ပ​ေဒသရာဇ္​႐ွမ္​းျပည္​....၆

၁၈၈၇ ​ေမလ မွာလင္​းပင္​ကိစၥၿပီးျပတ္​သြားလို႔အဂၤလိပ္​
ဟာ ကရင္​နီနယ္​ဘက္​ကို​ေျခဦးလွည့္တယ္​။အဲအခၽိန္​
က်ိဳင္​းတုံနဲ႔ကရင္​နီနယ္​ပဲကၽန္​​ေတာ့တာပါ။က​ေမာၻဇ
တိုင္​းတစ္​ခုလုံးရဲ ့အုပ္​ခၽဳပ္​မႈတာ၀န္​ကို စတဒ္​မန္​းခံတပ္​
လက္​​ေအာက္​ပို႔ထားလိုက္​တယ္​။မိုးကုန္​တာနဲ႔႐ွမ္​း​ေျမာက္​
စစ္​​ေၾကာင္​းနဲ႔႐ွမ္​း​ေတာင္​စစ္​​ေၾကာင္​း ၂​ေၾကာင္​းဟာ
စတင္​ခ်ီတက္​ၿပီး ခန္​႔စာ​ေပးတာ​ေတြ၊အထက္​ကိုအစီရင္​ခံ
စာ​ေရးတင္​တာ​ေတြ၊မွတ္​တမ္​းစုတာ​ေတြလုပ္​ခဲ့ၾကတယ္​။
႐ွမ္​း​ေျမာက္​စစ္​​ေၾကာင္​းကိုအုပ္​ခၽဳပ္​ဖို႔ Lieut.Daley
ကိုတာ၀န္​​ေပးၿပီးၿမိဳ႕ျပအုပ္​ခၽဳပ္​​ေရးအ႐ာ႐ွိခန္​႔လိုက္​တယ္​။
​ေတာင္​ဘက္​စစ္​​ေၾကာင္​းကို Hilderbrand နဲ႔ Soctt
တို႔ဦး​ေဆာင္​ခၽီတက္​ခဲ့ၾကတယ္​။

၁၈၈၈ ဇန္​န၀ါရီလ ၇ရက္​​ေန႔မွာ ​ေတာင္​ဘက္​စစ္​​ေၾကာင္​း
ကမိုးနဲမွာခဏနားတယ္​။အဲဒီမွာ႐ွမ္​းျပည္​မင္​းပြဲသဘင္​
ျဖစ္​တဲ့ ဒါဘာပြဲကိုဆင္​ယင္​ကၽင္​းပတယ္​။သစၥာခံဆဲနဲ႔
သစၥာခံၿပီး​ေစာ္​ဘြား​ေတြအားလုံးတက္​​ေရာက္​ၾကတာ​ေၾကာင့္
အိမ္​႐ွင္​မိုးနဲ​ေစာ္​ဘြားအျပင္​၊မိုင္​းပြန္​၊မိုင္​ပန္​၊မိုင္​း​ေနာင္​၊
​ေမာက္​မယ္​၊ဟိုပုံး၊နမ႔္​​ခုတ္​၊​ေနာင္​မြန္​၊ဘန္​းယဥ္​၊သထုံ၊
မိုင္​းစိတ္​နဲ႔ကၽိဳင္​းခမ္​းနယ္​႐ွင္​တို႔အားလုံးတက္​​ေရာက္​ခဲ့
ၾကတယ္​။

