ပ​ေဒသရာဇ္​႐ွမ္​းျပည္​.. ..၂

ျမန္​မာတစ္​ျပည္​လုံးကုိသိမ္​းပိုက္​လိုက္​ၿပီျဖစ္​​ေပမယ့္
အဂၤလိပ္​ဟာ ႐ွမ္​း​ေတာင္​တန္​းအ​ေရးကို မကိုင္​တြယ္​
​ေသးဘူး။အဲဒီအခၽိန္​႐ွမ္​း​ေတာင္​တန္​းနဲ႔ပက္​သက္​ၿပီး
ၿဗိတိသၽွ​ေတြ​ေကာင္​း​ေကာင္​းမသိ​ေသးတာလည္​းျဖစ္​ႏိုင္​
ပါတယ္​။မႏၱ​ေလးကိုသိမ္​းၿပီး ၿဗိတိသၽွ​ေတြဟာ မႏၱ​ေလး
အထက္​ကိုထိုးတက္​ခါဗန္​း​ေမာ္​ကတစ္​ဆင့္တ႐ုတ္​ျပည္​
ကုန္​သြယ္​လမ္​းကိုဦးစား​ေပးၿပီးဖြင့္တာ​ေတြ႕ရတယ္​။

ၿဗိတိသၽွ​ေတြဟာ ကမာၻတစ္​ခြင္ကိုျဖတ္​သန္​းခၽီတက္​ၿပီး
နယ္​ခၽဲ့အုပ္​ခၽဳပ္​လာခဲ့တာ​ေၾကာင့္အ​ေတြ႔အၾကဳံ ​ေတြက
​ေျပာစရာမလို​ေအာင္​ျပည့္လၽွံ​ေနၿပီျဖစ္​ပါတယ္​။အ​ေမရိက
တိုက္​၊အာဖရိကတိုက္​၊​ေျမထဲပင္​လယ္​​ေဒသ၊အ​ေ႐ွ ့အလယ္​
ပိုင္​း၊အိႏိၵယ၊ၾသစ​ေၾတးလၽ၊အာ႐ွအ​ေ႐ွ ့ဖၽားနဲ႔ပစီဖိတ္​
သမုဒၵရာ က ဘုစုခ႐ုကြၽန္​းငယ္​​ေတြပါမကၽန္​ ကာလံ
​ေဒသံနဲ႔လူမၽိဳ းစုအမွတ္​သညွာ​ေတြအ​ေပၚအ​ေျခခံၿပီး
အုပ္​ခၽဳပ္​ပုံအမ်ိဳးမ်ိဳးကိုတီထြင္​ၾကံဆၿပီးအုပ္​ခၽဳပ္​ခဲ့
ၾကတာ​ျဖစ္​လို႔ အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရးအတတ္​ပညာနဲ႔ပက္​သက္​
လာရင္​ ၿဗိတိန္​ကိုမွီသူမ႐ွိဘူးလို႔ဆိုရမ​ေလာက္​ပါပဲ။
ျမန္​မာနဲ႔အနီးဆုံးအိႏိၵယကိုၾကည့္ရင္​အဂၤလိပ္​​ေတြ
တိုက္​႐ိုက္​အုပ္​ခၽဳပ္​တဲ့နယ္​​ေျမ​ေဒသ​ေတြနဲ႔မဟာရာဂၽာ
​ေခၚတဲ့ ​ေစာ္​ဘြားနယ္​စား​ေတြၿဗိတိသၽွကိုပဏၰာဆက္​ၿပီး
အုပ္​ခၽဳပ္​တဲ့နယ္​​ေတြဆုိၿပီး၂မၽိဳ းခြဲျခားလို႔ရပါလိမ့္မယ္​။
ဒီစနစ္​ကပဲ အနာဂတ္​႐ွမ္​း​ေတာင္​တန္​းရဲ ့အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရး
ပုံစံျဖစ္​လာခဲ့တာပါ။

ပင္​လယ္​ကမ္​း​ေျခ​ေဒသနဲ႔ကူးသန္​း​ေရာင္​း၀ယ္​​ေရးအတြက္​
အသုံး၀င္​တဲ့၊အသုံးတည့္တဲ့ျမစ္​ႀကီး​ေတြရဲ ့၀ဲယာျမစ္​ကမ္​း
​ေဒသ​ေတြ၊ျမစ္​၀ကြၽန္​း​ေပၚ​ေဒသ​ေတြ၊​ေျမၾသဇာ​ေကာင္​းတဲ့
ခ်ိဳင့္၀ွမ္​း​ေဒသ​ေတြနဲ႔လူ​ေနထူထပ္​ၿပီးစည္​ပင္​တဲ့​ေဒသ​ေတြ
ကိုအဂၤလိပ္​အစိုးရကတိုက္​႐ိုက္​အုပ္​ခၽဳပ္​တယ္​။တစ္​နည္​း
အားျဖင့္ကုန္​သြယ္​စီးပြား​ေရးကိုလက္​ထဲထားခၽင္​လို႔ပဲ။
အဂၤလန္​လုပ္​ကုန္​​ေခၽာ​ေတြကိုမၽားမၽားစားစား​ေရာင္​းခၽ
ႏိုင္​ၿပီးအဂၤလန္​စက္​႐ုံအလုပ္​႐ုံ​ေတြအတြက္​ကုန္​ၾကမ္​း​ေတြ
အလြယ္​တကူ​ေစၽး​ေပါ​ေပါနဲ႔ရႏိုင္​တဲ့​ေဒသ​ေတြကို ျပည္​နယ္​
အျဖစ္​ထူ​ေထာင္​ၿပီးGovernorလို႔​ေခၚတဲ့အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရးမႉး
​ေတြကတိုက္​႐ိုက္​အုပ္​ခၽဳပ္​ပါတယ္​။အဲဒီအုပ္​ခၽဳပ္​​ေရးမႉး
အဆင့္ဆင့္ကို အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရး​မႉးခၽဳပ္​လို႔အဓိပၸါယ္​ရတဲ့
Governor -General က ကြပ္​ကဲတယ္​။

