ပ​ေဒသရာဇ္​႐ွမ္​းျပည္​

နိဂုံး၏နိဂုံး

ႏိုင္​ငံ​ေရးဆိုတာ႐ွင္​သန္​​ေနဆဲသမိုင္​းျဖစ္​ၿပီး
သမိုင္​းဆိုတာ ​ေမာ္​ကြန္​းျဖစ္​သြားတဲ့ႏိုင္​ငံ​ေရးပါ။
ဒါ​ေၾကာင့္သမိုင္​းရဲ႕ မူလဇစ္​ျမစ္​ျဖစ္​တဲ့ႏိုင္​ငံ​ေရးက​ေန
ကင္​းကြာၿပီး​ေလ့လာဖို႔မသင့္ဘူးလို႔ယူဆမိပါတယ္​။သမိုင္​း
ကိုႏိုင္​ငံ​ေရးက​ေနကင္​းကြာၿပီး​ေလ့လာရင္​ သူရဲ​ေကာင္​း
ပုံျပင္​ သို႔မဟုတ္​ ဆြတ္​ပ်ံ ့လြမ္​း​ေမာဖြယ္​၀တၳဳျဖစ္​သြား
ပါလိမ့္မယ္​။အဲဒါစိုသုံးစားမရ​ေတာ့ဘူး။

ပ​ေဒသရာဇ္​ဆိုတာဘာလဲ။
ပ​ေဒသရာဇ္​ဆိုတာအာဏာ႐ွင္​ျဖစ္​တယ္​။
ပ​ေဒသရာဇ္​ဆိုတာ သူ႔စည္​းစိမ္​ကိုကာကြယ္​ရင္​ လူမ်ိဳး
ဘာသာမခြဲျခားဘဲခၽီး​ျမင့္​ေျမာက္​စားမယ္​၊ဆန္​႔ကၽင္​ၿပီ
ဆိုရင္​သားကိုလည္​းအ႐ွင္​မထားဘူး။ဒါ​ေၾကာင့္ပ​ေဒသရာဇ္​
မွာ အမ်ိဳးသားစိတ္​မ႐ွိဘူး။ဒီသ​ေဘာ​ေတြကိုနားလည္​ထား
ပါမွကၽန္​တာဆက္​ဖတ္​လို႔ရမွာျဖစ္​လို႔ ဦးစြာတင္​ျပလိုက္​
ရတာျဖစ္​ပါတယ္​။

နိဂုံးရဲ ့နိဂုံးလို႔ Sub Title ​ေပးထားလို႔ ၁၈၂၆က​ေန
စပါ့မယ္​။ျမန္​မာ-႐ွမ္​း ဆက္​စပ္​မႈ​ေတြကိုျမင္​ဖို႔လိုတာ
​ေၾကာင့္ ဒီကစတာပဲျဖစ္​ပါတယ္​။၁၈၂၆မွာရခိုင္​နဲ႔
တနသာၤရီကိုအဂၤလိပ္​က ရႏၱပိုစာခၽဳပ္​နဲ႔သိမ္​းပိုက္​လိုက္​
ပါတယ္​။ရခိုင္​နဲ႔တနသာၤရီ အဂၤလိပ္​လက္​​ေအာက္​​ေရာက္​
ခၽိန္​ဟာ အိႏိၵယႏိုင္​ငံ ဘဂၤလားနယ္​နဲ႔ဘီဟာရ္​နယ္​တို႔
အဂၤလိပ္​လက္​​ေအာက္​​ေရာက္​ၿပီး ႏွစ္​၇၀အၾကာမွာျဖစ္​ပါ
တယ္​။အိႏိၵယႏိုင္​ငံ ကာလကတၱားကို အဂၤလိပ္​ကိုလိုနီ
အ​ေျခစိုက္​ၿမိဳ႕အျဖစ္​ ျပဳစုပ်ိဳး​ေထာင္​ၿပီးႏွစ္​​ေပါင္​း ၁၃၆
ႏွစ္​႐ွိခဲ့ပါၿပီ။မဒရပ္​စ္​မွာဆိုရင္​ အဂၤလိပ္​ဟာ ​ေအဒီ၁၈၂၆
နဲ႔တြက္​ရင္​ ႏွစ္​​ေပါင္​း၂၄၀ အ​ေျခစိုက္​ခဲ့ၿပီျဖစ္​ပါတယ္​။

ဒါ​ေၾကာင့္ရခိုင္​ကိုသိမ္​းၿပီး ဘဂၤလားဘုရင္​ခံလက္​​ေအာက္​
ထည့္ခါ ဘဂၤလားအဂၤလိပ္​​ေကာ္​မ႐ွင္​နာမင္​းႀကီးကအုပ္​
ခၽဳပ္​တယ္​။ဒါကနယ္​ခၽင္​းဆက္​​ေနလို႔ဒီပုံအတိုင္​းလုပ္​ႏိုင္​
တာပါ။တနသာၤရီနယ္​ကိုအခုလိုသြင္​းဖို႔ဆိုရင္​ဘဂၤလား
ပင္​လယ္​​ေအာ္​ႀကီးတစ္​ခုလုံးခံ​ေနလို႔ထည့္မရတဲ့အခါ
အနီးဆုံး မ​ေလး႐ွားႏိုင္​ငံ ပီနန္​ နယ္​ဘုရင္​ခံလက္​​ေအာက္​
ပစ္​ထည့္ၿပီးထိန္​းခိုင္​းထားလိုက္​တယ္​။

တကယ္​​ေတာ့ ပီနန္​ကြၽန္​းကို ​ေ၀လမင္​းသားကြၽန္​းလို႔
လည္​း​ေခၚပါ​ေသးတယ္​။ဒါ​ေၾကာင့္တနသာၤရီနယ္​ထဲကို
အိႏိၵယက ဘဂၤလီအမႈထမ္​း​ေတြနဲ႔ ပီနန္​က မ​ေလး၊ပသၽွဴ း
အ႐ာ႐ွိ​ေတြပါ​ေရာက္​လာခဲဲ့ၾကတယ္​။

သို႔​ေသာ္​ နယ္​အားလုံးဟာ ၿဗိတိသၽွ-အိႏိၵယအင္​ပါယာ
ရဲ ့လက္​​ေအာက္​မွာပဲ႐ွိ​ေနခဲ့တာပါ။ပီနန္​ကြၽန္​းအပါအ၀င္​
မ​ေလးကြၽန္​းဆြယ္​ႀကီးတစ္​ခုလုံးကို ​ေအဒီ၁၈၆၇ခုႏွစ္​
အထိ အိႏိၵယအင္​ပါယာရဲ ့အစိတ္​အပိုင္​းအျဖစ္​ အုပ္​ခၽဳပ္​
ခဲ့တဲ့အျပင္​ အဲဒီအခၽိန္​က အဲဒီအစိတ္​အပိုင္​းထဲမွာ
အာရဗ္​ႏိုင္​ငံ​ေတြ​ေတာင္​ပါ၀င္​ခဲ့ပါ​ေသးတယ္​။

