အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရး​ေျပာင္​းၿပီ

အဂၤလိပ္​ဟာျမန္​မာျပည္​မႏၱ​ေလးကိုသိမ္​းၿပီး အခၽက္​
၁၇ခၽက္​ပါ၀င္​တဲ့ျပန္​တမ္​းထုတ္​တယ္​။ပထမဆုံး
ပ​ေဒသရာဇ္​ျမန္​မာႏိုင္​ငံကိုစတင္​အုပ္​ခၽဳပ္​ဖို႔ၿဗိတိန္​က
ႀကိဳးစားၿပီျဖစ္​ပါတယ္​။
ဒီျပန္​တမ္​းကို ကိုရဲထြဋ္​လွဘာသာျပန္​မွကူးယူ​ေဖာ္​ျပ
ပါ့မယ္​။ကိုရဲထြဋ္​လွက ဒီျပန္​တမ္​း၁၇ခၽက္​ကို British Burma Vernacular Gazette1885 မွတစ္​ဆင့္
ဘာသာျပန္​ထားတာျဖစ္​ပါတယ္​။က်​ေနာ္​ျပင္​ဆင္​​ေရးသား
ပါတယ္​။

၁။ျမန္​မာႏိုင္​ငံကိုအစိုးရ​ေသာ သီ​ေပါဘုရင္​သည္​
အဂၤလိပ္​မင္​း ဗိုလ္​ပါစစ္​သည္​ ရဲမက္​တို႔ အုပ္​ခၽဳပ္​​ေသာ
ဗိုလ္​မင္​းတို႔ထံမိမိကိုယ္​ႏွင့္တကြ ထီးနန္​းတိုင္​းျပည္​
ႏိုင္​ငံကို၀န္​ခၽအပ္​ႏွင္​းသည္​။အဂၤလိပ္​မင္​းစစ္​သည္​တို႔
သည္​ ႏိုင္​ငံအတြင္​း​ေရႊၿမိဳ႕​ေတာ္​မွစ၍ ခံၿမိဳ႕၊တပ္​​ေျမ၊
ကတုတ္​၊လက္​နက္​၊လူသူႏွင့္ခုခံ႐ွိ​ေနသည့္အရပ္​႒ာန
မၽားကိုလည္​းသိမ္​းယူအံ့။သီ​ေပါမင္​းကိုလည္​းနန္​းမွ
ခၽ၍ျမန္​မာႏိုင္​ငံမွအပအျခား​သို႔ိပို႔ထား႐ွိ​ေစသည္​။
(သိမ္​း​ေၾကာင္​းတိုင္​းျပည္​ကိုအသိ​ေပးတယ္​။)

၂။သည္​လိုတိုင္း​ျပည္​နဲ႔တကြ၀န္​ခ်အပ္​ႏွင္​းသည့္အရာ
မၽားကိုလည္​း​ေရႊၿမိဳ႕​ေတာ္​႐ွိျမန္​မာမႉးမတ္​တို႔သ​ေဘာတူ
ညီၾကသည္​။ယခုျမန္​မာႏိုင္​ငံၿငိမ္​၀ပ္​ပိျပား​ေစရန္​ကို
ဦးစားေပး​ေဆာင္​ရြက္​ရန္​႐ွိသည္​မၽားကုိ ျမန္​မာမႉးမတ္​တို႔
အဂၤလိပ္​၀န္​႐ွင္​​ေတာ္​မင္​းႀကီးကာနယ္​စ​ေလဒင္​ႏွင့္
တိုင္​ပင္​၍ စီစဥ္​​ေဆာင္​ရြက္​လ်က္​႐ွိသည္​။
(သိမ္​းၿပီးတည္​ၿငိမ္​​ေရး​ေဆာင္​ရြက္​တယ္​)