ရာသီဥတုမ​ေကာင္​းတဲ့​ေဒသ၊လမ္​းပန္​းဆက္​သြယ္​​ေရး
ခက္​ခဲတဲ့​ေဒသ၊လူ​ေနကၽဲပါးၿပီး ယဥ္​​ေကၽးမႈအဆင့္အတန္​း
နိမ့္လြန္​းတဲ့ဖြတ္​​ေတြ​ေပၽာ္​စံရာ​ေဒသ​ေတြကို​ေတာ့ အလုပ္​
ရႈပ္​မခံဘဲ နယ္​စား ၿမိဳ႕စား ရြာစားစတဲ့ၿဗိတိသၽွသစၥာခံ
တစ္​​ေယာက္​​ေယာက္​ကို​ေမြးၿပီး သူ႔လက္​ထဲအပ္​ထားလိုက္​
ၿပီး ႏွစ္​စဥ္​ပုံမွန္​အခြန္​ဆက္​သြင္​းၿပီးၿပီး​ေစလိုက္​တယ္​။
ဒီစနစ္​ဟာ စိတ္​ခ်ရတယ္​။အုပ္​ခၽဳပ္​ရလြယ္​တယ္​။
ယဥ္​​ေကၽးမႈမၽိဳ းစုံနဲ႔လူသားမ်ိဳးႏြယ္​စုံ​ရွိရာ​ေဒသက
တိုင္​းရင္​းသား​အမၽိဳးမၽိဳးကို တစ္​စည္​းတစ္​လုံးတည္​း
ဘယ္​သူက အားအားလ်ားလ်ားအလုပ္​ရႈပ္​ခံၿပီးအုပ္​ခၽဳပ္​
မွာလဲ။စီးပြား​ေရးအရလည္​းအကၽိဳ းမ႐ွိသလိုအက်ိဳး႐ွိ
လာမယ့္အလားအလာလည္​းမျမင္​။ဒါ့အျပင္​သူ႔စကား
လည္​းကုိနားမလည္​၊ကို႔စကားလည္​းသူနားမလည္​တဲ့
တိုင္​းရင္​းသားအစိမ္​းသက္​သက္​​ေတြကိုထိန္​းဖို႔ဆိုတာ
ငဂၽင္​းဆီနဲ႔ငဂၽင္​း​ေၾကာ္​တဲ့နည္​းပဲ႐ွိပါတယ္​။ၿဗိတိသၽွ
​ေတြ​ေနရာမွာအျခားအုပ္​စိုးသူ​ေတြဆိုရင္​လည္​း ဒီအတိုင္​း
ပဲကၽင့္သုံးမွာပါ။​ေငြကုန္​လည္​းသက္​သာတယ္​။အဆစ္​
ရမွာက ပုဆိန္​႐ိုးမ်ိဳး​ေတြရဲ ့သစၥာတရားပဲ။လူသားသ
ဘာ၀အရ ကိုယ္​နဲ႔ကိုယ့္မိသားစု၊ကိုယ့္ဘ၀သာယာမႈ​
ကို​ေပး​ေနတဲ့အင္​အားစု သို႔မဟုတ္​အစိုးရ သို႔မဟုတ္​
သူ​ေ႒းတစ္​​ေယာက္​​ေယာက္​ကို သခင္​အားရ ကြၽန္​ပါး၀
လုပ္​တတ္​ၾကတာ ျမန္​မာျပည္​သား​ေတြရဲ ့​ေမြးရာပါကြၽမ္​း
ကၽင္​ၿပီးသားအတတ္​ပညာလည္​းျဖစ္​တယ္​လို႔ကို​ေျပာရင္​
ခင္​ဗၽားတို႔စိတ္​ဆိုးမယ္​မထင္​ဘူး။ဘာလို႔ဆို​ေတာ့
အဲဒီ​ေခတ္​က ယ​ေန႔ပုဇြန္​လုံးလက္​မနဲ႔​ေထာင္​လႊား​ေနတဲ့
​ေသာက္​ဆန္​းမၽိဳ းခ်စ္​စိတ္​ ဆိုတာႀကီးက ဘယ္​ဆီ​ေန
မွန္​း​ေတာင္​မသိ​ေသးဘူး။ဒါ​ေၾကာင့္ပဲဆိုဖီယာတို႔ ႐ိုစီတို႔
အလက္​ဇန္​ဒါ​ေမာင္​စိန္​တို႔ ရစ္​ခၽတ္​​ေမာင္​​ေမာင္​တို႔စတဲ့
ငပိနဲ႔ခ်ိစ္​​ ​ေရာထားတဲ့နာမည္​​ပိုင္​႐ွင္​​ေတြကိုလိုနီ​ေခတ္​မွာ
လူတန္​းစားတစ္​ရပ္​အ​ေနနဲ႔​ေတာင္​​ေပၚထြန္​းခဲ့တာ​ေပါ့။

အိႏိၵယမွာ မဟာရာဂ်ာ​ေပါင္​း ၆၀၀ခန္​႔ကို ပ​ေဒသရာဇ္​​
​ေခါင္​း​ေဆာင္​ႀကီးအ​ေနနဲ႔ Vicero​y ​ေခၚတဲ့ဘုရင္​ခံခၽဳပ္​
က အဂၤလန္​ဘုရင္​မကိုယ္​စားအုပ္​ခၽဳပ္​ကြပ္​ကဲတယ္​။
အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရးမႉးခၽဳပ္​ Governor - Generalတာ၀န္​​
​ေရာဘုရင္​ခံခၽဳပ္​ Viceroyတာ၀န္​ကိုပါတစ္​ဦးတည္​း
ပူးတြဲ ယူၿပီးခၽဳပ္​ကိုင္​ထားတာျဖစ္​ပါတယ္​။ဒါ​ေၾကာင့္
အဲဒီပုဂၢိဳလ္​​ေတြရဲ႕နာမည္​​ေ႐ွ ့မွာ Vicero​y Governor -General
လို႔ထည့္​သြင္​း​ေရးသားၾကတာျဖစ္​ပါတယ္​။

ဒီအ​ေတြ႔အၾကဳံ ကပဲ ႐ွမ္​း​ေတာင္​တန္​းကိုဘယ္​လိုကိုင္​
တြယ္​ရမလဲဆိုတဲ့ ​ေမးခြန္းကို​အ​ေျဖ​ေပးသြားတာျဖစ္​ပါ
တယ္​။ပင္​လယ္​မ႐ွိျမစ္​မ႐ွိ၊႐ွိတဲ့ျမစ္​ကလည္​း ​ေအာက္​
ျပည္​ျမစ္​လိုစိုက္​ပ်ိဳး​ေရး၊သက္​​ေမြးဘ၀အတြက္​အသုံး
ျပဳမရ၊​ေတာက​ေခါင္​၊​ေတာင္​ကုန္​းသက္​သက္​နဲ႔ဖြဲ႔စည္​း
တည္​႐ွိ​ေနၿပီး ႏြား၀န္​တင္​ လား၀န္​တင္​ ပခုံးထမ္​း​ေခတ္​
ကမတက္​​ေသးတဲ့၊လူဦး​ေရကလည္​းနည္​း​ေတာ့ မဟာရာ
ဂ်ာနယ္​အငယ္​စား​ေလာက္​႐ွိတဲ့႐ွမ္​းျပည္​နယ္​ၿမိဳ႕ျပ
​ေကၽးရြာ​ေတြကို​သူ႔​ေစာ္​ဘြား သူ႔နယ္​စားပယ္​စား​ေတြလက္​
ထဲပဲအပ္​ၿပီးထိန္​းထားခိုင္​းလိုက္​ျခင္​းအားျဖင့္လြယ္​ကူစြာ
​အုပ္​ခၽဳပ္​ႏိုင္​မယ္​လို႔အဂၤလိပ္​က​ေတြးမွာ​ေသခၽာတယ္​။
ယ​ေန႔အထိလမ္​းပန္​းဆက္​သြယ္​​ေရးဆိုး၀ါး​ေန​ေသးတဲ့
႐ွမ္​း​ေတာင္​တန္​းဟာ ၁၈၈၆တုန္​းကဘယ္​လို​ေနမလဲ
စဥ္​းစားၾကည့္​ေပါ့။