အဲလိုနဲ႔ ဒုတိယစစ္​ျဖစ္​ရျပန္​တယ္​။ဒုတိယစစ္​အၿပီးမွာ
ျမန္​မာနန္​းတြင္​းမွာအာဏာလုပြဲျဖစ္​တယ္​။ပုဂံမင္​းနန္​းကၽ
ၿပီး မင္​းတုန္​းမင္​းဘုရင္​ျဖစ္​လာတယ္​။​ေနာက္​ဆုံး
ဘာစစ္​​ေျပၿငိမ္​း​ေရးစာခၽဳပ္​မွ မခၽဳပ္​ဘဲ ​ေအာက္​ျမန္​မာျပည္​
ကို အဂၤလိပ္​ကသိမ္​းလိုက္​တယ္​။
.....မိမိတို႔ရဲ ့ၾသဇာအာဏာကိုအခိုင္​အမာစိုက္​ထူႏိုင္​ရင္​
ဘာစာခၽဳပ္​မွမလိုဘူး။အဲလိုမလုပ္​ႏိုင္​ရင္​လည္​း ဘာစာခၽဳပ္​
မွမကယ္​ႏိုင္​ဘူး......လို႔ ၿဗိတိသၽွဘုရင္​ခံခၽဳပ္​ Lord Dalahoseiက
မွတ္​ခၽက္​ခၽတယ္​။အဲဒီ​ေနာက္​​ေအာက္​
ျမန္​မာျပည္​မွာနယ္​ျခားမွတ္​တိုင္​​ေတြကိုယ့္သ​ေဘာနဲ႔ကိုယ္​
လိုက္​စိုက္ပါ​ေတာ့တယ္​။ျမန္​မာနန္​းတြင္​းကလည္​း ထိုင္​ၾကည့္
​ေန႐ုံပဲတတ္​ႏိုင္​တယ္​။ရခိုင္​က​ေန ​ေျမထဲၿမိဳ႕​ေျမာက္​ဘက္​
၁၂မိုင္​အကြာ အရပ္​ကိုျဖတ္​​ေကၽာ္​ၿပီး ကရင္​နီနယ္​အထိ
​ေကၽာက္​တိုင္​ႀကီး​ေတြစိုက္​ၿပီးနယ္​နိမိတ္​သတ္​မွတ္​လိုက္​
တယ္​။အဲဒီလတၱီကၽဴ ့မၽဥ္​း​ေၾကာင္​းကိုအ​ေျခခံၿပီးသတ္​
မွတ္​ခဲ့တဲ့ နယ္​နိမိတ္​ဟာ ​ေနာင္​ႏွစ္​​ေပါင္​း၉၀အၾကာ
လြတ္​လပ္​စျမန္​မာႏိုင္​ငံရဲ ့ျပည္​​ေထာင္​စု​ေခတ္​ဦးမွာ
ျပႆနာတက္​​ေတာ့တာပါပဲ။ဘာလို႔ဆို​ေတာ့ ဒီမၽဥ္​း​ေၾကာင္​း
ဟာ လြတ္​လပ္​ေသာကရင္​နီျပည္​နယ္​ ရဲ ့ျပႆနာကို
​ေမြးဖြားခဲ့တာ​ေၾကာင့္ပဲ။

ယ​ေန႔ျမန္​မာျပည္​​ေျမပုံကိုၾကည့္ၿပီး​​ေျပာရရင္​ ​ထိုင္​းႏိုင္​ငံ
ရ​ေနာင္​းနယ္​စပ္​ ​ျမန္​မာပိုင္​​ေကာ့​ေသာင္​းက​ေန ​ေတာင္​ငူ
အထက္​နားအထိသိမ္​းလိုက္​တာ​ေၾကာင့္အထက္​ျမန္​မာ
ျပည္​ဟာကြက္​ကြက္​က​ေလးပဲကၽန္​ပါ​ေတာ့တယ္​။​ေအာက္​
ျမန္​မာျပည္​မြန္​တို႔​ေဒသဆိုတာ သမိုင္​းအစဥ္​အဆက္​
​ေတာက္​​ေလၽွာက္​ယ​ေန႔အထိ ျမန္​မာ့စီးပြား​ေရးရဲ ့အဓိက
အခ်က္​အျခာပဲ။ဒါ​ေၾကာင့္ မႏၱ​ေလးပ​ေဒသရာဇ္​အစိုးရ
ဟာ ငါးပိ ငါး​ေျခာက္​ ဆား သၾကားကအစ ​ေအာက္​ျမန္​မာ
ျပည္​အဂၤလိပ္​အစိုးရဆီကတင္​သြင္​းရတဲ့ဘ၀ဆိုက္​သြား
​ေတာ့တာပါပဲ။အဂၤလိပ္​သိမ္​းလိုက္​တဲ့​ေအာက္​ျမန္​မာမွာ
ဆိပ္​ကမ္​းၿမိဳ႕​ေတြပုံ​ေနၿပီး အထက္​ျမန္​မာျပည္​မွာဆိပ္​ကမ္​း
ၿမိဳ႕ဆိုလို႔တစ္​ၿမိဳ႕မွမ႐ွိတဲ့အခါ စီးပြား​ေရး​ေရာလူ​မႈ​ေရးပါ
ကုန္​းတြင္​းပိတ္​ခဲ့တာပါပဲ။ျမန္​မာမင္​းဘ၀ ဟာ အဂၤလိပ္​
က်ားသနားမွာ ျမန္​မာပ​ေဒသရာဇ္​ႏြားခၽမ္​းသာရမယ့္ဘ၀
​ေရာက္​သြားတယ္​။