အဲဒီမိုးနဲ ဒါဘာမွာ အခြန္​ဘ႑နဲ႔ပက္​သက္​ၿပီး​ေဆြး​​ေႏြး
ၾကတယ္​။သီ​ေပါလက္​ထက္​စံနႈန္​းကိုအတည္​ျပဳ ယူတယ္​။
ပထမႏွစ္​အတြက္​ ​ေလၽွာ္​​ေပးၿပီး ​ေနာင္​၅ႏွစ္​အတြက္​ႏွစ္​စဥ္​
ဆက္​သြင္​းရမယ့္​ေငြ​ေတာ္​​ေတြကို နယ္​အလိုက္​၀င္​​ေငြ
အလိုက္​ ဆူးၾကဳံနိမ့္ျမင့္ သတ္​မွတ္​​ေပးတယ္​။မူရင္​းစာက
.....ႏွစ္​စဥ္​​ေကာက္​ခံရန္​​ေငြ​ေတာ္​ကို ခရစ္​ယာန္​သကၠရာဇ္​
၁၈၈၇ ဒီဇင္​ဘာလ၁ရက္​​ေန႔ ျမန္​မာသကၠရာဇ္​၁၂၄၉
န​ေတာ္​လျပည့္​ေကၽာ္​၂ရက္​​ေန႔ကစ၍ ​ေနာင္​၅ႏွစ္​အတြင္​း
အတည္​ျပဳ လုပ္​၍​ေကာက္​ခံ​ေတာ္​မူလိမ့္မည္​။၎၅ႏွစ္​
ဆိုသည္​မွာ ခရစ္​ယာန္​သကၠရာဇ္​၁၈၉၂ ႏို၀င္​ဘာ၃၀
ရက္​​ေန႔ျမန္​မာသကၠရာဇ္​၁၂၅၄ခုႏွစ္​တိုင္​ အတည္​ျပဳ လုပ္​
​ေတာ္​မူလိမ့္မည္​။.....

ၿဗိတိသၽွ​ေတြဟာ ​ေဒသခံ​ေတြၾကဳံ ​ေနၾကရတဲ့စီးပြားပၽက္​
တဲ့အခက္​ခဲ​ကိုထည့္စဥ္​းစားၿပီး ​ေငြ​ေတာ္​ကိုသတ္​မွတ္​တာ
​ေတြ႔ရၿပီး စိုက္​ပ်ိဳး​ေရးကၽဆင္​းတဲ့ႏွစ္​​ေတြမွာလည္​း
အ​ေရးပိုင္​မင္​းႀကီးက ​ေငြ​ေတာ္​​ေတြကို​ေလၽွာ္​ပစ္​တာမၽိဳး
လည္​း႐ွိခဲ့ပါတယ္​။

၁၈၈၆မွာ ​ေ႐ွ ့မွာ မႏၱ​ေလး​ေရာက္​ ကိုဖၽာခင္​း
စ၀္​ခမ္​းလိႈင္​ကိုအဂၤလိပ္​ကဆက္​လက္​မ​ေထာက္​ခံ​ေတာ့
​ေၾကာင္း ကသာ အ​ေရးပိုင္​ကတစ္​ဆင့္စာပို႔အ​ေၾကာင္​းၾကား
ခဲ့​ေၾကာင္​းတင္​ျပခဲ့ၿပီးၿပီ။၈၇မွာျမန္​မာျပည္​မဟာ၀န္​႐ွင္​
​ေတာ္​မင္​းႀကီးက မိုးကုတ္​ကိုလာတယ္​။ကမာၻ​ေကၽာ္​ပတၱျမား
​ေျမ မိုးကုတ္​ၿမိဳ႕ဟာ စ၀္​ခမ္​းလိႈင္​ရဲ ့မိုးမိတ္ၿမိဳ႕က​ေန
၂၇မိုင္​ပဲ​ေ၀းတယ္​။အဲဒီအခၽိန္​စ၀္​ခမ္​းလိႈင္​ကအဂၤလိပ္​ကို
ပုန္​ကန္​​ေနၿပီျဖစ္​ပါတယ္​။​ေနာက္​ဆုံးသူပုန္​ႀကီးကိုဖၽာခင္​း
စ၀္​ခမ္​းလိႈင္​က ဘမ်ိဳးဘိုးတူ မကၡရာမင္​းသားႀကီးရဲ ့သား
ျဖစ္​သူ ​ေစာရန္​ပိုင္​နဲ႔ပူး​ေပါင္​းမိသြားတယ္​။မကၡရာမင္​းသား
ႀကီးနဲ႔တ႐ုတ္​တန္​းခင္​ခင္​​ေလးတို႔က​ေမြးတဲ့ ​ေစာရန္​ပိုင္​နဲ႔
​ေစာရန္​ႏိုင္​ညီ​ေနာင္​တို႔အနက္​ ​ေစာရန္​ပိုင္​ဟာ အဂၤလိပ္​ကို
ခံတိုက္​ရင္​းနဲ႔လက္​​ေလၽွာ့ခါတ႐ုတ္​ျပည္ထဲခိုလႈံသြားခဲ့သူ
ျဖစ္​ပါတယ္​။႐ွမ္​းျပည္​နယ္​​ေျမာက္​ပိုင္​းမွာ သီ​ေပါ၊မိုးမိတ္​၊
​ေတာင္​ပိုင္​၊သိႏၷီနယ္​နဲ႔၀နယ္​​ေတြက ႐ွင္​းစရာျပႆ     နာ
႐ွိတဲ့နယ္​​ေတြျဖစ္​တယ္​။၀နယ္​ကအ​ေရးမႀကီး​ေပမယ့္
႐ွင္​းစရာကသိႏၷီနယ္​ျဖစ္​ပါတယ္​။