၃။ႏိုင္​ငံ​ေတာ္​ကစၿပီးအရပ္​ရပ္​ၿမိဳ႕ရြာ​ေအးခၽမ္​း​ေအာင္​
ျမန္​မာမႉးမတ္​မၽားၾကံစည္​​ေဆာင္​ရြက္​လ်က္​႐ွိသည္​။

၄။အိႏိၵယအစိုးရက အဂၤလိပ္​ဘုရင္​မႀကီးသ​ေဘာမသိ
ခင္​အတြင္​း ျမန္​မာျပည္​ကိုအုပ္​ခၽဳပ္​ရန္​စစ္​သည္​တို႔ႏွင့္
ဆိုင္​​ေသာအမႈမၽားကို ဗိုလ္​ခၽဳပ္​ဟယ္​ရီပရင္​ဒါဂစ္​ကို
လႊဲအပ္​​ေတာ္​မူမည္​။ျမန္​မာမႉးမတ္​မၽားအဂၤလိပ္​အစိုးရ
​ေကၽးဇူးသစၥာကို​ေစာင့္​ေ႐ွာက္​ၿပီး ႐ိုးသား​ေျဖာင့္မတ္​စြာ
ထမ္​း​ေဆာင္​လိုသူတို႔ ပရင္​ဒါဂစ္​ႏွင့္အတူတကြကူညီ
ထမ္​း​ေဆာင္​ရန္​အလို႐ွိသည္​။
(သိမ္​းၿပီးစ စစ္​အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရးနဲ႔ထိန္​းထားပါတယ္​)

၅။ရဟန္​းသံဃာတို႔ကို ​ေစာင္​မၾကည့္ရႈၿပီး သာသနာ​ေရး
အမႈကိစၥမၽားကိုလြတ္​လြတ္​​ေဆာင္​ရြက္​ၾကရမည္​။​ေစတီ
ပုထိုး ​သိမ္​ ​ေကၽာင္​း​ေျမယာမၽားကိုသိမ္​းယူျခင္​းမ႐ွိ လြတ္​
ၿငိမ္​းခြင့္ရမည္​။ဗုဒၶသာသနာ​ေတာ္​သည္​ တိုင္​းျပည္​အတြင္​း
ဆက္​လက္​ထြန္​းကားျမဲထြန္​းကား​ေန​ေစရမည္​။အ​ေႏွာင့္
အယွက္​မ႐ွိ​ေစရ။
(ဒီမွာ၂ပိုင္​း။တစ္ပိုင္​းက သာသနာ​ေရးကိုႏိုင္​ငံ​ေရးမွာမ​ေရာ
ခိုင္​ဘူး။​ေနာက္​တစ္ပိုင္​းက ျမန္​မာျပည္​လူမၽားစုသာသနာ
န႔ဲဆိုင္​ရာ​ေျမ ​ေစတီပုထိုး ဘာမွကိုမထိပါးသလို
ထိန္​းသိမ္​းဖို႔အာမခံတယ္​။)

၆။လူႀကီးလူငယ္​ၿငိမ္​း၀ပ္​စြာ႐ွိ​ေနလၽွင္​ တစ္​စုံတစ္​ရာ
ထိပါး​ေႏွာင့္ယွက္​ျခင္​းမျပဳပဲမိမိတို႔ရသင့္ရထိုက္​​ေသာ
အခြင့္အ​ေရးမၽားကိုခံစားျမဲခံစား​ေစရမည္​။ကုန္​သည္​
ႀကီးမၽားမွစ၍ လယ္​လုပ္​ကိုင္​သူအထိ ထိပါး​ေႏွာင့္ယွက္​မႈ
မ႐ွိ။လုပ္​ကိုင္​ျမဲ၊သြားလာျမဲ၊႐ွိ​ေစရမည္​။ျပည္​သူလူထု
အ​ေပါင္​းမိမိတို႔လူမၽိဳးသဘာ၀ သဘင္​ပြဲလမ္​းမွစ၍
တိုင္​းျပည္​ဓ​ေလ့ထုံးစံမပၽက္​႐ွိျမဲအတိုင္​း႐ွိ​ေစရမည္​။