တကယ္​​ေတာ့ မင္​းတုန္​းမင္​းလက္​ထက္​​ေအာက္​ျမန္​မာ
ျပည္​က်​ေရာက္​သြားၿပီးကတည္​းက ႏိုင္​ငံ​ေတာ္​အရပ္​ရပ္​
က ဆက္​​ေၾကး(အခြန္​)​ေပးသြင္​းမႈ​ေတြက ​ေလၽွာ့နည္​းသြား
ပါၿပီ။​ေကာ့​ေသာင္​းက​ေန ​ေတာင္​ငူအထိ ဆက္​​ေၾကး
အားလုံးက​ေနလက္​မဲ့ျဖစ္​သြားခဲ့ရတာ​ေၾကာင့္ ဒါဟာ
ပ​ေဒသရာဇ္​အစိုးရအဖြဲ႔ကိုအင္​မတန္​နစ္​နာ​ေစခဲ့တယ္​။
မင္​းတုန္​းမင္​းလက္​ထက္​ကတည္​းက အခြန္​ဘ႑ာ
ကက်ပ္​​ေနတာပါ။ဒါ​ေတာင္​ ​ေငြ​ေၾကးကုန္​ကၽမၽားတဲ့​
​သဂၤါယာတင္​တဲ့အလုပ္​​ေတြ၊​ေရႊတိဂုံထီးတင္​တဲ့အလုပ္​
​ေတြကိုထပ္​လုပ္​တဲ့အခါ လူထုကငတ္​သထက္​ငတ္​
လာခဲ့​တယ္​။လြတ္​လပ္​​ေရး​ေခတ္​မွာ ဦးႏုသဂၤါယနာ
တင္​တာ အ​ေမရိကန္​​ေဒၚလာ၂သန္​းကုန္​တယ္​လို႔ သမိုင္​း
ပါ​ေမာကၡ​ေဒါက္​တာ​ေမာင္​​ေမာင္​ႀကီးကဆိုတာ​ေၾကာင့္
မင္​းတုန္​း​ေခတ္​မွာအနည္​းဆုံး၁သန္​း​ေတာ့ကုန္​မွာ​ေသ
ခၽာတယ္​။တစ္​ခါ ထီးတင္​တာ ​ေငြ၃သိန္​း​ေကၽာ္​ကုန္​တယ္​။
အဲဒီ​ေခတ္​ကျမန္​မာ့​ေငြတစ္​ကၽပ္​ဟာ အဂၤလန္​၂သၽွီလင္​
နဲ႔ညီမၽွတယ္​။ဒါ​ေၾကာင့္အဂၤလန္​​ေပါင္​၁သန္​းဟာ
က်ပ္​​ေငြတစ္​ကု​ေဋနဲ႔ညီတယ္​။တစ္​ကၽပ္​မွာ၆၄ျပား၊တစ္​ျပား
မွာ သုံးပိုင္​ ႐ွိတဲ့​ေခတ္​ျဖစ္​လို႔​ေငြတန္​ဖိုးဘယ္​​ေလာက္​႐ွိတယ္​
ဆိုတာဆက္​စဥ္​းစားလို႔ရၿပီထင္​ပါတယ္​။စီးပြား​ေရးနား
မလည္​တဲ့ျမန္​မာအစိုးရဟာ တိုင္​းျပည္​ဘ႑ာကို လိုသလို
သုံးတာပါပဲ။​ေငြလိုရင္​လူထုဆီကအခြန္​တိုး​ေကာက္​တယ္​။

အဲလိုနဲ႔မင္​းတုန္​းမင္​း​ေသၿပီးသီ​ေပၚမင္​းနန္​းတက္​​ေတာ့
အ​ေတြးအ​ေခၚက စ​ေကာ​ေလာက္​မနက္​​ေပမယ့္ မိုက္​တြင္​း
က​ေတာ့အ၀ီစိနဲ႔နိႈင္​းရ​ေလာက္​တဲ့မ​ေဟသီ စုဖုရားလတ္​
ရဲ ့ခၽယ္​လွယ္​မႈထဲ​ေမၽာ္​ပါၿပီးလူသတ္​ပြဲ​ေတြကၽင္​းပတဲ့အခါ
မင္​းညီမင္​းသား​ေတြထြက္​​ေျပးၾကတာ​ေတြ၊အသတ္​ခံရတာ
​ေတြ႐ွိလာခဲ့တယ္​။အဲဒီလိုထြက္​​ေျပးလြတ္​​ေျမာက္​သြားတဲ့
မင္​းသား​ေတြက အနီးအနားကနယ္​စားပယ္​စား​ေတြနဲ႔
​ေပါင္​းၿပီးသီ​ေပါအစိုးရကိုပုန္​ကန္​တယ္​။တကယ္​​ေတာ့
သီ​ေပါအစိုးရအုပ္​ခၽဳပ္​တဲ့ျမန္​မာႏိုင္​ငံရဲ ့ႏိုင္​ငံ​ေရးဟာ ​
​ေအဒီ၁၈၀၀ျပည့္ႏွစ္​ကတည္​းက ရမ္​းခါ​ေနခဲ့တာပါ။
ႏိုင္​ငံ​ေရးမတည္​ၿငိမ္​ရင္​စီးပြား​ေရးမွာထိခိုက္​ရတယ္​
ဆိုတဲ့စကားဟာ ​ေခတ္​သစ္​ေရာက္​မွ​ေပၚလာတဲ့
ဥပ​ေဒသမဟုတ္​ဘူး။ကမာၻမွာလူ​ေတြတိုင္​းနဲ႔ျပည္​နဲ႔
ပလႅင္​နဲ႔ဆင္​နဲ႔ျဖစ္​လာၿပီးဆိုတဲ့ ​ေအဒီပထမရာစု
ကတည္​းက ဒီအတိုင္​းပဲ။​အဲ​ေတာ့အခုလိုႏိုင္​ငံ​ေရး
မတည္​ၿငိမ္​တဲ့အခါ လူထုစီးပြား​ေရးမွာထိခိုက္​ရတယ္​။
အထက္​ျမန္​မာျပည္​တစ္​လႊား​ေတာႀကိဳအုံၾကားမကၽန္​
ႀကိမ္​မီးအုံသလို႐ွိ​ေနတဲ့အခါ ခို​ေအာင္​းစရာအလြန္​
​ေကာင္​းတဲ့ပထ၀ီက​လည္​း အသင့္႐ွိ​ေနလို႔႐ွမ္​း​ေတာင္​တန္​း​
​ေပၚကို​ေျပးတက္​ခဲ့ၾကၿပီးသူပုန္​စခန္​း၊သူပုန္​စားကၽက္​​
​ေတြဖန္​တီးၾက​ေတာ့တာပါပဲ။တစ္​ခါအခုလို ႏိုင္​ငံ​ေရး
က​ေမာကကမျဖစ္​​ေနတဲ့ကာလ၊ဗဟိုသီ​ေပါအစိုးရရဲ ့
အာဏာနဲ႔​ေ၀းတဲ့​ေဒသ​ေတြမွာ​ေတာ​ေၾကာင္​​ေတြလက္​
ခ​ေမာင္​းခတ္​ထႂကြ​ေသာင္​းကၽန္​လို႔ ျပည္​သူလူထုရဲ ့
ဘ၀​ေတြဟာ တစ္​​ေန႔ထက္​တစ္​​ေန႔ပိုဆိုးလာခဲ့ရတယ္​။

