ဧရာ၀တီသတင္းဌာန၏ “Media, Misinformation and Misleading Photos in Rakhine Crisis” ဟူ၍ ေဖာ္ျပခ်က္တြင္ Eleven Media Group အား ဂုဏ္သိကၡာထိခိုက္ နစ္နာေစရန္ စြပ္စြဲေရးသားခဲ့ျခင္းအား ကန္႔ကြက္ပါေၾကာင္းႏွင့္ အျမန္ဆံုး ျပန္လည္ေျဖရွင္းေပးရန္ ေတာင္းဆုိ

၂၀၁၇ စက္တင္ဘာလ ၂၂ ရက္ေန႔တြင္ ဧရာ၀တီသတင္းဌာန၏ www.irrawaddy.com ၌ 'Media, Misinformation and Misleading Photos in Rakhine Crisis' ဟူ၍  ေဖာ္ျပခ်က္ကို ၀က္ဘ္ဆုိက္တြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။ ယင္းေဖာ္ျပခ်က္တြင္ Eleven Media Group အား ဂုဏ္သိကၡာ ထိခိုက္နစ္နာေအာင္ စြပ္စြဲေရးသားခဲ့ျခင္းမ်ား ပါ၀င္ေနသည္ကို ေတြ႕ရွိရပါသည္။ သို႔ပါ၍ ယင္းကဲ့သုိ႔ အမ်ားထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ေစရန္ ဂုဏ္သိကၡာထိခိုက္နစ္နာေစရန္ အသေရပ်က္ေစရန္ ေဖာ္ျပခဲ့မႈမ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ ဧရာ၀တီသတင္းဌာနကို ကန္႔ကြက္ပါေၾကာင္း ႏွင့္ ယခုကဲ့သုိ႔ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့မႈအတြက္ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ ဦးေအာင္ေဇာ္ႏွင့္ သတင္းေရးသားသူ ဦးမိုးျမင့္တုိ႔အေနျဖင့္ အျမန္ဆံုး ျပန္လည္ေျဖရွင္းေပးရန္ ေအာက္ပါအတုိင္း  ေတာင္းဆုိအပ္ပါသည္။

(၁)  ဧရာ၀တီသတင္းဌာန၏ 'Media, Misinformation and Misleading Photos in Rakhine Crisis' ဟူေသာ ေဖာ္ျပခ်က္တြင္

“On September 7, one of leading local newspapers Eleven Media published an article with photos that claimed to show Muslims setting fire to their own houses. These photos went viral on social media. Netizens later pointed out inconsistencies in religious dress and others recognized some of the people pictured in the images as Hindus who were sheltering in Maungdaw.

One person who spread these misleading photos was President’s Office spokesman U Zaw Htay. He shared the images on Twitter and Facebook and wrote: “Bengalis setting fire to their own homes.”

When the truth was revealed, he deleted the photos and posted that the government was going to investigate the controversial photos.

Eleven Media published a piece the following day stating that the government was going to investigate the case but did not issue an apology or correction under the article”  ဟူ၍ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပခဲ့ပါသည္။

(၂)  ယင္းသို႔ေဖာ္ျပထားခ်က္အရ Eleven Media Group မွ Online စာမ်က္ႏွာ၊ ေန႔စဥ္ထုတ္သတင္းစာႏွင့္ Eleven Broadcasting တို႔မွ က်င့္၀တ္ႏွင့္အညီ ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းမ်ားအား ေသခ်ာစြာဖတ္႐ႈထားျခင္း မရွိဘဲ အမ်ားထင္ေယာင္ထင္မွားျဖစ္ေအာင္ စြပ္စြဲ ေရးသားထားျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။

(၃)   Eleven Media Group အေနျဖင့္ စက္တင္ဘာလ ၆ ရက္ေန႔ ညပိုင္းတြင္ “ဘဂၤါလီမ်ားက ကိုယ့္အိမ္ကိုယ္မီး႐ႈိ႕သည့္ ဓာတ္ပံုအမ်ားအျပား ထြက္ေပၚလာ” ဟူေသာ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ Eleven Facebook စာမ်က္ႏွာတြင္ သတင္းေဖာ္ျပခဲ့ၿပီး စက္တင္ဘာလ ၇ ရက္ထုတ္ The Daily Eleven သတင္းစာတြင္လည္း ေဖာ္ျပခဲ့ပါသည္။ သို႔ေသာ္ ယင္းကဲ့သို႔ ေဖာ္ျပရာတြင္ ဘဂၤါလီမ်ားက ကိုယ့္အိမ္ကိုယ္ မီး႐ႈိ႕ခဲ့ျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း ကိုယ္တိုင္ဓာတ္ပံု႐ိုက္ခဲ့သူ ကိုေမာင္ေမာင္ထြန္းကို ေမးျမန္း၍လည္းေကာင္း၊ ယင္းဓာတ္ပံုမ်ားအား မီဒီယာမ်ား သိရွိႏိုင္ရန္ ျဖန္႔ေ၀ေပးခဲ့သည့္ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕  ရပ္ကြက္ (၄) ေဇာတိကာ႐ံု ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း ဆရာေတာ္တို႔၏ ေျပာၾကားခ်က္မ်ားအတိုင္း က်င့္၀တ္ႏွင့္အညီ ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းသာ ျဖစ္ပါသည္။