၇။ခ႐ိုင္​၀န္​၊ၿမိဳ႕၀န္​၊ဗိုလ္​၊စစ္​ကဲ၊နာခံ၊ၿမိဳ႕အုပ္​၊သူႀကီး
တို႔မွစ၍ ၿမိဳ႕ထိန္​းရြာထိန္​းအရာ႐ွိတို႔ႏွင့္စစ္​အရာ႐ွိအား
လုံး​ေအာက္​အခ်က္​ပါ၀တၱရားမၽားကို​ေျဖာင့္မတ္​တည္​တံ့
စြာ ​ေစာင့္​ေ႐ွာက္​၍ ​ေအာက္​အခ်က္​ပါတာ၀န္​မၽားကို
တာ၀န္​ခံၾကလၽွင္​ အမိန္​႔မကြဲျပားမီအတြင္​းလက္​႐ွိအရာ
ႏွင့္ထမ္​းရြက္​​ေစ။၎အခၽက္မၽားမွာ

၈။ရာဇ၀တ္​မႈျဖစ္​​ေစ၊တရားမမႈျဖစ္​​ေစ၊အခြန္​မႈျဖစ္​​ေစ
ဆိုင္​ရာဆိုင္​ရာအလိုက္​ မိမိ​ေဆာင္​ရြက္​ရန္​အမႈ၀တၱရား
မၽားကိုအဂၤလိပ္​အ​ေရးပိုင္​အရာ႐ွိမင္​းဆင့္ဆိုရာနာခံ၍
​ေဆာင္​ရြက္​ျမဲ​ေဆာင္​ရြက္​ၾကရမည္​။

၉။အ​ေရးႀကီး​ေသာအမႈကိစၥမၽားကိုအဂၤလိပ္​အ​ေရးပိုင္​
မင္​းထံၿမိဳ႕ရြာနယ္​႐ွင္​အရာ႐ွိတို႔ကရက္​ဆိုင္​းၾကန္​႔ၾကာ
မ႐ွိ​ေစရ။တိုင္​းၾကားရမည္​။

၁၀။သူခိုး ဓားျပစ​ေသာရာဇ၀တ္​မႈမၽားကိုအတူႀကိဳးပမ္​း
ႏွိမ္​နင္​းၾကရမည္​။ႏိုင္​နင္​းၿငိမ္​၀မ္​မႈမ႐ွိလၽွင္​ မိမိတို႔အ​ေပၚ
ျပစ္​တင္​ျခင္​းကိုခံၾကရမည္​။သူခိုး ဓားျပမွစ၍ အသက္​
​ေမြးရာ​ေမြး​ေၾကာင္​းမ႐ွိ၊အတည္​မကၽသူတို႔ကို ဖမ္​းဆီး၍
ဆိုင္​ရာအဂၤလိပ္​အရာ႐ွိမင္​းထံပို႔ရမည္​။
(၁၀၉ ၁၁၀ ပုဒ္​မျဖစ္​မယ္​လို႔ယူဆရ)

၁၁။အခြန္​​ေတာ္​အရာ႐ွိတို႔မွာ အခြန္​ကို​ေကာက္​ျမဲအတိုင္​​း
​ေကာက္​ခံၿပီးလၽွင္​ ဆိုင္​ရာအဂၤလိပ္​အရာ႐ွိမင္​းထံ
ၿမိဳ႕၀န္​သို႔အပ္​၍ တင္​ပို႔ရမည္​။