​တိုင္​းသူျပည္​သားလူအမၽားဟာအစိုးရကို​ေပးသြင္​းရမယ့္
ဆက္​​ေၾကး(အခြန္​)ကိုမ​ေျပာနဲ႔ ၀မ္​းစာ​ေတာင္​ခက္​ခဲလာ
တယ္​။နယ္​​ေျမမၿငိမ္​းခၽမ္​းတဲ့အခါလယ္​ယာလုပ္​ငန္​း
ခြင္​ကိုပစ္​ထားရ​ေတာ့ဘ႑ာ​ေတာ္​​ေကာက္​ခံ့လို႔မရ။ဒါ
​ေၾကာင့္​ေနျပည္​​ေတာ္​ကို ကန္​႔​ေတာ့​ေၾကး​ေငြ​ေပးသြင္​းဖို႔
ပ်က္​ကြက္​လာတဲ့နယ္​႐ွင္​ ​ေစာ္​ဘြား နယ္​စား​ေတြဟာ
အ​ေရးယူခံၾကရတယ္​။ဆက္​​ေၾကးမ​ေပးႏိုင္​တဲ့​ေစာ္​ဘြား
​ေတြကို ျမန္​မာအစိုးရက ​ေနျပည္​​ေတာ္​မွာအကၽယ္​ခၽဳပ္​
နဲ႔​ေန​ေစတာ၊ၾကည္​းတိုက္​သြင္​းတာ၊သားမယားကိုပါ​ေခၚၿပီး
ထိန္​းသိမ္​းထားတာ၊​ေငြမသြင္​းႏိုင္​တဲ့နယ္​ကို ​ေငြသြင္​းႏိုင္​
တဲ့နယ္​စားဆီလႊ​ဲ​ေပးလိုက္​တာစတဲ့ အ႐ွက္​တကြဲအက်ိဳး
နည္​းအ​ေရးယူမႈ​ေတြျပဳ က်င့္လာတဲ့အခါ ​ေစာ္​ဘြား​ေတြ
ဟာ ျမန္​မာအစိုးရကိုခၽဥ္​လာတယ္​။အဲဒါ​ေၾကာင့္မိုးနဲ
နဲ႔ ရပ္​​ေစာက္​​ေစာ္​ဘြားတို႔စတင္​ပုန္​ကန္​ခဲ့ၾကတာျဖစ္​ပါ
တယ္​။

သူပုန္​ျဖစ္​သြားတဲ့ မိုးနဲ ​ေစာ္​ဘြား စ၀္​ခြန္​ၾကည္​နဲ႔
ရပ္​​ေစာက္​​ေစာ္​ဘြားစ၀္​၀ိုင္​းတို႔ကိုနားခၽသိမ္​းသြင္​းဖို႔
သီ​ေပၚအစိုးရက သီ​ေပါ​ေစာ္​ဘြားကိုတာ၀န္​​ေပးတယ္​။
ဒီတာ၀န္​ကိုသီ​ေပါ​ေစာ္​ဘြားကပၽက္​ကြက္​တဲ့အခါ ျမန္​မာ
အစိုးရကစိတ္​ခုလာတယ္​။အဲဒီလိုအ​ေျခ​ေနမၽိဳ းထဲမွာ
သီ​ေပါအစိုးရက သီ​ေပါ​ေစာ္​ဘြားစ၀္​ၾကာခိုင္​ကို
​ေရႊဖ၀ါး​ေတာ္​​ေအာက္​အဖူး​ေမွၽာ္​​ေရာက္​​ေစလို႔ ဆင့္​ေခၚတဲ့
အခါမွာ​ေတာ့ စ၀္​ၾကာခိုင္​ဟာ မနာခံ​ေတာ့ဘဲ ကယား
နယ္​က​ိုျဖတ္​၀င္​ၿပီး ​ေတာင္​ငူ​ေၾကာကဆင္​းခါ အဂၤလိပ္
ပိုင္​​ေအာက္​ျမန္​မာျပည္​ကို​ေျပး၀င္​ခိုလႈံသြားပါ​ေတာ့တယ္​။
စ၀္​ၾကာခိုင္​ဟာ ရန္​ကုန္​ ၾကည့္ျမင္​တိုင္​မွာ​ေကၽာက္​ကုန္​
သည္​တစ္​ဦးအသြင္​ယူနာမည္​​ေျပာင္းၿပီး​ေနထိုင္​​ေနခဲ့
တယ္​။ဒ့ါ​ေပမဲ ပ​ေဒသရာဇ္​ျဖစ္​တာ​ေၾကာင့္ ခက္​ထန္​တဲ့
စိတ္​​ေၾကာင့္ သူ႔အိမ္​​ေစခံ၂​ေယာက္​ကိုအ​ေျခာက္​တိုက္​
သတ္​ပစ္​လိုက္​တယ္​။သူဟာသူ​​ေနထိုင္​ရာအရပ္​​ေဒသ
(သီ​ေပါ)ထင္​ၿပီး လုပ္​ခၽင္​ရာလုပ္​လိုက္​တာ သူ​ေရာက္​
​ေနရာအရပ္​​ေဒသကို​ေမ့သြားပုံရတယ္​။ျမန္​မာမင္​း​ေတြနဲ႔
႐ွမ္​းပ​ေဒသရာဇ္​​ေတြ​ေနထိုင္​႐ာအရပ္​​ေဒသ​ေတြဟာ
​ေတာ႐ိုင္​းဓ​ေလ့လို႔​ေျပာရမယ့္ လူသတ္​လိုင္​စင္​ရ
အာဏာ႐ွင္​ႀကီး၊အာဏာ႐ွင္​လတ္​၊အာဏာ႐ွင္​ငယ္​တို႔
​ေနထိုင္​ရာအရပ္​​ေဒသျဖစ္​​ေပမယ့္ ​ေအာက္​ျမန္​မာျပည္​
က​ေတာ့ အဲဒီနဲ႔တစ္​ခၽိန္​တည္​းမွာဥပ​ေဒနဲ႔အုပ္​ခၽဳပ္​​ေန
တာျဖစ္​လို႔ သီ​ေပါ​​ေစာ္​ဘြား စ၀္​ၾကာခိုင္​ခမၽား
သူတစ္​ခါမွမၾကားဖူးတဲ့ အိႏိၵယရာဇသတ္​ဥပ​ေဒပုဒ္​မ
၃၀၂နဲ႔ညားပါ​ေတာ့တယ္​။