(၄)  ယင္းသတင္းကိုအေျခခံ၍ စက္တင္ဘာ ၇ ရက္တြင္လည္း  Eleven Broadcasting မွ “ဘဂၤါလီမ်ားက ကိုယ့္အိမ္ကိုယ္မီး႐ိႈ႕သည့္ ဓာတ္ပံု အမ်ားအျပား ထြက္ေပၚလာမႈႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး အျငင္းပြားေနျခင္းအေပၚ စုစည္းတင္ျပခ်က္” ဟူသည့္ ေခါင္းစဥ္ျဖင့္ သတင္း ထုတ္လႊင့္ခဲ့ရာတြင္ အဆိုပါဓာတ္ပံုမ်ားအား ႐ိုက္ကူးခဲ့သူ ကိုေမာင္ေမာင္ထြန္း၏ ဓာတ္ပံု ႐ိုက္ယူခဲ့မႈအား ျပန္လည္ေျဖၾကားခ်က္၊ ေဇာတိကာ႐ံု ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းဆရာေတာ္၏ မီဒီယာမ်ားသို႔ ေျဖၾကားခ်က္ ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႕ေပၚ ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴး၊  ေမာင္ေတာ ၿမိဳ႕ေပၚ ရပ္ကြက္(၄)တြင္ ေနထိုင္သူအခ်ဳိ႕ ေျပာၾကားခ်က္၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ခံတစ္ဦးတုိ႔ ၏ ေျဖၾကားခ်က္မ်ားႏွင့္အတူ ေမးျမန္းထုတ္လႊင့္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္ပါသည္။

(၅)  ဧရာ၀တီသတင္းဌာနသည္ ၾသဂုတ္ ၃၀ ရက္ေန႔က ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီးဌာန၏ အစီအစဥ္ျဖင့္ ေမာင္ေတာေဒသသို႔ သြားေရာက္ရာတြင္ ပါ၀င္ခဲ့ၿပီး ေဇာတိကာ႐ံု ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္းဆရာေတာ္မွ မီဒီယာမ်ားအား ရွင္းျပမႈႏွင့္ အိမ္မီး႐ိႈ႕သည့္ ဓာတ္ပံုမ်ားေပးအပ္မႈကို သိရွိထားသည့္ သတင္းဌာနတစ္ခု ျဖစ္ပါသည္။

(၆)  စက္တင္ဘာလ ၈ ရက္ေန႔ The Daily Eleven သတင္းစာတြင္ “ေမာင္ေတာေနအိမ္မ်ား မီး႐ိႈ႕သည့္ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ အစိုးရက စံုစမ္းေဖာ္ထုတ္ အေရးယူသြားမည္” ဟူေသာ သတင္းအား ေဖာ္ျပခဲ့ရာ အြန္လိုင္းတြင္ ပ်ံ႕ႏွံ႔ ေနေသာ ေမာင္ေတာရွိေနအိမ္မ်ား မီး႐ိႈ႕ ေနသည့္ ဓာတ္ပံုမ်ားတြင္ ပါ၀င္သူတစ္ဦးဟု ယူဆရသူ (Mizzima မီဒီယာမွ ကယ္ဆယ္ေရးစခန္းတြင္ ႐ိုက္ကူးထားေသာဓာတ္ပံုႏွင့္ ေနအိမ္မီး႐ိႈ႕ရာတြင္ ပါ၀င္သူတစ္ဦး၏ အ၀တ္အစားမ်ားႏွင့္ တူညီေနသည့္ပံုအား လူမႈကြန္ရက္ စာမ်က္ႏွာတြင္ ယွဥ္တြဲေဖာ္ျပပ်ံ႕ႏွံ႔ေနသည့္ ပံုတြင္ပါ၀င္သူ) အား Eleven Media Group က ေတြ႕ဆံုေမးျမန္းရာ ၎မဟုတ္ေၾကာင္း ၎အမည္မွာ ဒူကီယာ (မသဲကြဲ) ျဖစ္ေၾကာင္း ေျဖၾကားခ်က္ကိုလည္း ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပခဲ့ပါသည္။ အဆုိပါေျဖၾကားသူမွာ ေမးျမန္းခ်ိန္တြင္ အရက္ေသစာ ေသာက္စားထားသည့္ ပံုစံမ်ိဳးရွိေနၿပီး ဓာတ္ပံုမွတ္တမ္းမ်ားႏွင့္ ေလ့လာခ်က္မ်ားအရ အိမ္မီး႐ိႈ႕သည့္ဓာတ္ပံုတြင္ ပါ၀င္ခဲ့သူႏွင့္ ယင္းဟိႏၵဴအမ်ဳိးသားမွာ တူညီမႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္း အခ်က္အလက္မ်ားျဖင့္ ထည့္သြင္း ေဖာ္ျပခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္။