သိႏၷီနယ္​ဆိုတာ ​ေအဒီ၁၆၀၄ ခုႏွစ္​တုန္​းက ​ေမာ႐ွမ္​းတို႔
ႏိုင္​ငံ​ေတာ္​ပၽက္​သုဥ္​းသြားၿပီး​ေနာက္​သိႏၷီ(ဆႏၷီ၊ဆန္​၀ွီ-
႐ွမ္​းအ​ေခၚ)နယ္​ဟာ ႐ွမ္​းပ​ေဒသရာဇ္​နယ္​​ေတြထဲမွာ
အႀကီးဆုံးနဲ႔ၾသဇာအ႐ွိဆုံးနယ္​ႀကီးတစ္​နယ္​ျဖစ္​လာခဲ့
တယ္​။​ေနာက္​ပိုင္​းမွာ​ေတာ့ျမန္​မာပ​ေဒသရာဇ္​ရဲ ့ပ​ေယာဂ​
​ေၾကာင့္နဲ႔႐ွမ္​းပ​ေဒသရာဇ္​အဆက္​ဆက္​ရဲ ့အာဏာလုမႈ​
​ေတြ​ေၾကာင့္ သိႏၷီနယ္​ဟာ ၂ပိုင္း​ကြဲထြက္​သြားခဲ့ရတယ္​။

၁၈၄၆ခုႏွစ္​မွာ အင္​း၀ ​ေနျပည္​​ေတာ္​က သိႏၷီ​ေစာ္​ဘြား
အျဖစ္​ ဆိုင္​​ေနာ္​ဖ ကိုခန္​႔​ခဲ့တာ​ေၾကာင့္ ဆိုင္​​ေနာ္​ဖဟာ
သိႏၷီနယ္​ႀကီးရဲ ့​ေနာက္​ဆုံး​ေစာ္​ဘြားအျဖစ္​ သမိုင္​းတြင္​
ခဲ့ရတယ္​။ဘာလို႔ဆို​ေတာ့ အဲ့အခၽိန္​ကစၿပီး သိႏၷီနယ္​ဟာ
တ​ေန႔တျခားအ​ေျခ​ေနဆိုးလာၿပီး ​ေနာက္​ဆုံး၂ပိုင္​းပိုင္​းပစ္​
လိုက္​ရတာ​ေၾကာင့္ပဲ။