တရား႐ုံးမွာသူနာမည္​​ေျပာင္​း(ခြန္​ဆိုင္​)ၿပီး​ေကၽာက္​ကုန္​
သည္​အသြင္​ယူထားတဲ့မၽက္​ႏွာဖုံးကြာကၽၿပီး သူဟာ
သက္​ဦးဆံပိုင္​ပ​ေဒသရာဇ္​ျဖစ္​လို႔ သူ႔လက္​​ေအာက္​ငယ္​သား
ကို သတ္​ျဖတ္​ခြင့္႐ွိ​ေၾကာင္​း မ႐ွက္​မ​ေၾကာက္​ထု​ေခၽတာ
ပါပဲ။အဲဒီ​ေခတ္​က အဲလို​ေတာ႐ိုင္​းစ႐ိုက္​ကို႐ွမ္​း​ေစာ္​ဘြား
​ေတြ​ေတာင္​ ႐ွက္​ရ​ေကာင္​းမွန္​းမသိခဲ့တာပါ။​တကယ္​
​ေတာ့ ပ​ေဒသရာဇ္​​ေခတ္​​ေလာကအျမင္​ဆိုတာအားႀကီးသူ
အႏိုင္​ရစတမ္​းပဲျဖစ္​လို႔ဒါကို႐ွက္​စရာလို႔ဘယ္​သူမွမျမင္​
ဘူး။သို႔​ေသာ္​ သူ့တိုလိုအုပ္​စိုးသူပဲျဖစ္​တဲ့သူတို႔ကိုပါလႊမ္​း
မိုးၿပီးခၽဳပ္​ကိုင္​ထားသူျဖစ္​တဲ့အဂၤလိပ္​ဥ​ေပဒအ​ေျချပဳ အုပ္​
ခၽဳပ္​​ေရးစနစ္​​ေအာက္​မွာ​ေတာ႐ိုင္​းဓ​ေလ့ကို​ေဖာ္​ထုတ္​​ေန
တာ​ေတာ့႐ွက္​သင့္တယ္​ထင္​တာပဲ။​ေနာက္​ဆုံး
ရန္​ကုန္​တရားသူႀကီးခၽဳပ္​(Recorder of Rangoon)
က ၁၈၈၂ ခုႏွစ္​မွာ သီ​ေပါ​ေစာ္​ဘြားစ၀္​ၾကာခိုင္​ကို ​ေသဒဏ္​
အမိန္​႔ခၽလိုက္​ပါ​ေတာ့တယ္​။ဒါ​ေပမဲ့ အယူခံအ၀င္​​ေကာင္​း
လို႔ မဟာ၀န္​႐ွင္​​ေတာ္​မင္​းႀကီးကႀကိဳ းဒဏ္​က​ေန ကြၽန္​းဒဏ္​
အဲဒီက​ေန ႏိုင္​ငံ​ေရးအ​ေျခ​ေနအရပ္​ရပ္​ကိုအ​ေၾကာင္​းခံၿပီး
၁၈၈၄ မွာ ​ေအာက္​ျမန္​မာျပည္​က​ေနနယ္​ႏွင္​လိုက္​တာ
​ေစာ္​ဘြားအတြက္​ မဟာအခြင့္အ​ေရးျဖစ္​သြား​ေတာ့တာပါ
ပဲ။

ကယားနယ္​ထဲခို​ေအာင္​းပုန္​း​ေ႐ွာင္​​ေနၿပီး သီ​ေပါနန္​းကၽ
ျပီး ၁၈၈၆ မတ္​လ က်ခါမွသီ​ေပါကို​ေရာက္​လာတဲ့အခါ
စ၀္​ခြန္​ဆိုင္​ ဆိုသူကသူ႔နယ္​ကိုအပိုင္​စီးထားတာ​ေတြ႔
လိုက္​ရတယ္​။သိႏၷီ​ေစာ္​ဘြား​ေဟာင္​းရဲ ့သား ​ေနာ္​မိုင္​း
ဆိုသူကို ျမင္​စိုင္​းမင္​းသားကသီ​ေပါ​ေစာ္​ဘြားခန္​႔တယ္​။
တကယ္​​ေတာ့​ေနာ္​မိုင္​းဟာ သိႏၷီနယ္​အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရးမွာ
မစြံလို႔ ​ေနျပည္​​ေတာ္​​ေခၚခၽဳပ္​ထားခိုက္​​ေထာင္​ထဲမွာ
ျမင္​စိုင္​းမင္​းသားနဲ႔မိတ္​ဖြဲ႔ခဲ့ၿပီး အဂၤလိပ္​၀င္​လာလို႔
​ေထာင္​တံခါး​ေတြပြင့္တဲ့အခါ ဆရာသမား၂​ေယာက္​
ပခုံးဖက္​ၿပီး ႐ွမ္​း​ေတာင္​​တန္​း​ေပၚတက္​ခဲ့ၾကတာပါ။
​
​ေနာက္​ဆုံး ဗမာသီ​ေပါက အဖမ္​းခံရၿပီး ႐ွမ္​းသီ​ေပါ
လူသတ္​သမားရာဇ၀တ္​သားဘ၀က​ေန ​ေထာင္သား
ဘ၀ အဲဒီကလြတ္​ၿပီး သီ​ေပါမွာ​ေစာ္​ဘြားျပန္​ျဖစ္​လာတယ္​။

၁၈၈၆ ​ေဖ​ေဖာ္​၀ါရီလ ၂၆ရက္​​ေန႔ မွာ အထက္​ျမန္​မာျပည္​
ကို ၿဗိတိသၽွအိႏိၵယရဲ ့အစိတ္​အပိုင္​းအျဖစ္​​ေၾကျငာတယ္​။
မႏၱ​ေလးကိုသိမ္​းၿပီး ၅၆ရက္​အၾကာမွာ အထက္​ျမန္​မာ
ျပည္​ရဲ ့အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရးပုံစံကိုအတိအကၽ​ေဖာ္​ထုတ္​လာတယ္​။
အိႏိၵယဘုရင္​ခံခၽဳပ္​ရဲ ့သ​ေဘာတူညီခၽက္​နဲ႔ အထက္​ျမန္​မာ
ႏိုင္​ငံဥပ​ေဒမၽား ဥပ​ေဒ(Upper Burma Laws Act-1886) ကို
၁၈၈၆ စက္​တင္​ဘာလ ၂၄ရက္​​ေန႔မွာ
စတင္​ျပ႒ာန္​းၿပီး အဲဒီဥပ​ေဒအရ ျမန္​မာျပည္​စီရင္​စုနယ္​
(Burma Province) မွာပါ၀င္​တဲ့အထက္​ျမန္​မာႏိုင္​ငံ
​ေအာက္​ျမန္​မာႏိုင္​ငံရဲ ့အဓိပၸါယ္​ကိုဖြင့္ဆိုထားတာ
အဲဒီထဲမွာ႐ွမ္​း​ေတာင္​တန္​း ကခၽင္​ ခၽင္​းစတဲ့ ​ေတာင္​တန္​း
​ေဒသတစ္​ခုမွမပါဘူး။