ထို႔ေၾကာင့္ အိမ္မီး႐ိႈ႕သည့္ပံုမ်ားတြင္ ပါ၀င္သူ ငါးဦးအနက္ တစ္ဦးကိုသာလွ်င္ ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္အျဖစ္ သိရွိႏိုင္ၿပီး က်န္သူမ်ားအား ဟိႏၵဴဘာသာ၀င္မ်ားအျဖစ္ အတည္ျပဳႏိုင္ျခင္း မရွိပါ။ ယင္းအျပင္ AP သတင္းဌာနတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ အိမ္မီး႐ိႈ႕ရာတြင္ ပါ၀င္သည္ဆိုသည့္ အမ်ဳိးသမီး၏ ပံုသည္လည္း အက်ႌအေရာင္ပံုစံ တူညီေနျခင္းသာ ျဖစ္ၿပီး အက်ႌလည္ပင္းေပါက္မွာ အ၀ိုင္းႏွင့္ ဗီြ (V)ပံုစံ ကြာျခားေနျခင္း၊ အက်ႌလက္ အတို အရွည္ ကြာျခားေနျခင္း၊  မ်က္ႏွာ ပံုပန္းသဏၭာန္အရ အသက္အရြယ္ ကြာျခားေနျခင္း၊ ခႏၶာကိုယ္အခ်ဳိးအစား ကြာျခားေနျခင္း အစရွိသည့္ မတူညီသည့္ အခ်က္မ်ားစြာ ေတြ႕ရွိရသည္။ ၎တို႔ႏွစ္ဦးမွလြဲ၍ အျခားသံုးဦးသည္ မည္သူမည္၀ါမ်ားျဖစ္ေၾကာင္း မည္သူမွ်  ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ခဲ့ျခင္းလည္း မရွိေသးေပ။

(၇)  သို႔ေသာ္ ဧရာ၀တီသတင္းဌာနတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ Analysis ၌ အျခား ႏိုင္ငံတကာ မီဒီယာအခ်ဳိ႕၏ မွားယြင္းေဖာ္ျပမႈမ်ားကို ေရးသားေဖာ္ျပရာတြင္ ျဖစ္စဥ္တူညီျခင္း မရွိသည့္ စြဲခ်ိတ္ေရးသားသည့္အေနျဖင့္ အဆံုးသတ္ပိုင္းတြင္ Eleven Media Group  အား ထည့္သြင္းေရးသား၍ မိမိတုိ႔အေနျဖင့္ ေတာင္းပန္ျခင္း၊ အမွားျပင္ဆင္ျခင္းမ်ား မလုပ္ခဲ့ေၾကာင္း အမ်ား ထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ေစရန္ ဂုဏ္သိကၡာ ထိခိုက္ေစရန္ ေဖာ္ျပထားသည္ကို ေတြ႕ရွိရပါသည္။

(၈)   အေမရိကန္အေျခစိုက္ သတင္းဌာနတစ္ခုျဖစ္ေသာ AP သတင္းဌာနသည္လည္း Eleven Media Group မွ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ အိမ္မီး႐ိႈ႕သည့္ ဓာတ္ပံုမ်ား ပ်ံ႕ႏွံ႔ခဲ့ျခင္းျဖစ္စဥ္သတင္းကို ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ္လည္း ျဖစ္စဥ္အလိုက္ ေဖာ္ျပမႈမ်ဳိးကိုသာ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး တစ္စံုတစ္ရာ မွတ္ခ်က္ေရးသားကာ ေ၀ဖန္ျပစ္တင္မႈမ်ဳိး မျပဳလုပ္ခဲ့ေပ။