ဆိုင္​​ေနာ္​ဖ ဟာလည္​း ႏိုင္​နင္​းစြာအုပ္​ခၽဳပ္​ႏိုင္​သူမဟုတ္​ပါ
ဘူး။သူ႔လက္​​ေအာက္​ခံအမတ္​ ဆန္​ဟိုင္​း ကသူ႔နယ္​ကို
လုၿပီး သူ႔ကိုပါႏွင္​ထုတ္​ခဲ့လို႔ ျမန္​မာဘုရင္​က မႏၱ​​ေလး​ေခၚ
ၿပီး အကၽဥ္​းခၽထားလိုက္​တယ္​။ဆိုင္​ဟိုင္​းဟာ သိႏၷီတပ္​မ
ရဲ႕တပ္​မႉးလည္​းျဖစ္​တာ​ေၾကာင့္စစ္​​ေရးမွာအ​ေတြ႕အၾကဳံ
႐ွိတယ္​။ျမန္​မာမင္​း​ေနျပည္​​ေတာ္​က ဆန္​ဟိုင္​းကိုဆုံးမ
ဖို႔ တပ္​​ေတြအမၽားႀကီး​ေစလႊတ္​ခဲ့တာ အကုန္​တပ္​လန္​
​ေျပးခဲ့ၾကတာခၽည္​းပဲ။သိႏၷီကိုရဖို႔စိတ္​ကူးယဥ္​လို႔​ေတာင္​
မရခဲ့ၾကဘူး။အဲလိုနဲ႔​ေနာက္​ဆုံးမင္​းတုန္​းမင္​းလက္​ထက္​
​ေအဒီ၁၈၇၇ ခုႏွစ္​မွာ ႐ွမ္​းနယ္​အားလုံးကတပ္​​ေတြကို
မျဖစ္​မ​ေနခၽီတက္​ဖို႔အမိန္​႔နဲ႔ဆင့္​ဆိုၿပီး သိႏၷီနယ္​ကို
၀ိုင္​းရံပိတ္​ဆို႔(Siege) လုပ္​​ေတာ့မွ ဆန္​ဟိုင္​း ကိုးကန္​႔
နယ္​ထဲ​ေျပး၀င္​သြားခဲ့ရတာပါ။ဆန္​ဟိုင္​း​ေျပး​ေတာ့
မူလ​ေစာ္​ဘြား ​ေနာ္​ဆိုင္​ဖ ကိုျပန္​အုပ္​ခၽဳပ္​ခိုင္​းတာလည္​း
ၾကာၾကာမခံဘူး။ဆန္​ဟိုင္​းရဲ ့သားတပည့္ျဖစ္​သူ ခြန္​ဆန္​
တြန္​းဟုန္​း က နယ္​ကိုခၽဳပ္​ကိုင္​လိုက္​တယ္​။အဲဒါ​ေၾကာင့္​
​ေနာ္​ဆိုင္​ဖကို မႏၱ​ေလး​ေနျပည္​​ေတာ္​က​ေခၚ​ေတာ့ ဆရာက
သ​ေဘာ​ေပါက္​ၿပီး သူမသြားဘဲ သားျဖစ္​သူ​ေနာ္​မိုင္​းကို
ကိုယ္​စားလႊတ္​လိုက္​တာသားျဖစ္​သူကိုျမန္​မာမင္​းကဖမ္​း
ခၽဳပ္​ထားလိုက္​ပါ​ေတာ့တယ္​။၁၈၇၉မွာဆန္​ဟိုင္​းဟာ
သိႏၷီနယ္​အ​ေ႐ွ ့ဘက္​နဲ႔​ေျမာက္​ဘက္​ကို​ေကာင္​းစြာ
ခၽဳပ္​ကိုင္​ထားလိုက္​ႏိုင္​ခဲ့ၿပီ။ဆန္​ဟိုင္း​ေသ​ေတာ့ သူ႔
သားမက္​ျဖစ္​သြားတဲ့ ​ေဖာ္​ျပပါ ခြန္​ဆန္​တြန္​းဟုန္​း က
အလိုလိုဗိုလ္​ျဖစ္​လာတယ္​။မႏၱ​ေလးကိုအဂၤလိပ္​သိမ္​း
​ေတာ့ ​ေထာင္​တံခါး​ေတြပြင့္တဲ့အခါ ​ဆိုင္​​ေနာ္​ဖသား
ျမန္​မာမင္​းဖမ္​းခၽဳပ္​ထားတဲ့ ​ေနာ္​မိုင္​းဟာ အဖမ္​းခံရစဥ္​
ျမင္​စိုင္​းမင္​းသားနဲ႔မိတ္​ျဖစ္​ခဲ့ၿပီး ၂ဦးသား႐ွမ္​းကုန္​း​ေျမ
ျမင့္​ေပၚမွာ အာဏာထူ​ေထာင္​ဖို႔တက္​ခဲ့ၾကတယ္​။​ေနာက္​
ဆုံး သိႏၷီ​ေစာ္​ဘြား​ေဟာင္​း ဆိုင္​​ေနာ္​ဖနဲ႔သူ႔သား​ေနာ္​မိုင္​း
တို႔ ၁၈၈၇မွာအဂၤလိပ္​ၾသဇာခံလိုက္​တဲ့အခါမွာ​ေတာ့
ျမင္​စိုင္​းမင္​းသားနဲ႔​ေနာက္​​ေရာက္​လာတဲ့​ေခၽာင္​းဆုံမင္​းသား
တို႔ရဲ႕က႑က နိဌိတံသြားပါ​ေတာ့တယ္​။