အဲဒီ​ေနာက္​အထက္​ျမန္​မာျပည္​ရဲ ့ပ​ေဒသရာဇ္​အုပ္​ခၽဳပ္​
​ေရးကို​ေအာက္​​ေျခကစၿပီး​ေျပာင္​းလဲတယ္​။တိုက္​သူႀကီး
​ေနရာမွာ ​ေကၽးရြာသူႀကီးစနစ္​နဲ႔အစားထိုးတယ္​။အဲဒီအထိ
႐ွမ္​းနယ္​ကိစၥတစ္​စုံတစ္​ရာကိုင္​တြယ္​တာမ႐ွိ​ေသးဘူး။
ဒါ​ေပမဲ့ အဲဒီ​ေနာက္​ပိုင္​းမွာ ႐ွမ္​း​ေျမာက္​ထဲကို စစ္​တပ္​တစ္​တပ္
​မလႊတ္​ရင္​မျဖစ္​​ေတာ့တဲ့ အ​ေျခ​ေန​ေပၚလာခဲ့တယ္​။
အဲဒါက​ေတာ့ မႏၱ​ေလးအ​ထက္​မိုင္​၅၀အကြာ ​ေတာင္​ခါပန္း​
​ေပၚက​ေမၿမိဳ႕ အဲဒီက ၁၅မိုင္​ထြက္​ရင္​ ၀က္​၀ံ၊အဲဒီက၁၉
မိုင္​ခန္​႔ထြက္​ရင္​ ဘန္​႔​ေဘြး အဲဒီက​ေန မိုင္​၂၀ခန္​႔ထြက္​ရင္​
ဆမ္​ဆယ္​(ျမန္​မာအ​ေခၚသုံးဆယ္​)နယ္​႐ွိတယ္​။အခု​​ေျပာ
တဲ့မိုင္​တိုင္​ဟာ က်​ေနာ္​​ေရာက္​ဖူးလို႔မွတ္​သားထားတဲ့
အကြာအ​ေ၀းပါ။​အခု​ေျပာ​ေနတဲ့အခၽိန္​တုန္​းက​ေမၿမိဳ႕
ဆိုတာ​ေတာင္​မ​ေပၚ​ေသးဘူး။မႏၱ​ေလး-ဆမ္​မယ္​ဆိုတဲ့
ပုံစံမ်ိဳးျဖစ္​မယ္​လို႔ယူဆရတယ္​။အဲဒီဆမ္​ဆယ္​နယ္​ဟာ
အရင္​ကတည္​းကသူ႔နယ္​႐ွင္​နဲ႔သူ​ေနလာၿပီး အခု​ေတာ့
အုပ္​ခၽဳပ္​သူနယ္​႐ွင္​မင္​းဆက္​ျပတ္​သြားတာ အတန္​ၾကာ
ၿပီျဖစ္​လို႔ ​ေလာ​ေလာဆယ္​မွာ ဟိန္​ ဆိုင္​း ဆိုသူ ျမန္​မာ
အ​ေခၚ သူႀကီးဦးသဲ က အုပ္​ခၽဳပ္​​ေနတာကို ​ေလာဘႀကီး
တဲ့သီ​ေပါ​ေစာ္​ဘြားကလု​ေတာ့တာပါပဲ။သီ​ေပါ​ေစာ္​ဘြား
ဆိုတာ အထက္​​ေဖာ္​ျပပါရာဇ၀တ္​သား ​ေထာင္​သားဘ၀
ကလြတ္​ၿပီး ပလႅင္​​ေပၚ​ေရာက္​လာတဲ့စ၀္​ၾကာခိုင္​ပါပဲ။

၁၈၈၆ ​ေအာက္​တိုဘာမွာ စ၀္​ၾကာခိုင္​နဲ႔ၿဗိတိန္​အာဏာပိုင္​
​ေတြအ​ေပးအယူလုပ္​တယ္​။​ေစာ္​ဘြားက သူ႔တူခြန္​မိတ္​ကို
သုံးဆယ္​နယ္​စားခန္​႔မယ္​ အဂၤလိပ္​က​ေထာက္​ခံ​ေပးဖို႔
​ေတာင္​းဆိုၿပီး ခပ္​တည္​တည္​ပဲ ႐ွမ္​းနယ္​အႏွံ႔မွာနယ္​လု
​ေနတဲ့လင္​းပင္​နဲ႔ျမင္​စိုင္​းမင္​းသားတို႔အ​ေၾကာင္​းလုပ္​ၾကံ
လီဆည္​တင္​ျပၿပီး လက္​နက္​​ေတြပါ​ေတာင္​းတာပါ။

သုံးဆယ္​နယ္​မွာ သူႀကီးဦးသဲ ကိုနယ္​ခံလူထုက​ေထာက္​ခံ
တယ္​။ဒီသုံးဆယ္​နယ္​​ေလးကဘာမို႔လို႔အဂၤလိပ္​က၀င္​ပါရ
မွာလည္​း​ေမးရင္​မွန္​ပါတယ္​။အဂၤလိပ္​အတြက္​သုံးဆယ္​
နယ္​ေလးဟာ ဘာမွ​ေတာ့အ​ေရးမပါဘူး။ဒါ​ေပမဲ့ သုံးဆယ္​
ပထ၀ီနဲ႔တည္​​ေနရာက​ေတာ့ အဂၤလိပ္​၀င္​ပါရမယ့္​ေနရာ
ျဖစ္​​ေနပါတယ္​။ဘာလို႔ဆို​ေတာ့ ႐ွမ္​းျပည္​ဟာ သုံးဆယ္​
​ေျမာက္​ပိုင္​း နဲ႔ အထက္​ျမန္​မာျပည္​အၾကား(ယ​ေန႔အတိုင္​း
အတာနဲ႔တြက္​ရင္​ မိုင္​၁၀၀ ကီလိုမီတာ ၂၀၀ခန္​႔အကြာအ​ေ၀း)
အ​ေရးပါတဲ့ ႏြား၀န္​တင္​စခန္​းျဖစ္​​ေနတာ​ေၾကာင့္
အခုဆူပူနယ္​လုမႈ​ေတြ​ေၾကာင့္လမ္​းပိတ္​​ေနတာတစ္​ႏွစ္​
​ေကၽာ္​လာခဲ့ၿပီ။ဒီတစ္​ႏွစ္​အတြင္​း ျမင္​းနဲ႔လား၀န္​တင္​ခရီး
​ေခါက္​​ေရ ၁​ေသာင္​းခန္​႔၊ႏြား၀န္​တင္​​ေခါက္​​ေရ၅​ေသာင္​း
ခန္​႔ ဟာ မိုင္​းလုံက တစ္​ဆင့္​ေကြ႔ပတ္​ၿပီးသြား​ေနရလို႔
ခရီးလည္​းဖင့္၊စရိတ္​လည္​းႀကီး၊​ေစၽးလည္​းတက္​ျဖစ္​​ေန
ခဲ့တယ္​။အဲ​ေတာ့ဒီစရင္​းကိုၾကည့္ျခင္​းအားလုံးျဖင့္သုံးဆယ္​
နယ္​ကိုျဖတ္​သန္​းၿပီးျဖစ္​​ေပၚ​ေနတဲ့စီးပြား​ေရး​ေစၽးကြက္​ကို
ခန္​႔မွန္​းလို႔ရ​ေလာက္​ၿပီထင္​ပါတယ္​။