(၉)  မိမိတုိ႔အေနျဖင့္ ယင္းသတင္းအား ေဖာ္ျပရာတြင္ ဓာတ္ပံုမ်ားအား ျဖန္႔ေ၀ေပးသူ၊ ဓာတ္ပံုကိုယ္တုိင္ ႐ိုက္ကူးခဲ့သူ၊ မီး႐ိႈ႕မႈျဖစ္ပြားသည့္ ေနအိမ္အနီးတြင္ ေနထုိင္သူ၊ ေမာင္ေတာၿမိဳ႕ေပၚ  ရပ္ကြက္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမွဴးႏွင့္ ၿမိဳ႕ခံတုိ႔ကို ေမးျမန္းေဖာ္ျပခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ ယခုဓာတ္ပံုပါ ကိစၥရပ္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဘဂၤါလီမ်ားဘက္သို႔ ေမးျမန္းရန္အတြက္မူ လတ္တေလာ အေနအထားအရ ျဖစ္ႏုိင္ျခင္း မရွိသည့္အတြက္ ေမးျမန္းႏိုင္ခဲ့ျခင္း မရွိခဲ့ပါ။ ယင္းအျပင္ မိမိတို႔ ေဖာ္ျပခ်က္ေပၚ မူတည္၍ မဟုတ္မွန္ေၾကာင္း ျပန္လည္ စြပ္စြဲမႈမ်ားတြင္လည္း ယင္းဓာတ္ပံုပါ ကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ဘဂၤါလီမ်ား၏ ေျပာၾကားခ်က္မ်ား အပါအ၀င္ ခုိင္လံုသည့္ အေထာက္အထားမ်ားျဖင့္ ေဖာ္ျပမႈမ်ား မရွိေပ။

မည္သို႔ပင္ဆုိေစကာမူ ယင္းကိစၥအား စံုစမ္းစစ္ေဆးေဖာ္ထုတ္ရမည္မွာ အာဏာပိုင္အဖြဲ႕အစည္းမ်ား၏ တာ၀န္သာျဖစ္ပါသည္။ မီဒီယာမ်ားအေနျဖင့္မူ ရရွိႏိုင္သမွ်ေသာ အခ်က္အလက္မ်ားကို ေဖာ္ျပရန္သာ ရွိပါသည္။ သက္ဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္မ်ားက တစ္စံုတစ္ရာ ထုတ္ျပန္အတည္ျပဳျခင္း မရွိေသးမီတြင္ ေဖာ္ျပခ်က္၌ ပါ၀င္သည့္ အခ်က္အလက္မ်ားႏွင့္ပတ္သက္၍ အမွားျပင္ဆင္ခ်က္ တစ္စံုတစ္ရာ ေတာင္းဆိုျခင္းမွာ တရားနည္းလမ္း မက်ေပ။

ဧရာ၀တီ သတင္းဌာနအေနျဖင့္ မွားယြင္းေဖာ္ျပခဲ့သည့္ အျခားသတင္းဌာနမ်ားႏွင့္အတူ တြဲလ်က္ Eleven Media Group ကို ေဖာ္ျပခဲ့ျခင္းမွာ မီဒီယာအခ်င္းခ်င္း ဂုဏ္သိကၡာ က်ဆင္းေအာင္ ျပဳလုပ္ျခင္းဟု ယူဆစရာ ျဖစ္ေနသည္။

(၁၀)    ထုိ႔ေၾကာင့္ Eleven Media Group မွ က်င့္၀တ္ႏွင့္အညီ ေရးသားေဖာ္ျပ ထုတ္လႊင့္ခဲ့သည္မ်ားအား ေရရာစြာ သိရွိျခင္း မရွိဘဲ အမ်ားထင္ေယာင္ထင္မွား ျဖစ္ေစရန္ ဂုဏ္သိကၡာ ထိခိုက္နစ္နာေစရန္ အသေရပ်က္ေစရန္ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့မႈမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဧရာ၀တီသတင္းဌာနကို ကန္႔ကြက္ပါေၾကာင္းႏွင့္ ယခုကဲ့သုိ႔ ေရးသားေဖာ္ျပခဲ့မႈအတြက္ ဧရာ၀တီသတင္းဌာနႏွင့္ သတင္းေရးသားသူ ဦးမိုးျမင့္တုိ႔အေနျဖင့္ အျမန္ဆံုး ျပန္လည္ေျဖရွင္းေပးပါရန္ ေတာင္းဆုိအပ္ပါသည္။

Website Link - - - >>> http://news-eleven.com/news/12657

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=1475936469110638&id=114803668557265