တစ္​ဖက္​မွာသိႏၷီတစ္​ဖက္​ျခမ္​းကို ခြန္​ဆန္​တြန္​းဟုန္​းက
စီးထားတယ္​။Leiut.Daley က လာခဲ့ဖို႔၃ႀကိမ္​တိတိ
စာပို႔တာမလီလို့ ​ေကၽာင္​းမွန္​ကန္​မွန္​းသိ​ေအာင္​
တပ္​ႀကီးခၽီ ​ေတာ့မွအ​ေျပးအလြားလာ​ေတြ႔တယ္​။အဲလိုနဲ႔
သိႏၷီမွာကၽင္​းပတဲ့​ေစာ္​ဘြားမၽား​ေတြ႔ဆုံပြဲႀကီးမွာသိႏၷီအ​ေရး
​ေဆြး​ေႏြးတ့ဲအခါအားလုံးက၂ပိုင္​းခြဲပစ္​ဖို႔အၾကံ​ေပးၾကတယ္​။
၁၈၈၈ မတ္​လ ၃ရက္​​ေန႔မွာ​ေတာ့ သိႏၷီနယ္​ႀကီးကို
​ေတာင္​နဲ႔​ေျမာက္​၂ပိုင္​းခြဲပစ္​လိုက္​ရပါ​ေတာ့တယ္​။ဘာ
​ေၾကာင့္္ခြဲတာလည္​း​ေမးရင္​အာဏာ႐ူး​ေတြအာဏာလုၿပီး
ခြဲရတာပါ။ျပည္​သူလူထု​ေကာင္​းစား​ေရးထည့္​ေတြးၿပီး
လုပ္​တာတစ္​ခုမွမ႐ွိဘူး။

ဒါ​ေၾကာင့္ ​ေစာ္​ဘြား​ေဟာင္​း ဆိုင္​​ေနာ္​ဖရဲ ့သား​ေနာ္​မိုင္​းရဲ ့
​ေတာင္​ဘက္​ျခမ္​းကိုယူၿပီးယ​ေန႔မွစ၍ ​ေတာင္​သိႏၷီဟု
တြင္​​ေစ၊ခြန္​ဆန္​တြန္​းဟုန္​းက ​ေျမာက္​ဘက္​ပိုင္​းကိုစားၿပီး
​ေျမာက္​သိႏၷီဟုတြင္​​ေစ ဆိုၿပီးျဖစ္​ခဲ့တာပါပဲ။ဒါဟာ
​ေတာင္​/​ေျမာက္​သိႏၷီနယ္​​ေတြရဲ ့မူလစတင္​ျဖစ္​​ေပၚပုံပဲ။
​ေတာင္​သိႏၷီကိုမိုင္​းရယ္​လို႔လည္​း​ေခၚတယ္​။​ေျမာက္​သိႏၷီ
နယ္​ကို ကခၽင္​​ေတြ သိမ္​းပိုက္​ခဲ့ဖူးတဲ့သမိုင္​းလည္​း႐ွိ
တယ္​။​ေျမာက္​သိႏၷီနယ္​ရဲ ့​ေစာ္​ဘြားႀကီးျဖစ္​သူ ခြန္​ဆန္​
တြန္း​ဟုန္​း ဟာ ၀ နယ္​ျဖစ္​တဲ့ မိုင္​းလင္​းနယ္​ တြန္​းဟုန္​း
ဆိုတဲ့ရြာသားျဖစ္​တာ​ေၾကာင့္ သူ႔မူလအမည္​ရင္​းျဖစ္​တဲ့
ခြန္​ဆန္​ ဆိုတဲ့အမည္​မွာ ရြာအမည္​ တြဲလိုက္​ရာက​ေန
ခြန္​တန္​တြန္​းဟုန္​းဆိုၿပီးျဖစ္​လာခဲ့တာပါ။သူဖခင္​သာမန္​
အရပ္​သားခြန္​ပန္​ဆိုသူက သူ႔ကို ၁၈၅၂ခုႏွစ္​မွာဖြားျမင္
ခဲ့တာျဖစ္​ပါတယ္​။

