R2P လာဖူးၿပီ

R2P (Responsibility to Protect) ဆိုတာႀကီးကို ကိုယ္လည္း ခုမွၾကားဖူးတယ္ ။

ဘယ္လိုပဲေျပာေျပာ ကိုယ့္ေရွ႕ကို ဆိုက္ဆိုက္ၿမိဳက္ၿမိဳက္ႀကီး
ေရာက္လါတါမို႔ ၊ ဘဝခရီးရဲ့ အစိတ္ပိုင္းတစ္ခု ျဖစ္လာတာေပါ့ ။
.
R2P ဟာ အေျခခံအားျဖင့္ - ႏိုင္ငံတကာမွာ မျဖစ္သင့္ပဲ ျဖစ္ခဲ့တဲ့
ႀကီးမားတဲ့ ရက္စက္-ၾကမ္းၾကဳတ္-ယုတ္မာမႈေတြကို တုန္႔ျပန္ႏိုင္ဖို႔
ႏိုင္ငံအားလံုးနီးပါးက ၂၀၀၅ ခုႏွစ္မွာ သေဘာတူခဲ့ၾကတဲ့ ကိစၥရပ္
တစ္ခုျဖစ္တယ္ ။
.
အဓိကအခ်က္ (၃) ခ်က္ ပါတယ္ ။

(၁) ႏိုင္ငံတိုင္း ကိုယ့္ႏိုင္ငံသားေတြကို အကာကြယ္ေပးဖို႔ တာဝန္ရွိတယ္ ။

(၂) ႏိုင္ငံတကာကလည္း ဒီတာဝန္ေက ်ေအာင္ အားေပးကူညီဖို႔ တါဝန္ရွိတယ္ ။

(၃) ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံဟာ အဲဒီတာဝန္ကို မေက ်ပြန္ မလုပ္ကိုင္ႏိုင္ရင္
ႏိုင္ငံတကာအသိုင္းဝိုင္းက ကုလသမဂၢစည္းမ်ဥ္းနဲ႔အညီ သင့္ေတာ္တဲ့
လုပ္ရပ္ေတြကို ျပတ္ျပတ္သားသား အခ်ိန္မီ စုေပါင္းအေကာင္ထည္ေဖၚဖို႔
အသင့္ရွိၾကရမယ္ - စသည္ျဖင့္ အတိုခ်ဳပ္ေျပာႏိုင္တယ္ ။
.
ဒီလို စြက္ဖက္လုပ္ကိုင္တာဟာ -
သက္ဆိုင္ရာႏိုင္ငံရဲ့ 'အခ်ဳပ္အခ်ာအါဏါ' ကို ပိုခိုင္မာေအာင္
အကူညီေပးတာျဖစ္တဲ့အတြက္ ၊ 'အခ်ဳပ္အခ်ာအါဏါ' ဆိုတဲ့
စကါးလံုးကိုသံုးၿပီး ႏိုင္ငံတကာက ဝင္မစြက္ဖက္ဖို႔ အေၾကာင္းျပ
ေျပာဆိုတာေတြဟာ ပ်က္ပ်ယ္တယ္လို႔ သေဘါတရားပိုင္းအရ
သတ္မွတ္တယ္ ။
.
ဗမာျပည္နဲ႔ပတ္သက္လို႔ သမိုင္းေၾကာင္းနည္းနည္း လွန္ဖို႔လိုမယ္ ။
.
(က) ဒီကိစၥ ျမန္မာတိုင္းမ္းမွာ ၂၀၁၄ ကတည္းက ေဆါင္းပါးအျဖစ္ ပါခဲ့ၿပီးသား ။
လူေတြ စိတ္ဝင္စားမႈနည္းၿပီး ၊ တါဝန္ရွိသူေတြရဲ့ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ
ထိန္ခ်န္ထားတာေတြေၾကာင့္ ၊ လူေတြ က ်ယ္က ်ယ္ျပန္႔ျပန္႔
မသိခဲ့ၾကဘူးလို႔ ေျပာႏိုင္တယ္ ။
.
ေဆာင္းပါးမွာ ထုတ္ထားတဲ့ ေမးခြန္းတခ်ိဳ႕က -