အဲဒီအခၽိန္​နဲ႔တစ္​ၿပိဳင္​နက္​တည္​းမွာပဲ အထက္​ျမန္​မာျပည္​
ဆိုင္​ရာ အတြင္​း၀န္​ခၽဳပ္​ သာကယ္​၀ိႈက္​(​ေနာင္​မွာ ျမန္​မာ
ျပည္​ဒုတိယဘုရင္​ခံျဖစ္​လာသူ Sir Herbert Therkel
White)က အိႏိၵယအစိုးရကို႐ွမ္​းျပည္​နဲ႔ပက္​သက္​ၿပီး
.....ကြၽႏု္​ပ္​၏စာႏွင့္အတူထည့္​ေပးလိုက္​​ေသာ ​ေၾကျငာ
ခၽက္​မူၾကမ္​းသည္​ ျမန္​မာ၀န္​ႀကီးမၽားႏွင့္တိုင္​ပင္​၍​ေရး
သားထားျခင္​းျဖစ္​​ေသာ​ေၾကာင့္အထက္​ျမန္​မာျပည္​ကို
သိမ္​းပိုက္​ခၽိန္​ကျမန္​မာမင္​းလက္​​ေအာက္​တြင္​႐ွိ​ေသာ
႐ွမ္​းနယ္​ပယ္​မၽားစရင္​းဟုယုံၾကည္​ရပါသည္​။​ေၾကျငာ
ခၽက္​စာတမ္​းကိုအ​ေခၽာကိုင္​ႏိုင္​​ေအာင္​၀န္​ႀကီးမၽားသာ
မက ႐ွမ္​း​ေရးရာကြၽမ္​းကၽင္​​ေသာ ပုဂၢိဳလ္​မၽားႏွင့္လည္​း
ထပ္​မံ​ေဆြး​ေႏြးခဲ့ပါသည္​......ဆိုတာပါပဲ။

႐ွမ္​းနာမည္​​ေတြဟာ ျမန္​မာနာမည္​​ေတြလိုပဲထပ္​တဲ့နာမည္​
​ေတြ႐ွိပါတယ္​။​ေတာ​ေတာင္​​ေတြကို​ေ႐ွ ့ထားၿပီးနာမည္​​ေပး
တာမ်ိဳးလည္​း႐ွိတယ္​။ဥပမာ လြိဳင္​(​ေတာင္​)နဲ႔စတဲ့ၿမိဳ႕ရြာ
​ေတြ၊နမ့္(​ေရ)နဲ႔စတဲ့ၿမိဳ႕ရြာ​ေတြ၊ထမ္​(ဂူ)နဲ႔စတဲ့ရြာ​ေတြနဲ႔
၀မ့္(ရြာ)နဲ႔စတဲ့ရြာ​ေတြစသျဖင့္အမၽားႀကီးယ​ေန႔အထိ႐ွိ
ဆဲပါ။ဥပမာ မိုင္​း ဆိုတာျပည္​၊နယ္​၊တိုင္​း စသျဖင့္​ေခၚ
တာ​ျဖစ္​လို႔႐ွမ္​းနယ္​အမၽားအျပားမွာ မိုင္​းနဲ႔မိုး​​ေတြပါ
​ေနတယ္​။မိုင္​းကိုင္​၊မိုင္​းရယ္​၊မိုင္​း​ေနာင္​၊မိုင္​း႐ွဴ း၊
မိုင္​းပန္​၊မိုင္​းပြန္​၊စတဲ့မိုင္​းနဲ႔စတဲ့ၿမိဳ႕​ေတြ႐ွိသလို
မိုးနဲ၊မိုးျဗဲ၊မိုးမိတ္​၊မိုး​ေမာက္​ စတဲ့မိုးနဲ႔စတဲ့ၿမိဳ႕​ေတြလည္​း
က႐ွိတယ္​။တကယ္​​ေတာ့ အခု​ေျပာ​ေနတဲ့မိုင္​း၊မိုးဆိုတာ
ျမန္​မာက​ေခၚတာပါ။႐ွမ္​းကအဲလိုမ​ေခၚဘူး။မုန္​း(Mong)
လို႔​ေခၚတာပါ။ဒါ​ေၾကာင့္မိုး​၊မိုင္​းအမည္​​ေပါက္​ၿမိဳ႕ရြာ
အားလုံးရဲ ့မူလဇစ္​ျမစ္​အမည္​မွန္​က မုန္​းတစ္​ခုတည္​း
သာျဖစ္​ပါတယ္​။

​ေ႐ွးတုန္​းက အညာဗမာ က သူ​ေခၚတတ္​သလို မိုးနဲ၊
မိုင္​းကိုင္​၊လဲခၽား၊​ေညာင္​​​ေရႊလို႔​ေခၚခဲ့ရာက​ေနနႈတ္​က်ိဳး
ခဲ့ၾကတာပါ။အမည္​မွန္​က မုန္​းႏိုင္​း(မိုးနဲ)၊မုန္​း​ေက(န္​)
လိုင္​းခ(မိုင္​းကိုင္​လဲခၽား)​၊​ေယာင့္​ေဟြ(​ေညာင္​​ေရႊ)တို႔သာ
ျဖစ္​ပါတယ္​။ဒါ​ေၾကာင့္လည္​းအဂၤလိပ္​က သူ႔မွတ္​တမ္​း
မွာ ျမန္​မာအ​​ေခၚကိုမထည့္သြင္​းဘဲ ႐ွမ္းအသံအတိုင္​း
အဂၤလိပ္​အကၡရာနဲ႔စာလုံး​ေပါင္​းကာမွတ္​တမ္​းတင္​ထား
ခဲ့တာ​ေတြ႔ရတယ္​။ဒါ​ေၾကာင့္ Upper Burma Gazetteer
ဖတ္​ရင္​ပဲျဖစ္​ျဖစ္​ ႐ွမ္​းျပည္​အတြက္​နာမည္​
ႀကီးဥပ​ေဒစာတမ္​းႀကီးျဖစ္​တဲ့ ယ​ေန႔အထိအဲဒီဥပ​ေဒ
​ေတြကိုဆက္​လက္​အသုံးျပဳ​ေနရဆဲျဖစ္​တဲ့ Shan State Manural
ဖတ္​ရင္​ပဲျဖစ္​ျဖစ္​ ခင္​ဗ်ားတို႔ကၽ​ေနာ္​တို႔
မ​ေသာက္​ဘဲမူးသြားမွာ​ေသခၽာတယ္​။