၁၂။အရာ႐ွိ အရာထမ္​းတို႔မွာ မိမိတို႔အုပ္​ထိန္​းရင္​း
ခ႐ိုင္​ၿမိဳ႕ရြာတြင္​​ေနထိုင္​သည့္ျပည္​သူအ​ေပါင္​းစိုးရိမ္​
​ေၾကာင့္ၾကမ႐ွိၿငိမ္​းခၽမ္​းစြာ​ေနႏိုင္​​ေအာင္​တတ္​စြမ္​းသမၽွ
လုပ္​ၾကရမည္​။

၁၃။အဂၤလိပ္​အမႈထမ္​းစစ္​သည္​တစ္​စုံတစ္​​ေယာက္​ကို
ျဖစ္​​ေစ၊​ေနာက္​ပါလူတစ္​စုံတစ္​​ေယာက္​ကိုျဖစ္​​ေစ၊
သတ္​ျဖတ္​ညႇင္​းပမ္​း​ေသာ ခ႐ိုင္​ၿမိဳ႕ရြာတစ္​စုံတစ္​ရာမၽား
မွာ ႀကီးစြာ​ေသာ ​ေလၽွာ္​​ေၾကးဒဏ္​​ေငြကိုခံရမည့္အျပင္​
၎ခ႐ိုင္​ၿမိဳ႕ရြာ​ေနလူအ​ေပါင္​းတို႔ပိုင္​  ဓားလွံ ​ေသနတ္​
လက္​နက္​မၽားကိုလည္​း သိမ္​းဆည္​းျခင္းခံရလိမ့္မည့္
အ​ေၾကာင္​း၊သူခိုး ဓားျပမၿငိမ္​မသက္​ ဆက္​လက္​တိုက္​ခိုက္​
သည့္အမႈ၊ဓားျပတို႔ကိုလက္​ခံသည့္အမႈ႐ွိ​ေသာ ခ႐ိုင္​ၿမိဳ႕ရြာ
မၽားမွာ ​ေငြဒဏ္​ခံရမည့္အျပင္​ ကင္​းအ​ေစာင့္အ​ေနျဖင့္
ပိုမို​ေစာင့္ထိန္​း​ေစရသည့္အတြက္​ ကုန္​ကၽစရိတ္​မၽား
ကိုလည္​း ခံၾကရမည္​့ အ​ေၾကာင္​းမၽားကိုအရာ႐ွိအရာထမ္​း
မၽားမွစ၍ တိုင္​း​ေနျပည္​သူလူထုတစ္​ရပ္​လုံးသတိထားၾက
ရမည္​။
၁၄။အရာ႐ွိအရာငယ္​အားလုံး မႏၱ​ေလးလႊတ္​​ေတာ္​က
အမိန္​႔​ေတာ္​မၽားကိုနာခံၾကရမည္​။သီ​ေပါမင္​းဟာ တိုင္​း
ျပည္​ကို ဘယ္​အခါမွအစိုးရဦးမည္​မဟုတ္​၍ အခု​ေၾကျငာစာပါ
ဆင့္ခၽက္​အတိုင္​းလိုက္​နာျခင္​း​ေၾကာင့္တစ္​စုံတစ္​ရာ
​ေဘးရန္​မဆိုက္​​ေၾကာင္​းစိတ္​ခ်ရမည္​။
(အာဏာ႐ွင္​​ေၾကာက္​​ေရာဂါအတြက္​အာမခံခၽက္​)

၁၅။အထက္​ပါဆင့္ခၽက္​မၽားကိုမလိုက္​နာ​ေသာ အရာ႐ွိ
ျဖစ္​​ေစ၊လူထုျဖစ္​​ေစ၊ထႂကြျခင္​းကိုအား​ေပးသူအရာ႐ွိျဖစ္​
​ေစ၊လူထုျဖစ္​​ေစအဂၤလိပ္​အစိုးရစိတ္​ကြက္​ျခင္​းခံရမည္​။
မည္​သူမဆိုအဂၤလိပ္​ကြၽန္​​ေတာ္​မၽိဳးမၽားကိုႏွိပ္​စက္​ညႇင္​းပမ္​း
​ေသာသူတို႔မွာ အျပစ္​ဒဏ္​ႀကီးစြာခံၾကရမည္​။