- ဗမာျပည္ဟာ R2P ကို ပါဝင္လက္မွတ္ထိုးထားတာ ျပည္သူေတြ သိၾကရဲ့လား ။

- သက္ဆိုင္ရာ သေဘါတူညီခ်က္ကို ေဒသစကါးေတြနဲ႔ ဘါသါျပန္ ျဖန္႔ေဝေပးတာ
ရွိရဲ့လား ။

- R2P ရဲ့ ဂယက္ရိုက္မႈကို နားလည္ၾကရဲ့လား - စသည္ျဖင့္ ျဖစ္တယ္ ။

ေဆာင္းပါးထြက္တာ ၃-ႏွစ္ ၾကာသြားေပမယ့္ ဘါမွ တိုးတက္မႈမရွိတာ
သတိထားမိၾကမယ္လို႔ ယံုၾကည္တယ္ ။
.
(ခ) လက္လွမ္းမီသမ ွ် - ၂၀၁၀ မွာကတည္းက ကုလသမဂၢကို
R2P အတြက္ တင္ျပထားခဲ့တာ ရွိတယ္လို႔ေတြ႕မိတယ္ ။
.
အဲဒီတုန္းက ၿငိမ္းခ်မ္းေရးလက္မွတ္ထိုးထားတဲ့ 'ကခ်င္' နာမည္ေတာင္
မပါေသးဘူး ။ အေရွ႕ဖက္က ရွမ္း-ကရင္နီ-ကရင္နဲ႔ အေနာက္ဖက္မွာ
ခ်င္း-ရိုဟင္ဂ ်ာနာမည္ေတြ တပ္ထားတယ္ ။
.
R2P ကို ျမန္မာအစိုးရ လက္မွတ္ထိုးၿပီး '၄' ရက္အၾကာမွာစတဲ့
ရွမ္းျပည္တြင္းက စစ္တပ္အၾကမ္းဖက္မႈေတြေၾကာင့္ လူေပါင္းေသါင္းခ်ီ
ထြက္ေျပးရတာကို ေဖၚျပထားသလို ၊ စစ္တပ္ရဲ့လက္ေဝခံ အၾကမ္းဖက္
သူေတြထဲက ကရင္ခြဲထြက္ 'DKBA' ကိုလည္း နာမည္အတိက ် တပ္
ထားတယ္ ။
.
(ဂ) R2P နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ကုလသမဂၢ ေဆြးေႏြးပြဲေတြမွာ
ျမန္မာကိုယ္စားလွယ္အဖြဲ႕က ခပ္တည္တည္နဲ႔ မိန္႔ခြန္းဝင္ေျပာခဲ့တာ
အနည္းဆံုး ၂ ႀကိမ္ရွိတယ္ ။ (ပိုရွာရင္ ပိုေတြ႕ႏိုင္တယ္) ။
.
- အဲဒီ မိန္႔ခြန္းေတြဟာ အမ်ားစုက စစ္အစိုးရေအာက္ကါလမွာ ေျပာခဲ့
တာေတြျဖစ္တယ္ ။

- ျပည္တြင္းမီဒီယာမွာ ဘယ္တုန္းကမွ ျပန္မေဖၚျပခဲ့တာေၾကာင့္ -
အစိုးရရဲ့ လ ွ်ာႏွစ္ခြ-မ်က္ႏွာႏွစ္ဖက္နဲ႔ ႏိုင္ငံတကာမွာ လုပ္စားလာခဲ့တာကို
သိခြင့္ရတယ္ ။
.
အဆံုးသတ္အေနနဲ႔ အခ်က္တခ်ိဳ႕ ခ်ေရးၾကည့္မယ္ ။
.
> ျပည္ပက စစ္ေရးအရ ဝင္စြက္ဖက္မလား က ်ေနာ ္တထစ္ခ် မေျပာႏိုင္ပါ ။
.
> ဝင္မယ္ဆိုရင္လည္း - လက္နက္မဲ့ ၊ ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႕ ၊ လံုျခံဳေရးနဲ႔
အေျခခံလူမႈအကူညီေတြကို စီမံမယ့္ အဖြဲ႕ငယ္ေတြအေနနဲ႔ ဝင္ေကာင္းလည္း
ဝင္ႏိုင္ပါတယ္ ။
.
> ပထမ-ႏိုင္ငံ ၊ ဒုတိယ-ေခါင္းေဆာင္ ၊ တတိယနဲ႔ အဆိုးဆံုးက-စစ္ေခါင္း
ေဆာင္ေတြ ႏိုင္ငံတကါမွာ "တရားဝင္" သိကၡာက ်သြားပါၿပီ ။
.
> အေကာင္းဖက္က အတိုဆံုးေျပာရရင္ - ဒီကိစၥဟာ ဒီကလူအခ်ိဳ႕ကို
အရိုင္းစိုင္းဘဝကေန ဆြဲတင္ေပးမယ့္ ျဖစ္စဥ္တစ္ခုပဲ ။ (ျငင္းခ်င္သလိုျငင္း ၊
ကိုယ့္အေတြ႕ၾကံဳနဲ႔ ဖတ္မွတ္မိသမ ွ်ကေတာ့ အဲဒီလိုပဲ ညႊန္းေနတယ္) ။
.
> ေကာင္းလာမလား ဆိုးသြားမလား - ကိုယ္လည္း မေျပာတတ္ဘူး ။

- ျပည္တြင္းကစားသမားေတြ
- ျပည္ပကစားသမားေတြ
- လူအမ်ားရဲ့ အေျခခံစိတ္ေနစိတ္ထားေတြ
- မေမ ွ်ာ္လင့္တဲ့ ေမာင္းျဖဳတ္မယ့္ကိစၥေတြ စသည္ျဖင့္ ထည့္တြက္စရာ
အမ်ားႀကီးမွ အမ်ားႀကီးမဟုတ္လား ။
.
အထူးသျဖင့္ ျပည္တြင္းမွာၾကည့္ရင္လည္း -
ဖမ္းထားတဲ့သူေတြကို တေနကုန္ ရက္ရက္စက္စက္ ႏွိပ္စက္ရိုက္ႏွက္
ေနတဲ့ ေထာက္လွမ္းေရး-ေထာင္ဝန္ထမ္း-ရဲဆိုသူေတြေတာင္မွ ၊
အိမ္ျပန္ေရာက္ရင္ ပုတီးေလးကိုင္ၿပီး သူ႕ကိုယ္သူေတာ့ သူေတာ္ေကာင္း
လို႔ အတင္းႀကီးကို ထင္ခ်င္ၾကေသးတာပဲေလ ။
.
ေတာ္ပါၿပီေလ ၊ အမွားနည္းေအာင္ စကါးလည္း နည္းနည္းပဲေျပာတာ
ပိုေကါင္းမယ္ထင္ပါတယ္ေလ ။

Cd Mahn Koko ထံမွ ကူးယူသည္။

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=514300075617395&id=100011122213454