျဖစ္ေတြ႔တဲ့အခါ၊ မီဒီယာေတြ၊ကုလသမဂၢ အဖြဲ႔ စည္းေတြ၊ လူ႔အခြင့္ေရးအဖြဲ႔ေတြနဲ႔ အၾကမ္းဖ်င္းအားျဖင့္ေတာ့ ႏိုင္ငံတကာအသိုင္း၀ိုင္းေတြကို မိႈခ်ဳိးျမစ္ခ်ဳိး မတရားသျဖင့္ ခ်ဳိးႏိွမ္ေျပာတာေတြကို က်ေနာ္ၾကားလိုက္ရတဲ့အခါ အေတာ္ေလးကို အံအားသင့္ မွင္တက္မိသြားပါေတာ့တယ္။ အေရးပါတဲ့ ႏိုင္ငံသားျဖစ္ေရးကိစၥ ေဆြးေႏြးတဲ့ ေနရာလည္းေရာက္ေရာ  စိတ္ရင္းအမွန္တိုင္း ရိုးသားမႈမရွိတာကို ေတြ႔ လိုက္ရတဲ့ အခါ က်ေနာ္အေတာ့္ေလးကို တုန္လႈပ္သြားမိခဲ့ပါတယ္။ ဒါတြင္မကေသးပါဘူး- ဖမ္းဆီးခံထားရတဲ့ ရိုက္တာသတင္း ေထာက္ ႏွစ္ဦးကိစၥမွာ ကန္႔သပ္ခ်ဳပ္ျခယ္မႈေတြ တိုးတက္လုပ္ေဆာင္လာေနတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္မွာ မီဒီယာ လြတ္လပ္ခြင့္ကို အကာအကြယ္ေပးတဲ့အေနနဲ႔ ျမန္ျမန္ဆန္ဆန္ေဆာင္ရြက္ဖို႔ က်ေနာ္ရဲ႕ ေမတၱာရပ္ခံပန္ၾကားခ်က္အေပၚ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေဒါသတ ၾကီးနဲ႔ တုန္႔ျပန္ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။ ျပည္ထဲေရး ၀န္ၾကီးနဲ႔ ေတြ႔ဆံုၿပီး ဒီကိစၥကို ဦးစားေပးေဆြးေႏြးဖို႔ က်ေနာ္ စီစဥ္ထားတဲ့ အစီစဥ္ကို လည္း ရုတ္ခ်ည္း ဖ်က္သိမ္းခံလိုက္ပါတယ္။ အေရးတၾကီး သိထားရမယ့္အခ်က္က အာဆာရဲ႕ တိုက္ခိုက္မႈကေန စတင္ျပႆနာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့  ဒုကၡသည္ေတြ အစုလိုက္အျပံဳလိုက္ မၾကာေသးခင္က ထြက္ေျပးခဲ့ရမႈေတြအတြက္ ကနဦးအျပစ္တင္ရမွာက စစ္တပ္ျဖစ္ၿပီး တပ္မေတာ္က ႏိုင္ငံရဲ႕အာဏာကို ဆက္လက္ဆုပ္ကိုင္ထားဆဲျဖစ္ေစကာမူ ဒီအေရးပါတဲ့ ကိစၥမွာ ေဒၚစုရဲ႕ ကိုယ္က်င့္သိကၡာ ပိုင္းဆိုင္ရာ ေခါင္းေဆာင္မႈ ကင္းမဲ့ေနျခင္းက အၾကီးမားဆံုး ေတြးပူရမဲ့ အခ်က္ပါပဲ။  

ဒီအၾကံေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၾကံေပးတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ ေဒါက္တာ ဆူရာကီယက္ ဆက္သီရာထိုင္းအေနနဲ႔လည္း ကိုဖီအာနန္ရဲ႕ ရခိုင္အၾကံ ေပးေကာ္မရွင္ရဲ႕ အၾကံေပးခ်က္ေတြကို အစစ္အမွန္ အေကာင္ထည္ေဖာ္ေပးႏိုင္မွာ မဟုတ္သလို၊ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ ပဋိပကၡေတြရဲ႕ အေျခခံအေၾကာင္းရင္းေတြကို ကိုင္တြယ္ေျဖရွင္းဖို႔ အေသျခာ လုပ္ေပးႏိုင္မွာ မဟုတ္ဖူးဆိုတာကိုလည္း က်ေနာ္ စိုးရိမ္ မိပါတယ္။ အဲဒီလူဟာ ႏိုင္ငံတကာ အန္ဂ်ီအိုေတြက အစြန္းေရာက္ေတြကို အလုပ္ခန္႔ထားေပးေနတယ္၊ လူသားခ်င္းစာနာမႈဆိုင္ရာ အဖြဲ႔စည္းေတြကလည္း အာဆာကို ပစၥည္းေတြ ကူညီေထာက္ပံ့ေပးေနတယ္ဆိုတဲ့ အရမ္းကို အႏၱရာယ္မ်ားၿပီး တကယ့္အစစ္မွန္ မဟုတ္တဲ့ သေဘာထားတစ္ရပ္ကို သံေယာင္လိုက္ေျပာခဲ့ပါတယ္။ အၾကံေပးေကာ္မရွင္ကို နည္းလမ္းတက် ေပးထားရမယ့္ လုပ္ပိုင္ခြင့္အာဏာ အပ္ႏွင္းမထားျခင္းနဲ႔ ဆူရာကီယက္ကေန အၾကံေပး အဖြဲ႔ကို ဦးေဆာင္ျပီး ေခၚသြားခ်င္တဲ့ လမ္းေၾကာင္းက ျမန္မာျပည္သူျပည္သားေတြကို မသိတတ္ရာက်ေသာ္လည္း တကယ္ျဖစ္ပ်က္ ခဲ့တဲ့အေၾကာင္းရင္းေတြကို ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားရမွာျဖစ္ေပမဲ့ အဲဒါကို ေရွာင္ရွားခ်င္တဲ့ ဆႏၵရွိေနတာေၾကာင့္ က်ေနာ္ သေဘာမတူပါဘူး။ ကိုဖီအာနန္အၾကံေပးေကာ္မရွင္က ရခိုင္ျပည္နယ္က ျပည္သူေတြကို တကယ္ေဆာင္ရြက္ေပးခ်င္တဲ့ အဓိပၸါယ္ရွိလွတဲ့ ေစ့စပ္ေရး လုပ္ငန္းစဥ္လည္း မရွိပါဘူး။ ဒါ့အျပင္- ဆူရာကီယက္ ေျပာတာက က်ေနာ္တို႔ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္စဥ္အတြင္း က်ေနာ္တို႔ ႏွစ္ၾကိမ္ပဲ ေတြ႔မယ္လို႔ ေျပာခဲ့တယ္- တစ္ၾကိမ္က ဇန္န၀ါရီလ ၂၀၁၈ မွာ ေတြ႔မွာ ျဖစ္ျပီး ေနာက္တစ္ၾကိမ္က ဒီဇင္ဘာ ၂၀၁၈ မွာပါ။ ဒါဟာ ရခိုင္ျပည္နယ္နဲ႔ ျမန္မာအစိုးရ ရင္ဆိုင္ေနရတာမဟုတ္တဲ့ တကယ့္စစ္မွန္တဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြရွိေနပါတယ္ဆိုတဲ့ ဆူရာကီ ယက္ ပထမျမင္ထားတဲ့ အျမင္နဲ႔ ယွဥ္ၾကည့္ရင္ တကယ္လက္ေတြ႔မွာ သူသိပ္အေလးနက္မထားဘူးဆိုတာကို ျပသေနပါတယ္။