ခြန္​ဆန္​ဟာ ပထမ​ေတာ့ တြန္​းဟုန္​းရြာနဲ႔တကြ အနီးအနား
ကခၽင္​​ေတြကိုစုစည္​းၿပီး​ေစာ္​ဘြားရဲ ့ဖိႏွိပ္​မႈကို​ေတာ္​လွန္​ခဲ့
တာျဖစ္​ၿပီး သူကိုယ္​တိုင္​အျမင့္​ဆုံးရာထူးရလာတဲ့အခါ
​ေနာက္​လိုက္​ကခၽင္​​ေတြရဲ ့အ​ေရးကိစၥကိုလစ္​လၽဴရႈ
လာလို႔ကခၽင္​​ေတြ​ေဒၚသ​ေပါက္​ကြဲခဲ့ၾကတဲ့အခါ ခြန္​ဆန္​
အဂၤလိပ္​တပ္​႐ွိတဲ့လားရိႈးကို​ေျပးခဲ့ရတယ္​။အဂၤလိပ္​တပ္​
ကယ္​ခဲ့လို႔အသက္​႐ွင္​ခဲ့ၿပီးအ​ေစာင့္အ​ေ႐ွာက္​နဲ႔သိႏၷီကို
ျပန္​ပို႔ခဲ့ရတာပါ။

အဲဒီကစၿပီး ကခ်င္​အမ်ိဳးသား​ေတြရဲ ့မ​ေကၽနပ္​မႈကို
ထိန္​းမရ​ေတာ့လို႔ ၁၈၉၃မွာ ကခၽင္​​ေတာင္​တန္​းကို
အုပ္​ခၽဳပ္​ဖို႔အဂၤလိပ္​အရာ႐ွိတစ္​​ေယာက္​ကိုခန္​႔ထားခဲ့
ရတယ္​။ကခၽ​င္​​ေတာင္​တန္​းစည္​းမၽဥ္​းဥပ​ေဒအရ
(Kachin Hill Tracts Regulation)ဒူး၀ါး​ေတြကို
ခန္​႔ထားအုပ္​ခၽဳပ္​​ေစခဲ့တယ္​။

၁၈၈၈ ၾသဂတ္​စ္​လမွာ ​ေျမာက္​သိႏၷီ၊​ေတာင္​သိႏၷီ၊​ေတာင္​ပိုင္​
နဲ႔သီ​ေပါတို႔ကို႐ွမ္​​း​ေျမာက္​အျဖစ္​ဖြဲ႔စည္​းၿပီး Lieut.Daley
ကို အ​ေရးပိုင္​(Superintendent )အျဖစ္​ခန္​႔အပ္​လိုက္​
ပါ​ေတာ့တယ္​။

အဲဒီ ၁၈၈၈ ခုႏွစ္​ဧၿပီလ​ေနာက္​ဆုံးအပတ္​ထဲမွာ ​ကြယ္​လြန္​
သူ​ေစာ္​ဘြားမယားကိုဘုရားဖူးရင္း သကၤန္​း၀တ္​နဲ့မခဲ့တဲ့
ထြက္​လူး​​ေခၚ စ၀္​လူးအ​ေၾကာင္​း​ေ႐ွ ့မွာတင္​ျပခဲ့ၿပီးၿပီ။
အဲဒီစ၀္​လူးက မိုးနဲကို၀င္​တိုက္​လို႔ ​ေစာ္​ဘြားစ၀္​ခြန္​ၾကည္​
ပါထြက္​​ေျပးရတယ္​။​ေမာက္​မယ္​ကိုခြန္​ႏြဲ႔ၾကဴ  က​ေစာ္​ဘြား
တက္​လုပ္​​ေနခိုက္​ မိုးနဲ​ေဟာ္​မွာစ၀္​လူးက တက္​စံတယ္​။
​ေဟာ္​ဦးက​ၿဗိတိသၽွအလံကိုဆြဲခၽဆုတ္​ျဖဲၿပီးစံ​ေနခဲ့တာပါ။