ဒီအထိလည္​းျမန္​မာမင္​းဟာ အသိတရားမရ​ေသးဘူး။
မ​ေရမရာတာ​ေတြလုပ္​​ေနဆဲပဲ။ပဥၥမသဂၤါယနာတင္​
တာ​ေတြ၊​ေရႊတိဂုံထီးတင္​တာ​ေတြစတဲ့​ေငြးသိန္​းနဲ႔ခၽီ
ကုန္​တဲ့​ေငြျဖဳန္​းတီးတဲ့အလုပ္​​ေတြအားလုံးထိုင္​လုပ္​
​ေနခဲ့တယ္​။ျပည္​တြင္​းစည္​းလုံးညီၫြတ္​မႈရ​ေအာင္​
လုပ္​တာတို႔၊ပတ္​၀န္​းကၽင္​ႏိုင္​ငံ​ေရးအခင္​းအကၽင္​း​ေပၚ
မွာ​သုံးသပ္​ၿပီး ဆုံးျဖတ္​ခၽက္​တစ္​ခုခၽကာ အဂၤလိပ္​နဲ႔
​ေပါင္​းၿပီး တိုင္​းျပည္​ကို​ေခတ္​မီ​ေအာင္​လုပ္​မယ္​ဆိုရင္​ရ
ႏိုင္​​ေသးတဲ့အခၽိန္​ပါ။ဒါ​ေပမဲ့ျမန္​မာမင္​းမွာ ဒီလို
အသိဥာဏ္​က​ေမြးကတည္​းကပါလာပုံမရဘူး။ဘာလို႔
ဆို​ေတာ့ မင္​းတုန္​းနန္​းတက္​တဲ့ ၁၈၅၂ ဒုတိယအဂၤလိပ္​-
ျမန္​မာစစ္​ပြဲျဖစ္​ခၽိန္​နဲ႔တစ္​ၿပိဳင္​နက္​တည္​းမွာပဲ တိုက်ိဳ
ဆိပ္​ကမ္​းကို အ​ေမရိကန္​​ေရတပ္​ဗိုလ္​ ကပၸတိန္​မက္​သ႐ူး
ပယ္​ရီနဲ႔အဖြဲ႔​ေရာက္​လာၿပီး ကုန္​သြယ္​လမ္​းဖြင့္​ေပးဖို႔
​ေတာင္​းဆိုလို႔ ဂ်ပန္​သမိုင္​းမွာ တံခါးပိတ္​အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရး
တစ္​ခုအျဖစ္​စံခၽိန္​တင္​တဲ့ ႏွစ္​၂၅၀ၾကာ တိုကူဂါ၀ါ
အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရးနဲ႔မင္​းဆက္​ျပတ္​ခဲ့ရတယ္​။အဲဒီက​ေနစတင္​
ၿပီးဂ်ပန္​ဘုရင္​​ေမဂၽီဟာျပဳ ျပင္​​ေျပာင္​းလဲ​ေရးစလုပ္​တာ
မင္​းတုန္​းမင္​းပဥၥမသဂၤါယနာမတင္​ခင္​ ၃ႏွစ္​အလို ၁၈၆၈
ခုႏွစ္​မွာျဖစ္​ပါတယ္​။ဂ်ပန္​ဟာ ကိုလိုနီအျဖစ္​ခံမလား
အစား​ေခၽာင္​မယ့္သားရဲအျဖစ္​အသြင္​​ေျပာင္​းမလားဆိုတဲ့
​ေမးခြန္​း၂ခုကိုျပတ္​ျပတ္​သားသားျမင္​ခဲ့လို႔​​အဲဒီက​ေနစတင္
ၿပီး ​ေနာင္​အႏွစ္၂၀အၾကာ ​ေအဒီ၁၈၈၈ ခုႏွစ္​မွာ​ေတာ့
အာ႐ွရဲ ့ပထမဆုံး​ေသာစက္​မႈႏိုင္​ငံအျဖစ္​​ေမြးဖြားခဲ့ပါ
​ေတာ့တယ္​။ဒါ​ေၾကာင့္မင္​းတုန္​းျမန္​မာနဲ႔​ေမဂၽီဂၽပန္​တို႔ဟာ
​ေခတ္​ၿပိဳင္​ျဖစ္​​ေနၿပီးရလဒ္​ထြက္​ပုံမတူဘာ​ေၾကာင့္လို႔
ထင္​ပါသလဲ။ဘယ္​လိုအ​ေျခ​ေနအခၽိန္​အခါမွာဘယ္​လို
အလုပ္​မ်ိဳးကိုလုပ္​ရမွန္​း​ေတာင္​မသိလို႔ သဂၤါယနာတင္​
တာ​ေတြ ထီးတင္​တာ​ေတြ စတဲ့​ေငြျဖဳ န္​းတီးတဲ့အလုပ္​
သက္​သက္​ကိုသာျမန္​မာမင္​းဟာလုပ္​​ေနခဲ့တာပါပဲ။

အကယ္​၍ မင္​းတုန္​းမင္​းဟာ အဲဒီ​ေခတ္​က ကမာၻ့ႏိုင္​ငံ
​ေရးအခင္​းအကၽင္​းကိုသာအကဲခတ္​တတ္​မယ္​ဆိုရင္​
ဂ်ပန္​လိုအစား​ေခၽာင္​မယ့္သားရဲအျဖစ္​အသြင္​​ေျပာင္​းလို႔
ရႏိုင္​ပါ​ေသးတယ္​။ဒါ​ေၾကာင့္ဂၽပန္​ဟာဖက္​ဆစ္​ႏိုင္​ငံ
ျဖစ္​သြားတယ္​မဟုတ္​လားလို႔လက္​ညိဳးထိုးမယ္​ဆိုရင္​လည္​း
ျမန္​မာဟာ အဲဒီလိုအဆိုးဆုံးဖက္​ဆစ္​ႏိုင္​ငံျဖစ္​သြားခဲ့ရင္​
လည္​းပဲအခု​အ​ေျခ​ေန​ေလာက္​ဆိုးမွာမဟုတ္​ဘူး။ဘာလို႔
ဆို​ေတာ့ ၁၈၅၂ က​ေန ၁၉၃၈ အထိ ႏွစ္​​ေပါင္​း၈၈ႏွစ္​
ကာလအတြင္​း ဘယ္​လိုဆိုး၀ါးတဲ့ႏိုင္​ငံမ်ိဳးပဲျဖစ္​ခဲ့ပါ​ေစ၊
အဲဒီဆိုး၀ါးမႈအားလုံးကိုအဆုံးသတ္​​ေပးမယ့္ ဒုတိယကမာၻ
စစ္​ႀကီးက ​ေ႐ွ ့မွာဂၽမ္​းတုံးသဖြယ္​ခံထားၿပီျဖစ္​လို႔ အဲဒီ
အဆင္​းဘီးဟာ၁၉၄၅မွာ ရပ္​ကိုရပ္​တန္​႔ရမွာျဖစ္​ပါတယ္။
တိုင္​းျပည္​ျပာပုံျဖစ္​ခဲ့ပါ​ေစဦး​ေတာ့။၁၈၆၀​ေလာက္​
ကတည္​းက အစား​ေခၽာင္​မယ့္သားရဲအျဖစ္​အသြင္​​ေျပာင္​း​
မႈျဖစ္​စဥ္​နဲ႔အတူနည္​းပညာနဲ႔စီးပြား​ေရးတာထြက္​ႏိုင္​ခဲ့လို႔
စစ္​အၿပီးျပာပုံႏိုင္​ငံ​ေတာ္​အတြက္​နည္​းပညာဘ၀သစ္​ကို
႐ွာဖို႔မခက္​​ေတာ့ဘူး။ဒါဟာ ၁၉၄၅စစ္​ၿပီးခၽိန္​ျပာပုံျဖစ္​
ကၽန္​ရစ္​ခဲ့တဲ့ ဂ်ပန္​၊ဂ်ာမနီတို႔ရဲ႕ျဖစ္​စဥ္​​ေတြကဒီအတိုင္​း
ပါပဲ။ဒါ​ေပမဲ့ ျမန္​မာအစိုးရ​ေတြဟာ ဒီ​ေလာက္​ဇမ႐ွိပါဘူး။
သမိုင္​းအဆက္​ဆက္​ျမန္​မာအစိုးရ​ေတြရဲ ့ႀကိမ္​း၀ါးသံ​
​ေတြ၊ကီးသြင္​းသံ​ေတြဆိုတာမိုးဦးကၽဖား​ေအာ္​သံထက္​
ပိုမကၽယ္​ခဲ့တာ​ေတာ့အ​ေထာက္​ထားခုိုင္​လုံပါတယ္​။