နာမည္​​ေျပာင္​းအစိုးရလို႔​​ေျပာရမယ့္​အစိုးရက​ေန၀င္​းအစိုး
ရျဖစ္​တယ္​။ပုံ​ေျပာင္​းမယ္​ နာမည္​​ေျပာင္​းမယ္​ဆိုရင္​
သူ႔ကို​ေခၚ။သူအဲဒီ​ေနရာမွာပါရဂူ​ေျမာက္​ကြၽမ္​းကၽင္​တယ္​။
ဒါ​ေပမဲ့သမိုင္​း​ေျပာင္​းမယ္​ဆိုရင္​​ေတာ့သူနဲ႔မရဘူး။
သမိုင္​း​ေျပာင္​းကြၽမ္​းကၽင္​တာက ဒုတိယစစ္​တပ္​မင္​းဆက္​
နဲ႔သူ႔အလိုရိသမိုင္​းဆရာ​ေတြနဲ႔မၽိဳ းခ်စ္​ပုံျပင္​​ေရးဆရာ
​ေတြျဖစ္​ပါတယ္​။အခုနာမည္​​ေျပာင္​းကြၽမ္​းကၽင္​တဲ့​ေန၀င္​း
အစိုးရက လြိဳင္​ကို ​ေခၚရလြယ္​​ေအာင္​ ဘယ္​က၀ိနဲ႔တိုင္​
ပင္​ၿပီးဘယ္​လို​ေျပာင္​းလိုက္​တယ္​မသိရ​ေပမယ့္ လြိဳင္​
ဟာ လြယ္​ျဖစ္​သြား​တယ္​။ကံ​ေကာင္​းသြားတာက
ကယားျပည္​နယ္​ လြိဳင္​​ေကာ္​ၿမိဳ႕​ေတာ္​ပါ။မဟုတ္​ရင္​
လြယ္​​ေကာ္​လို႔ ခင္​ဗ်ားတို႔ကၽ​ေနာ္​တို႔ယ​ေန႔ဖတ္​​ေန​ေခၚ​ေန
ရမွာ​ေသခၽာတယ္​။လက္​႐ွိျမင္​ရသ​ေလာက္​က​ေတာ့
လြိဳင္​​ေမြဟာ လြယ္​​ေမြ၊လြိဳင္​လမ္​ ဟာ လြယ္​​လင္​၊စသျဖင့္
ျဖစ္​သြားတယ္​။သူ႔ဘာသာစကားနဲ႔သူ​ေ၀ါဟာရမွာ
သူ႔အဓိပၸါယ္​နဲ႔သူ႐ွိ​ေနတာ ျမန္​မာစစ္​တပ္​ပညာမဲ့က၀ိ
​ေတြမသိဘူး။သူတို႔သိတာ သူတို႔​ေခၚရလြယ္​ဖို႔နဲ႔
Burmanizationအပင္​းသြင္​းႏိုင္​ဖို႔ပဲ။လင္​ ဆိုတဲ့ျမန္​မာ
​ေ၀ါဟာရ ဟာ မၽား​ေသာအားျဖင့္ ခင္​ဗ်ားကၽ​ေနာ္​တို႔
အ​ေမရဲ​့ခင္​ပြန္​းကို​ေခၚတာပါ။႐ွမ္​းအ​ေခၚ လမ္​ သို႔မဟုတ္​
လယ္​(မ) LEMဆိုတာ ခြၽန္​​ေသာ လို႔အဓိပၸါယ္​ထြက္​ပါ
တယ္​။အဲ​ေတာ့အဓိပၸါယ္​ဘယ္​​ေလာက္​ကြာဟသြားတယ္​
ဆိုတာျမင္​သာမယ္​ထင္​ပါတယ္​။ဒါ​ေၾကာင့္႐ွမ္​းမွတ္​တမ္​း
ႀကီးကို​ေရးသားျပဳ စုခဲ့တဲ့ စ​ေကာ့က
......နယ္​တစ္​နယ္​မွာ လူသူကင္​းမဲ့ကာ ကႏၱရျဖစ္​​သည္​
ဟုဆိုၾကသည္​။တစ္​​ေနရာႏွင့္တစ္​​ေနရာ က်ယ္​ျပန္​႔စြာ
ကြာ​ေ၀း​ေသာ အမည္​တူ နယ္​ႏွစ္​နယ္​လည္​း႐ွိ​ေသးသည္​....
လို႔မွတ္​တမ္​းတင္​ခဲ့တာျဖစ္​ပါတယ္​။တကယ္​​ေတာ့၂နယ္​
မကဘူး။႐ွမ္​း​ေတာင္​ကလြယ္​လုံ႐ွိသလို ႐ွမ္​း​ေျမာက္​က
၀​ေစာ္​ဘြားတစ္​ဦးအုပ္​ခၽဳပ္​တဲ့လြယ္​လုံ ႐ွိသလို ယုိဒယား
မွာလည္​းလြယ္​လုံ႐ွိတယ္​။​ေအာက္​သထုံ႐ွိသလို ႐ွမ္​းသထုံ
႐ွိတယ္​။ဒါ့အျပင္​ ပင္​လုံ လြိဳင္​လင္​ နမ့္စံတို႔လည္​း႐ွိ​ေသး
သလို သာယာ၀တီနယ္​က သုံးဆယ္​နဲ႔႐ွမ္​းျပည္​​ေျမာက္​ပိုင္​း
ဆမ္​ဆယ္​(သုံးဆယ္​)လည္​း႐ွိပါ​ေသးတယ္​။ဒါကဗဟုသုတ
အ​ေနနဲ႔ၾကဳံ တုန္​းတင္​ျပတာပါ။

အဲ့​ေတာ့သုံးဆယ္​နယ္​လုပြဲ​ေၾကာင့္ကုန္​သြယ္​​ေရးထိခိုက္​
လာတဲ့အခါ အဂၤလိပ္​၀င္​ပါရတယ္​။​ဒါ​ေၾကာင့္ ​ေဂၚရခါး
​ေသနတ္​ကိုင္​တပ္​ရင္​း၃က စစ္​သည္​အင္​အား၂၀၀ခန္​႔နဲ႔
တပ္​ရင္​းမႉး ကာနလ္​စတဒ္​မန္​း(Col.Stedman)ကိုယ္​
တိုင္​ ကြပ္​ကဲၿပီး ၁၈၈၆ ႏို၀င္​ဘာလ၈ရက္​​ေန႔ သီ​ေပါပါၿပီး
၃၄၅ရက္​အၾကာမွာ မႏၱ​ေလးအ​ေ႐ွ ့​ေျမာက္​ ဇီးပင္​းက​ေလး
စခန္​းက​ေန စတင္​ၿပီးခၽီတက္​ပါ​ေတာ့တယ္​။တပ္​နဲ႔အတူ
ႏိုင္​ငံ​ေရးအရာ႐ွိ အတြင္​း၀န္​ခၽဳပ္​သာကယ္​လ္​၀ိႈက္​ကိုယ္​
တိုင္​လိုက္​ပါခဲ့တာကိုၾကည့္ျခင္​းအားျဖင့္​ ဒီခရီးရဲ ့အ​ေရး
ႀကီးပုံကိုခန္​႔မွန္​းမိ​ေလာက္​မယ္​လို႔ထင္​ပါတယ္​။

​႐ွမ္​း​ေစာ္​ဘြား​ေတြရဲ ့အာဏာ​မက္​မႈက​ေၾကာင့္လူထုနဲ႔ရပ္​ရြာ
​ေတြမီး​ေလာင္​ျပင္​ျဖစ္​ခဲ့ရပုံ​ေတြကို​ေနာက္​တစ္​ပိုင္​းမွာ
ဆက္​လက္​တင္​ျပသြားပါ့မယ္​။


https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=138176540657886&id=100033966230641