၁၆။အထက္​ပါဆင့္ခ်က္​ကိုလုိက္​နာသူအရာ႐ွိကို သင့္
​ေတာ္​သလိုအက်ိဳး​ေကၽးဇူး႐ွိ​ေအာင္​လုပ္​​ေပးမည္​။
​ေဖာက္​ဖၽက္​က်ဴးလြန္​လၽွင္​အ​ေရးယူမည္​။ျပစ္​မႈငယ္
မၽားကို ၿမိဳ႕ရြာ႐ွင္​အရာထမ္​းတို႔က စီရင္​ရမည္​။

၁၇။မင္​းလွ၊ပုဂံ၊ျမင္​းျခံ ဆိပ္​ကမ္​းၿမိဳ႕ရြာ႐ွိ အဂၤလိပ္​အ​ေရး
ပိုင္​တို႔ကအရပ္​ရပ္​​ေ၀င​ေပးကမ္​းသည့္ ​ေၾကာ္​ျငာစာမၽား
ကို ယခုထုတ္​ျပန္​သည့္​ေၾကာ္​ျငာစာက႐ုတ္​သိမ္​းသည္​။

မႏၱ​ေလးနန္​း​ေတာ္​              မႏၱ​ေလးၿမိဳ႕ဗိုလ္​ခၽဳပ္​အမိန္​႔အရ
၁၈၈၅ခု၊ဒီဇင္​ဘာ၁ရက္​     E.B Slaydin,Col.
                                      အ​ေရးပိုင္​၀န္​႐ွင္​​ေတာ္​မင္​းႀကီး

ဒီအခ်က္​​ေတြကိုၾကည့္ျခင္​းအားျဖင့္အဂၤလိပ္​ကို ဆိုးတယ္​လို႔​
ေျပာဖို႔မျဖစ္​ႏိုင္​ဘူး။ျမန္​မာမင္​းစနစ္​ထက္​အပုံႀကီး
သာတာ​ေတြ႕ရတယ္​။

အဲလိုတစ္​ႏိုင္​ငံလုံးကိုသိမ္​းၿပီး ၁၈၈၅ ဒီဇင္​ဘာ၃၁ရက္​​ေန႔
ညသန္​း​ေခါင္​အခၽိန္​မွာ  အိႏိၵယအတြင္​း၀န္​ Lord
Randolph Churchill က Howth annexes
Burma to the British Empire လို႔အသံလႊင့္
​ေၾကျငာခဲ့တယ္။

By command of the Queen-Empress it is
here by notified that the territories
formerly governed by King Theebaw
will not longer be under be his rule,
but have become part of Her Majesty's
dominions,and will,during Her Majesty's
pleasure ,be administered by such officers
as the Viceroy and Governor-General of
india may from time to time appoint.
(The Pagoda war Page 117,Burma and
the japanese Invader. Page 37)