စစ္​ၿပီးခၽိန္​ဂၽာမနီနဲ႔ဂၽပန္​ႏိုင္​ငံဟာ ဘာမွရစရာမ႐ွိ​ေတာ့
​ေလာက္​​ေအာင္​အဖက္​ဖက္​ကပ်က္​စီးခဲ့ရတာပါ။ဂ်ပန္​နဲ႔
ဂ်ာမန္​လူငယ္​​ေတြအမိႈက္​ပုံနားက အစားစာ​ေတြ​ေကာက္​
ယူစား​ေသာက္​႐ွင္​သန္​ခဲ့ၾကရတဲ့အထိအျဖစ္​ဆိုးခဲ့ၾက
သလို ဂ်ာမန္​မတ္​​ေငြနဲ႔ဂၽပန္​ယမ္​းတို႔ရဲ ့​ေငြတန္​ဖိုး
​ေတြဟာ အ၀ီစိတြင္​းလား​ေအာက္​​ေမ့ရ​ေလာက္​​ေအာင္​
စိုက္ဆင္​းသြားပါတယ္​။ဒါ​ေပမဲ့ ၁၉ရာစုကတည္​းက
နည္​းပညာတာထြက္​ႏိုင္​ခဲ့ၿပီျဖစ္​လို႔နည္​းပညာနဲ႔စီးပြား​ေရး
ဘ၀သစ္​ကို႐ွာ​ေဖြတဲ့အခါ ဂ်ပန္​ဟာ စစ္​ၿပီးလို႔၂၅ႏွစ္​
အၾကာ ၁၉၇၀မွာ ကမာၻ့အင္​အားႀကီးႏိုင္​ငံအျဖစ္​
ဒုတိယအႀကိမ္​ကမာၻ ့သမိုင္​းမွာအံ့ၾသဖြယ္​​ေပၚထြက္​
လာျပန္​တာပါပဲ။၁၉၈၀ခုႏွစ္​မွာ​ေတာ့အဲဒီ​ေခတ္​ကစူပါ
ပါ၀ါ ယ​ေန႔ဟိုက္​ပါပါ၀ါျဖစ္​​ေနတဲ့ အ​ေမရိကန္​ျပည္​
​ေထာင္​စုကိုျဖတ္​​ေကၽာ္​ၿပီး ကမာၻ ့စီးပြား​ေရးအင္​အား
အႀကီးဆုံးႏိုင္​ငံျဖစ္​လာၿပီး စက္​မႈနည္​းပညာမွာကမာၻ့
အဆင့္၅အထိ တက္​ေရာက္​​ေနရာယူႏိုင္​ခဲ့တဲ့အာ႐ွရဲ ့
​ေခတ္​သစ္​သမိုင္​းမွာတစ္​ခုတည္​း​ေသာႏိုင္​ငံျဖစ္​ခဲ့ပါတယ္​။

အဲ​ေတာ့​ေျပာ​ေနတဲ့အ​ေၾကာင္​းအရာကိုဆက္​ရရင္​အဲဒီ
​ေခတ္​ကျမန္​မာအစိုးရျဖစ္​တဲ့မင္​းတုန္​းအစိုးရဟာ
တိုင္​းျပည္​ကိုလွည့္​ေျပာင္​းဖို႔အခြင့္အ​ေရး​ေပး​ေနခၽိန္​မွာ
လွည့္​ေျပာင္​းဖို႔မႀကိဳ းစားဘဲ မ​ေရမရာ​ေတြလုပ္​​ေနခဲ့တယ္​
ဆိုတာပါပဲ။အဲဒီလိုမ​ေရမရာလုပ္​ရပ္​​ေတြရဲ ့ရလဒ္​​ေၾကာင့္
သူ​ေသၿပီးနန္​းလုပြဲ​ေတြျဖစ္​လာခါ ျမန္​မာနန္​းတြင္​းက
ကမာၻ​ေကၽာ္​လူသတ္​ပြဲႀကီးကၽင္​းပခဲ့တဲ့အထိျဖစ္​ခဲ့တယ္​။
အဲဒီ​ေနာက္​၆ႏွစ္​အၾကာ ၁၈၈၅ႏွစ္​ဦးမွာသစ္​ကုမၸဏီနဲ႔
အခၽင္​းမၽားၿပီး အဲဒီသစ္​ကိစၥကိုအ​ေၾကာင္​းခံၿပီးရန္​ကုန္​
ကုန္​သည္​ႀကီးမၽားအသင္​းနဲ႔ကိုလိုနီစီးပြား​ေရးသမား​ေတြ
ရဲ ့တိုက္​တြန္​းႏိုး​ေဆာ္​ခၽက္​မၽားစု​ေပါင္​းကာ ၁၈၈၅ ​ေအာက္​
တိုဘာလ ၁၇ရက္​​ေန႔မွာမႏၱ​ေလးအစိုးရဆီကို ရာဇသံ
​ေပးဖို႔ ​ေလာဒ့္ရန္​​ေဒါ့ခၽာခၽီက အိႏိၵယဘုရင္​ခံခၽဳပ္​ဒဖ္​ရင္​
ကိုၫႊန္​ၾကားတဲ့ၫႊန္​ၾကားခၽက္​​ေၾကးနန္​း၀င္​လာတယ္​။
အဲဒီရာဇသံဟာ ျမန္​မာအစိုးရကိုဒူး​ေထာက္​ခိုင္​းတဲ့
ရာဇသံျဖစ္​လို႔ျမန္​မာသီ​ေပါအစိုးရက ျမန္​မာ့ထုံးတမ္​း
စဥ္​လာႏွင့္မညီဆိုၿပီးပယ္​ခၽလိုက္​တယ္​။တကယ္​က
ရာဇသံပို႔​ေနခၽိန္​နဲ႔တစ္​ၿပိဳင္​နက္​တည္​းမွာတပ္​အားလုံး
ကို အထက္​​-​ေအာက္ျ​မန္​မာျပည္​နယ္​စပ္​မၽဥ္​းသရက္​ၿမိဳ႕
နားမွာအသင့္​ေနရာယူခိုင္​းထားျပီျဖစ္​သလို မဒရပ္​
ဘုရင္​ခံ M.E Grant ဆီက​ေန ျပည္​သိမ္​းတိုက္​ပြဲရဲ ့
ဇတ္​လိုက္​ႀကီး ဟယ္​ရီ​ေနာသ့္ ဒါရင္​ပယ္​ ပရင္​ဒါဂတ္​စ္​
နဲ႔စစ္​သည္​၁​ေသာင္​းကို ထုတ္​ယူထားၿပီျဖစ္​ပါတယ္​။
....ႏြားသိုးကို ကြၽန္​ုပ္​ ခ်ိဳ(ဂ်ိဳ)ကိုင္​ၿပီးရာဇသံပို႔ထားတယ္​
အဲဒါကိုသင့္​ေတာ္​တဲ့ပုံစံနဲ႔အ​ေၾကာင္​းမျပန္​ရင္​ လူ၁​ေသာင္​း
ကို ဧရာ၀တီျမစ္​အထက္​ပိုင္​းအထိခၽီတက္​​ေစၿပီးရာဇသံ
ကိုအားျဖည့္မယ္​......လို႔ ဒဖ္​ဖရင္​က M.E.Grant
ဆီ​ေရးတဲ့စာမွာ​သီ​ေပါကို ႏြားသိုးနဲ႔ခိုင္​းနိႈင္​းၿပီး​ေရးသား
ထားတယ္​။ဒါ​ေၾကာင့္အဂၤလိပ္​အစိုးရဟာျမန္​မာအစိုးရကို
ဖုတ္​​ေလသည္​ငပိ႐ွိတယ္​လို႔​ေတာင္​ထင္​ပုံမရတာ​ေပၚလြင္​
​ေနတယ္​။