ENGLISH VERSION

Full statement of Governor Bill Richardson, on his resignation from Aung San Suu Kyi’s Rakhine panel.

Statement of Governor Bill Richardson
January 24, 2018

******* EMBARGOED UNTIL 1AM LOCAL TIME (YANGON, MYANMAR) ON
    1/25/2018// 1:30 PM EST ON 1/24/2018 *****
It is with great disappointment that I announce my resignation from the Advisory Board on Rakhine State. It appears that the Board is likely to become a cheerleading squad for government policy as opposed to proposing genuine policy changes that are desperately needed to assure peace, stability, and development in Rakhine State. Additionally, I was extremely upset at State Counselor Daw Aung San Suu Kyi’s reaction to my request that she addresses the situation of the two Reuters journalists both swiftly and fairly: freedom of the press to report the facts is fundamental bedrock of democracy.

I accepted a role on the Advisory Board as a friend of Myanmar and of Daw Aung San Suu Kyi, whom I have known for decades; I was one of the first westerners to visit her while she was under house arrest and have helped to free political prisoners and supported Myanmar’s transition to democracy. I met with Daw Suu in the immediate aftermath of the attacks perpetrated by the Arakan Rohingya Salvation Army (ARSA) in August 2017 and offered her my assistance yet one more time. My intention in accepting this role was to support Myanmar’s efforts to bring about lasting peace, security, and development in Rakhine State. I was under no illusions about the complexities of the challenges that lay ahead- and conveyed some of my concerns to Daw Suu upon accepting the role but was optimistic that, with the Kofi Annan-led Rakhine Advisory Commission recommendations as the foundation for a road map and the commitment of Daw Aung San Suu Kyi to implement these recommendations, tangible progress could be made, both for the Rakhine and Muslim communities living in Myanmar and for the hundreds of thousands of refugees that have fled to Bangladesh since August and previously.

In the past three days, however, in initial meetings with members of the Advisory Board and Daw Aung San Suu Kyi, it has become clear that I cannot in good conscience serve in this role. In the Advisory Board’s initial meeting with Daw Suu, I was taken aback by the vigor with which the media, the United Nations, human rights groups, and in general the international community were disparaged. I was also alarmed by the lack of sincerity with which the critical issue of citizenship was discussed. Moreover, Daw Suu’s furious response at my suggestion that the case against the two arrested Reuters journalists be addressed swiftly as a way to protect freedom of the press in an increasingly constrained environment. A scheduled meeting I had with the Minister of Home Affairs to discuss this issue was abruptly canceled. While it is important to recognize that the military still wields significant power and that they are primarily to blame for the recent exodus of refugees in the wake of ARSA attacks, the absence of Daw Suu’s moral leadership on this critical issue is of great concern.

I am also concerned that the Chairman of the Advisory Board, Dr.Surakiart Sathirathai, is not genuinely committed to implementing the Rakhine Advisory Commission recommendations and to addressing the root causes of conflict in Rakhine. He parroted the dangerous and untrue notion that international NGOs employ radicals and that humanitarian agencies are providing material support to ARSA. The Advisory Board’s lack of a formal mandate and Surakiart’s general desire to avoid the real issues at the risk of confronting our Myanmar hosts, led to and agenda devoid of any meaningful engagement with the local communities in Rakhine, whose people the Advisory Board is meant to serve. Moreover, the Chair’s suggestion that the Advisory Board meet only twice over the course of our tenure- once in January 2018 and again in December 2018 – demonstrates the lack of seriousness with which he views the very real challenges faced by Rakhine State and the Myanmar Government.
   

Credit : Yangon Informer

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1476774039088357&id=199777610121346

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1267583303375653&id=100003719851229