ယခင္​သီ​ေပါအုပ္​စိုးခဲ့တ့ဲ့နယ္​ပယ္​အားလုံးယခုသူ႔အုပ္​စုိး
မႈ​ေအာက္​မွာမ႐ွိ​ေတာ့ပဲ ခပ္​ခြၽဲခြၽဲ​ေျပာရရင္​ ဘုရင္​မ
ဘုရား၏နယ္​ပယ္​အတြင္​းကၽ​ေရာက္​ခဲ့ၿပီျဖစ္​တာ​ေၾကာင့္
ဘုရင္​မဘုရားရဲ ့သ​ေဘာဆႏၵအတိုင္​းအိႏိၵယဘုရင္​ခံခၽဳပ္​
က အဆင္​​ေျပသလိုခန္​႔ထားတဲ့အရာ႐ွိ​ေတြကတစ္​ဆင့္
အုပ္​ခၽဳပ္​မွာျဖစ္​​ေၾကာင္​းအ႐ွင္​ဘုရင္​ဧကရီဘုရင္​မဘုရား
ၫႊန္​ၾကားခၽက္​အရ ထုတ္​ျပန္​​ေၾကျငာသည္​ ဆိုတဲ့​ေၾကျငာ
ခၽက္​ကို ၁၈၈၆ ဇန္​န၀ါရီ၁ရက္​​ေန႔ လန္​ဒန္​၊ကာလကတၱား
ရန္​ကုန္​၊မႏၱ​ေလးၿမိဳ႕​ေတြမွာ တစ္​ခၽိန္​တည္​း​ေၾကျငာခဲ့ၿပီး
ျမန္​မာႏိုင္​ငံကို ၿဗိတိသၽွအင္​ပါယာထဲ တရား၀င္​ထည့္သြင္​း
လိုက္​တယ္​။

၄.၅.၁၈၈၆ ​ေန႔စြဲနဲ႔ထုတ္​ျပန္​တဲ့အမိန္​႔အမွတ္​ 791E အရ
သီ​ေပါအုပ္​စိုးတဲ့အထက္​ျမန္​မာႏိုင္​ငံအတြင္​း႐ွိနယ္​ပယ္​
အားလုံးကို ၿဗိတိန္​ဘုရင္​မပိုင္​နယ္​ပယ္​အျဖစ္​ ​ေၾကျငာခဲ့
ၿပီးတရား၀င္​ထည့္သြင္​းျပန္​တယ္​။​ေၾကျငာခၽက္​မူရင္​းက

              British Burma Gazette
              Foreign Department.
              Notifications
              External
Dated Simala, the 4th May 1886.
No791 E. By command of the Queen-Emp
ress it is hereby notified that the territories of Upper burma which are
formerly governed by King Thibaw,and
which are mentioned in the Proclamation
of 1st January 1886, are and shall be deemed to have been from the 26th day
of February 1886, part of the territories vested in Her Majesty by virtue of statue
21 and 22 Vic, Cap 106(an Act of the better
government of India)
H.M.DURAND. Sec: to the Govt.of India

​ေနာက္​တစ္​ခုက ႐ွမ္​းနယ္​နဲ႔ပက္​သက္​ၿပီး
                            Foreign Department
                            Notifications.
                            External
  Dated Simla,the 4th May 1886.
  No 789 E
  It is hereby notified that the secretary of
  State for india has, by Resolution in
  Council,declared the provisions of
  Her Majesty's reign, Chapter 3, entitled  
  "And Act of make better provision for
  making laws and regulations for certain
  parts of india, and for certain other
  purposes relating there to" to be from
  the 1st March 1886.Applicable to Upper
  Burma,with the exception of the Shan
  State,being part of the territories under
  the government of the Governor-General
  of India in Council.    
  ဒီ​ေၾကာျငာခၽက္​နဲ႔တစ္​ဆက္​တည္​း
  ၁၈၈၆ ​ေမလ၆ရက္​​ေန႔ ​ေန႔စြဲနဲ႔ အမိန္​႔​ေၾကျငာစာအမွတ္​
  ၇၉၁ အီးနဲ႔ ႐ွမ္​းျပည္​သည္​ၿဗိတိသၽွအင္​ပါယာအိႏိၵယ၏
  အစိပ္အပိုင္​းျဖစ္​သည္​လို႔၊၁၈၈၆ Upper Burma
  Laws Act ပုဒ္​မ ၂အရ ႐ွမ္​းျပည္​သည္​ ျမန္​မာျပည္​၏
  အစိတ္​အပိုင္​းျဖစ္​သည္​လို႔. ​ေၾကျငာျပ႒ာန္​းခဲ့တယ္​။  
  ဆက္​ပါဦးမည္​။


https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=349224765830866&id=100022300364681