၁၈၈၅ ႏို၀င္​ဘာ၁၁ရက္​​ေန႔မွာ​ေတာ့ ​ခၽာခ်ီက ဒဖ္​ဖရင္​
ဆီပို႔တဲ့ၫႊန္​ၾကားခၽက္​မွာ​ေရးထားတာက
.....General Prendergast ကို မႏၱ​ေလးခၽက္​ျခင္​း
ခ်ီဖို႔ အသင္​အမိန္​႔ထုတ္​ပါ.....ဆိုတာပါပဲ။

ဒီအမိန္​႔ ဒဖ္​ရင္​ ဆီကထြက္​လာတာနဲ႔တစ္​ၿပိဳင္​နက္​တည္​း
နယ္​စပ္​မၽဥ္​း​ေပၚမွာ​ေနရာယူထားၿပီးျဖစ္​တဲ့ၾကည္​း၊​ေရ
တပ္​၂တပ္​စလုံး မႏၱ​ေလးကိုစစ္​ခ်ီပါ​ေတာ့တယ္​။ဒီတတိယ
စစ္​ပြဲဟာ ​ေမာ္​ကြန္​းတင္​ရ​ေလာက္​တဲ့စစ္​ပြဲစရင္​းမွာမပါဘူး။
မင္​းလွခံတပ္​တစ္​ခုတည္​းကအနည္​းငယ္​ခံတိုက္​တာက
လြဲၿပီး ႏို၀င္​ဘာ၂၈​ေန႔မွာ ၿဗိတိသၽွတပ္​​ေတြ မႏၱ​ေလး​ေဂါ၀ိမ္​
ဆိပ္​ကို​ေအး​ေအးလူလူပဲ​ေရာက္​လာခဲ့တယ္​။

​ေနာက္​​ေန႔ ျမန္​မာပ​ေဒသရာဇ္​နဲ႔စနစ္​ႀကီးတစ္​ခုလုံး
ျမန္​မာ့​ေျမမွာလုံး၀ဇတ္​သိမ္​းတဲ့ ၁၈၈၅ ႏို၀င္​ဘာ၂၉ရက္​​ေန႔
ျမန္​မာသကၠရာဇ္​၁၂၄၇ခုႏွစ္​ တန္​း​ေဆာင္​မုန္​းလျပည့္
​ေကၽာ္​၈ရက္​​ေန႔ ည​ေန၅နာရီမွာသီ​ေပါနဲ႔သူ႔မယားအပါအ၀င္​
ေဆြ​ေတာ္​မ်ိဳး​ေတာ္​လိုက္​ပါၿပီး သူရိယ​ေပၚတက္​ခဲ့
လို႔ ကုန္​း​ေဘာင္​ဆက္​ဇတ္​သိမ္​းၿပီးပ​ေဒသရာဇ္​ျမန္​မာျပည္​
ပ်က္​သြားတယ္​။တိုင္​းျပည္​ပၽက္​ၿပီး။

အ​ေလာင္​းဘုရားရဲ ့သားစဥ္​​ေျမးဆက္​၁၁ဆက္​အရမွာ
အၿပီးအပိုင္​ပၽက္​ၿပီ။တကယ္​ကဒီလိုျဖစ္​ကိုးျဖစ္​မယ္​ဆို
တာ အ​ေလာင္​းဘုရားကုန္​း​ေဘာင္​ဆက္​ကိုတည္​​ေထာင္​
​ေနခၽိန္​ကတည္​းက နိမိတ္​ဖတ္​လို႔ရၿပီးသားပါ။ဘာလို႔
ဆို​ေတာ့ အ​ေလာင္​းဘုရားဟာ စစ္​ဘုရင္​ျဖစ္​ၿပီးစစ္​ကလြဲ
ၿပီးဘာမွနားမလည္​တဲ့​ေတာသားတစ္​​ေယာက္​ျဖစ္​တာ
​ေၾကာင့္ တိုင္​းျပည္​တစ္​ျပည္​ကိုဘယ္​လိုတည္​​ေထာင္​ရမလဲ
ဆိုတဲ့အသိမ႐ွိခဲ့တဲ့အခါ ဘမ်ိဳးဘိုးတူ သူ႔​ေ႐ွ ့ကဘုရင့္
​ေနာင္​သားစဥ္​​ေျမးဆက္​ ျဖစ္​တဲ့​ေညာင္​းရမ္​းဆက္​ရဲ ့
အတုကိုယူၿပီး ပ​ေဒသရာဇ္​ႏိုင္​ငံ​ေရးစနစ္​ကိုပဲျပန္​လည္​
အသက္​သြင္​းအုပ္​ခၽဳပ္​ခဲ့တာပါ။ဘယ္​​ေလာက္​အထိလဲ
​ေမးရင္​ ​ေအဒီ၁၇၄၄-၄၅ ခန္​႔ကာလမွာ ​ေညာင္​ရမ္​းဆက္​
ရဲ ့​ေနာက္​ဆုံးဘုရင္​ မဟာဓမၼရာဇာဓိပတိ​ေခၚဟံသာ၀တီ
ပါမင္​း​ေခၚတိုင္​းျပည္​ဖၽက္​မင္​းလက္​ထက္​မွာ အင္​း၀​ေနျပည္​
​ေတာ္​ကိုမြန္​တပ္​ကမီးရိႈ ့ျပာခၽ​ေပးလိုက္​ခါ မင္​းနဲ႔​ေဆြး​ေတာ္​
မ်ိဳး​ေတာ္​​ေတြကိုပါဟံသာ၀တီကိုဖမ္​း​ေခၚသြားလိုက္​လို႔
​ေညာင္​ရမ္​းဆက္​ရဲ ့မင္​းခမ္​းမင္​းနား​ေတြ​ေတာင္​ျပန္​မရ
ခဲ့ဘူး။လုံး၀လက္​စတုံးပၽက္​သြားတာပါ။ဒါဟာ သူတို႔
အဘိုး ဘုရင့္​ေနာင္​ရဲ ့အဓမၼ​ေႂကြး​ေဟာင္​းပဲ။သူကိုယ္​တိုင္​
ဟံသာ၀တီကို ​ေအဒီ၁၅၅၂မွာျပာခၽခဲ့တာပါ။အခု​ေတာ့
တူ​ေသာအကၽိဳ း​ေပးၿပီ။သူ႔သားစဥ္​​ေျမးဆက္​ဟာ အဘိုး
ဘုရင့္​ေနာင္​မင္​းတရားႀကီးရဲ ့အဓမၼ​ေႂကြး​ေဟာင္​းကို
အခု​ေတာ့ျပန္​ဆပ္​ရၿပီ။အ​ေလာင္​းဘုရားအင္​အားႀကီးလာ
ၿပီး ​ေရႊဘိုကုန္​း​ေဘာင္​႐ိုးကိုအစြဲျပဳလို႔ ကုန္​း​ေဘာင္​ဆက္​
ကိုတည္​​ေထာင္​​ေတာ့ မင္​းခမ္​းမင္​းနားဆိုတာကိုနားမလည္​
တဲ့အခါ ​ေညာင္​ရမ္​းဆက္​က လက္​က်န္​အင္​း႐ုံရြာစားကို
​ေခၚၿပီး မင္​းခမ္​းမင္​းနားနဲ႔ပက္​သက္​တဲ့ဓ​ေလ့​ေတြ၊ထုံးတမ္​း
စဥ္​လာ​ေတြနဲ႔လုပ္​ထုံးလုပ္​နည္​း​ေတြစာ​ေရးခိုင္​းၿပီး
ကုန္​​း​ေဘာင္​ဆက္​မင္​းခမ္​းမင္​းနားနဲ႔ဓ​ေလ့ကို​ကူးခၽခဲ့
ရတယ္​ဆိုတာပါပဲ။စိတ္​၀င္​စားရင္​အင္​း႐ုံစာတမ္​းဆိုတာ
အခုခၽိန္​ထိ ​ေလ့လာခၽင္​သူ​ေတြကိုသက္​​ေသ​ေပးဖို႔
​ေစာင့္​ေနဆဲပါ။အဲလိုနဲ႔ ပ​ေဒသရာဇ္​ျမန္​မာနိဂုံးခၽဳပ္​တယ္​။

ပုဂံပ်က္​၊အင္​း၀အႀကိမ္​ႀကိမ္​ပၽက္​၊စစ္​ကိုင္​းပၽက္​၊ပင္​းပယ၊
ဟံသာ၀တီပၽက္​၊အခုကုန္​း​ေဘာင္​ပၽက္​စတဲ့ အပ်က္​တိုင္​း
မွာ ျမန္​မာလူထုဟာ ဒုကၡ​ေရာက္​တာရက္​ရက္​စက္​စက္​ပဲ။
က​ေနာင္​မင္​းသားရဲ ့သား​ေတာ္​လင္​းပင္​းမင္​းသားဟာ
မင္​းသား​ေတြအစုလိုက္​အျပဳံလိုက္​သတ္​​ခဲ့စဥ္​ကာလ
တုန္​းကတည္​းက မႏၱ​ေလးက​ေန ရဟန္​း၀တ္​နဲ႔ထြက္​​ေျပး
သြားခဲ့တယ္​။ဒါ​ေၾကာင့္သကၤန္​းဟာ ဟန္​​ေဆာင္​လို႔
ရတဲ့ အ၀တ္​ပိုင္​းလို႔ယူဆရင္​လည္​းယုတၱိမမဲ့ဘူး။အဂၤလိပ္​
ပိုင္​​ေအာက္​ျမန္​မာျပည္​မွာသြားခိုလႈံတယ္​။အဂၤလိပ္​က
စိန္​႔ဂြၽန္​း​ေကာလိဂၽ္​(St.John College) မွာသူ႔ကို
ပညာသင္​​ေပးတယ္​။အဲဒီအခၽိန္​ အဲဒီ​ေကာလိဂၽ္​ရဲ ့
​ေကၽာင္​းအုပ္​ဆရာႀကီးက​ေတာ့ ျမန္​မာနဲ႔႐ွမ္​သမိုင္​းကို
အူမ​ေခၽးခါးမကၽန္​ကြၽမ္​းကၽင္​တဲ့ ကို​ေရႊ႐ိုး​ေခၚ J.G.Scottပါပဲ။
ဒါ​ေၾကာင့္လင္​းပင္​အ​ေၾကာင္​း လင္​းပင္​
စ႐ိုက္​သိခၽင္​ရင္​ စ​ေကာ့မွတ္​တမ္​းသာဖတ္​​ေတာ့။

သူတို႔၂​ေယာက္​အဲဒီမွာဆုံၿပီးကြဲသြားတာ​ေနာက္​တစ္​ႀကိမ္​
႐ွမ္​း​ေတာင္​တန္​း​ေပၚမွာ​ေရစက္​ဆုံုျပန္​တယ္​။​​ေကၽာင္​း
ကထြက္​​ေတာ့လင္​းပင္​ကို အဂၤလိပ္​က ၿမိဳ႕နယ္​တရားသူ
ႀကီးခန္​႔တယ္​။တစ္​ခ်ိန္​ကမင္​းသားျဖစ္​ခဲ့​ေတာ့လက္​​ေၾကာ
မတင္​းဘူး။သူတင္​းတဲ့အ​ေၾကာကတစ္​​ေၾကာပဲ႐ွိမယ္​ထင္​
ပါတယ္​။​ေငြကို​ေရလိုျဖန္​းတယ္​။မင္​းသားဘ၀က ​ေငြက
လိုသ​ေလာက္​နိႈက္​႐ုံနဲ႔ရတာဆို​ေတာ့စည္​းကမ္​းဆိုတာကို
နားမလည္​ဘူး။ျမန္​မာ​ေတြကစည္​းကမ္​းအားနည္​းတာ
မ်ိဳး႐ိုးဗီဇပါအားနည္​းခၽက္​ပါ။အဲလိုနဲ႔အ​ေႂကြးပတ္​လည္​
၀ိုင္​းလာတဲ့အခါ ​ေမာ္​လၿမိဳက္​ကိုထြက္​​ေျပးသြားလိုက္​တယ္​။
အဲဒီကတစ္​ဆင့္႐ွမ္​းျပည္​ကိုထြက္​သြားတယ္​။သူ​ေတာခို
ခၽိန္​အသက္​က၃၀​ေတာင္​မျပည့္​ေသးဘူး။သံလြင္​အ​ေ႐ွ ့
ျခမ္​း က်ိဳင္​းတုံးမွာ၁၈၈၅ ဒီဇင္​ဘာ၁၀ရက္​​ေန႔မွာသူ​ေပၚ
လာ​တာ သီ​ေပါပါၿပီး၁၀ရက္​​ေကၽာ္​ပဲ႐ွိပါ​ေသးတယ္​။

အခုအဂၤလိပ္​ကသိမ္​းၿပီး​ေတာ့ဘယ္​လိုစီမံရမယ္​မသိလို႔
ခၽိန္​ဆ​ေနတယ္​။တကယ္​ကသိမ္​း​ေနစဥ္​ ဟယ္​ရီပရင္​ဒါ
ဂတ္​စ္​ကို ႏိုင္​ငံ​ေရးအာဏာ​ေရာ စစ္​အာဏာကိုပါ
တစ္​ပါးတည္​းအပ္​ႏွင္​း​ေၾကာင္​း၊ကာနယ္​လ္​စ​ေလဒင္​ကို
ပရင္​ဒါဂတ္​စ္​လက္​​ေအာက္​ကလႈပ္​႐ွား​ေစမွာျဖစ္​​ေၾကာင္​း၊
အကယ္​၍သိမ္​းလို႔ၿပီးစီးသြားတဲ့အခါ မဟာ၀န္​႐ွင္​​ေတာ္
မင္​းတစ္​ပါးကို​ေစလႊတ္​ၿပီးပရင္​ဒါဂတ္​စ္​ဆီကတာ၀န္​
ကိုလႊဲယူခိုင္​းမွာျဖစ္​​ေၾကာင္​း အိႏိၵယဘုရင္​ခံခၽဳပ္​ ဒဖ္​ဖရင္​
က တတိယစစ္​ပြဲမခၽီခင္​ ၅ရက္​အလိုကတည္​းက ပရင္​ဒါ
ဂတ္​စ္​ဆီ​ေၾကးနန္​းပို႔ၿပီးအ​ေၾကာင္​းၾကားထားၿပီးသားျဖစ္​
ပါတယ္​။

ပထမအဂၤလိပ္​ဟာ ​ေညာင္​ရမ္​းမင္​းသားကိုနန္​းတင္​ၿပီး
ျမန္​မာျပည္​ကို ၿဗိတိသၽွအ​ေစာင့္အ​ေ႐ွာက္​ခံနယ္​​ေျမ
အျဖစ္​ထားဖို႔ရည္​ရြယ္​ခဲ့​ေပမယ့္ ​ေညာင္​ရမ္​းမင္​းသား
ဟာ ၁၈၈၅ႏွစ္​ဦး အိႏိၵယမွာ႐ုတ္​တရက္​ကြယ္​လြန္​သြား
လို႔အစီစဥ္​ပၽက္​ခဲ့ရတာပါ။အဲဒီအခၽိန္​ျပည္​သူလူထု​ေထာက္​
ခံတဲ့မင္​းသားဆိုတာလည္​းမ႐ွိ​ေနဘူး။အဲဒီမင္​းသား​ေတြက
လည္​းအ​ေရး​ေတာ္​ပုံ​ေပၚမွ ယ​ေန႔ျမန္​မာအစိုးရ​ေတြလို
ျမန္​မာလူထုလက္​မခံဆိုတဲ့ လူထု​ေခါင္​းပုံၿပီးဖိအားကို
​ေျဖ႐ွင္​းတတ္​ၾကတဲ့ပုံစံနဲ႔တစ္​ထပ္​တည္​းကၽစြာပဲ လူထု
​ေထာက္​ခံမႈကို​ေကာက္​​ေတာင္​းၾကတာပါ။အ​ေရး​ေတာ္​ပုံ
​မ႐ွိတဲ့ကာလ​ေတြမွာ​ေတာ့ ယ​ေန႔ျမန္​မာအစိုးရ​ေတြလိုပဲ
လူထုကိုကြၽန္​လို႔သ​ေဘာထားၿပီးဆက္​ဆံၾကတာပါ။

ဒါ​ေၾကာင့္​​ေနာက္​ဆုံးအစြမ္​းအစ႐ွိမင္​းသား႐ွာမရတာက
တစ္​ေၾကာင္​း၊ျမန္​မာႏိုင္​ငံ​ေရးဂယက္​ဟာ အိႏိၵယႏိုင္​ငံ​ေရး
ကို ႐ိုက္​ခတ္​လာႏိုင္မယ့္အ​ေရးနဲ႔ ျမန္​မာမင္​းရဲ ့ႏိုင္​ငံတကာ
စာခၽဳပ္​စာတမ္​းကိစၥ​ေတြကိုပါ တစ္​ပါတည္​း​ေျဖ႐ွင္​းၿပီး
သားျဖစ္​သြား​ေစမယ့္လမ္​း​ေဟာင္​းကိုပဲ​ေရြးခၽယ္​လိုက္​ပါ
​ေတာ့တယ္​။အဲဒါက ျမန္​မာျပည္​ကို ၿဗိတိန္​အင္​ပါယာထဲ
က အိႏိၵယအင္​ပါယာထဲကိုသြတ္​သြင္​း​ေၾကာင္​း​ေၾကျငာ
လိုက္​တဲ့အခါ ျမန္​မာဘုရင္​ခၽဳပ္​ဆိုခဲ့တဲ့စာခၽဳပ္​စာတမ္​း
​ေတြဟာအလိုအ​ေလၽာက္​ပ်က္​ျပယ္​သြားၿပီးျဖစ္​တဲ့အျပင္​
​အိႏိၵယ​ေစာ္​ဘြားမဟာရာဂၽာတို႔ဆန္​႔ကၽင္​လာမယ့္ႏိုင္​ငံ​ေရး
မုန္​တိုင္​းကိုပါ တားျမစ္​ၿပီးသားျဖစ္​​ေစခဲ့တယ္​။အဲဒီကစၿပီး
ျမန္​မာျပည္​နဲ႔ပက္​သက္​ၿပီး ျပင္​သစ္​-ၿဗိတိန္​ အျငင္​းပြား
​ေနရတဲ့ကိစၥ​ေတြလည္​းလုံး၀ခၽဳပ္​ၿငိမ္​းသြားတယ္​။

၁၈၈၅ ဒီဇင္​ဘာလ ၁၈ရက္​​ေန႔မွာ ၿဗိတိန္​ဥပ​ေဒပါရဂူ
​ေတြက ပါလီမန္​ကိုတင္​သြင္​းတဲ့ဥပ​ေဒ​ေၾကာင္​းဆိုင္​ရာ
ျပန္​ၾကားလႊာမွာ
....အထက္​ျမန္​မာျပည္​ကိုစစ္​ျပဳ သိမ္​းပိုက္​ခဲ့ၿပီျဖစ္​တာ
​ေၾကာင့္သီ​ေပါရဲ ့အခၽဳပ္​အျခာအာဏာဟူသမၽွ ၿဗိတိန္​
လက္​ထဲကၽ​ေရာက္​ခဲ့ရၿပီျဖစ္​​ေၾကာင္​း၊အထက္​ျမန္​မာျပည္​ကို
အဂၤလိပ္​အစိုးရက အဆင္​​ေျပသလို အုပ္​ခၽဳပ္​ႏိုင္​ပါ
​ေၾကာင္​း၊သီ​ေပါမင္​းခၽဳပ္​ဆိုခဲ့တဲ့ျပည္​​ေထာင္​အခၽင္​းခၽင္​း
စာခၽဳပ္​မၽားကိုလည္​းပယ္​ဖၽက္​ႏိုင္​ၿပီျဖစ္​၍ ယင္​းစာခၽဳပ္​
မၽား၏အာနိသင္​ကုန္​ဆုံးၿပီျဖစ္​​ေၾကာင္​း၊တစ္​ဖက္​အစိုးရ
မ်ားအားအ​ေၾကာင္​းၾကားသင့္သည္​။အထက္​ျမန္​မာျပည္​ကို
ၿဗိတိန္​ဘုရင္​မႀကီးကတာ၀န္​လႊဲအပ္​​ေသာပုဂၢိဳလ္​မၽားျဖင့္
အုပ္​ခၽဳပ္​သြားမည္​ျဖစ္​​ေၾကာင္​း ​ေၾကျငာသင့္သည္​......ဆို
တဲ့ ဥ​ပ​ေဒနဲ႔သိမ္​းပိုက္​တဲ့လုပ္​ရပ္​ကို​ေဖာ္​​ေဆာင္​ၿပီး
​ေလာဒ့္ရန္​​ေဒၚ့ခၽာခၽီက အိႏိၵယဘုရင္​ခံခၽဳပ္​ ဒဖ္​ဖရင္​
ဆီကို ​ေၾကးနန္​း႐ိုက္​တာက
......ဧကရီဘုရင္​မ၏ အမိန္​႔အရ​ေၾကျငာလိုက္​သည္​မွာ
သီ​ေပါဘုရင္​စိုးစံအုပ္​ခၽဳပ္​သြား​ေသာနယ္​ပယ္​​ေဒသမၽား
သည္​ ဘုရင္​မႀကီး၏အုပ္​ခၽဳပ္​မႈ​ေအာက္​သို႔ သြတ္​သြင္​း
လိုက္​​ေၾကာင္​း၊ထိုနယ္​ပယ္​မၽားသည္​သီ​ေပါမင္​းႏွင့္လုံး၀
မပက္​သက္​​ေတာ့​ေၾကာင္​း၊ဘုရင္​မသ​ေဘာကၽ အိႏိၵယ
ဘုရင္​ခံခၽဳပ္​ မင္​းႀကီး က သင့္​ေတာ္​သလိုခန္​့အပ္​တာ၀န္​
​ေပးသြားမည္​ျဖစ္​​ေသာ အရာ႐ွိမၽားျဖင့္အုပ္​ခၽဳပ္​သြားမည္​.........ဆိုတဲ့
ျမန္​မာျပည္​သိမ္​း​ေၾကျငာခၽက္​ ၿဗိတိန္​ျပန္​တမ္​း ကို ၁၈၈၅ ခုႏွစ္​
ေနာက္​ဆုံးမိနစ္​ည၁၂နာရီ​ေကၽာ္​
ၿပီး၁မိနစ္​-၁၈၈၆ ခုႏွစ္​ရဲ႕ပထမဆုံးစကၠန္​႔ မိနစ္​မွာတင္​
ကာလကတၱား၊ရန္​ကုန္​၊လန္​ဒန္​၊အိုက္​ယာလန္​၊မႏၱ​ေလး
တို႔မွာတစ္​ၿပိဳင္​နက္​တည္​း​ေၾကျငာသြားတာပါ။

ကမာၻ ့သမိုင္​းမွာ အဂၤလိပ္​၀ါက်တစ္​​ေၾကာင္​းတည္​းနဲ႔
တည္​​ေဆာက္​ထားလို႔ ကမာၻ ့အတိုဆုံး ျပည္​သိမ္​း​ေၾကျငာ
ခၽက္​အျဖစ္​စရင္​း၀င္​တဲ့ ျမန္​မာျပည္​သိမ္​း​ေၾကျငာခၽက္​
ကို မႏၱ​ေလးကို ပရင္​ဒါဂတ္​စ္​ရဲ ့စစ္​တပ္​သိမ္​းပိုက္​ၿပီး
၃၂ရက္​အၾကာမွာ​ထုတ္​ျပန္​​ေၾကျငာခဲ့တာပဲျဖစ္​ပါတယ္​။
အဲဒီအခၽိန္​သီ​ေပါဟာ မဒရပ္​ကို​ေရာက္​လို႔​ေနၿပီျဖစ္​ပါ
​ေတာ့တယ္​။

ဆက္​ပါဦးမည္​။


https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=137872680688272&id=100033966230641