အဲဒါ​ေၾကာင့္ၿဗိတိသၽွတပ္​က ​ေမာက္​မယ္​ကို ကာနယ္​
ဆတိုရီးယားစ္​ဦး​ေဆာင္​ၿပီးတိုက္​ရျပန္​တယ္​။ပထန္​တပ္​
သား၁ရာ​ေကၽာ္​နဲ႔ ဘဂၤလီ​ေသနတ္​ကိုင္​တပ္​သား၅၀
ပါတဲ့အဆိုပါတပ္​အင္​အားနဲ႔ဖိခဲ့ရတာပါ။​ေမာက္​မယ္​
နဲ႔မိုးနဲၾကားတစ္​ခြင္​လုံးမွာ႐ွိတဲ့​ေဒသခံျပည္​သူလူထုခမၽာ
ဒုကၡ​ေရာက္​တာရက္​ရက္​စက္​စက္​ပဲ။ရြာ​ေတြမီးရိႈ့ခံရလို႔
သုသာန္​တစျပင္​ျဖစ္​သြားခဲ့ရတဲ့အထိၾကမ္​းခဲ့ရမ္​းခဲ့ၾကတာ
ျဖစ္​ပါတယ္​။ဒီလိုလုပ္​သြားတာၿဗိတိသၽွ​ေတြလို႔မထင္​နဲ႔။
ၿဗိတိသၽွ​ေတြအဲ့အလုပ္​မလုပ္​ဘူး။အာဏာလု​ေနတဲ့
႐ွမ္​းအမၽိဳ းသားအာဏာ႐ွင္​​ေတြကၽဴ  းလြန္​ခဲ့ၾကတာပါ။

​ေနာက္​ဆုံး လက္​ဖတနင္​​ေဖာင္​လာ(​ေနာင္​ ကပၸတိန္​​ေဖာင္​လာ)
တပ္​ၾကပ္​၁​ေယာက္​နဲ႔တပ္​သား၃​ေယာက္​ရယ္​J.G.Scott
ရယ္​​ လက္​​ေရႊးစင္​​ေရႊးခၽယ္​ထားတဲ့ လူ၆​ေယာက္​ဟာ
ျမင္​းကို ဒုန္​းစိုင္​းၿပီး မိုးနဲ​ေဟာနားခၽဥ္​းကပ္​သြားတယ္​။
စ၀္​လူးအငိုက္​မိသြားၿပီး ​ေဟာ္​ထဲတင္​အဖမ္​းခံလိုက္​ရပါ
​ေတာ့တယ္​။အဲဒီ​ေတာ့မွမိုးနဲ​ေစာ္​ဘြားစ၀္​ခြန္​ၾကည္​လည္​း
မိုးနဲ​ေဟာ္​ျပန္​ႃကြရတယ္​။သူပုန္​​ေတြကို​ေစာ္​ဘြားကိုယ္​
တိုင္​ ႐ွမ္​း​ပ​ေဒသရာဇ္​ဓ​ေလ့ထုံးစံအတိုင္​း​အားလုံးကို
​ေသဒဏ္​​ေပးလိုက္​ၿပီး စ၀္​လူးကို​ေတာ့ စတဒ္​မန္​းခံတပ္​
မွာအမႈစစ္​ဖို႔​ေခၚ​ေဆာင္​သြားခဲ့ၾကတယ္​။ဒါ​ေပမဲ့ စတဒ္​မန္​း
ခံတပ္​မွာ႐ွိတဲ့ ၿဗိတိသၽွ စစ္​ဘက္​၊အရပ္​ဘက္​အရာ႐ွိ
​ေတြမွာ တရားစီရင္​​ေရးအာဏာမ႐ွိတာ​ေၾကာင့္​ စ၀္​လူး
ကိုမိုးနဲျပန္​ပို႔ခိုက္​ ထြက္​​ေျပးလို႔ မိုင္​းပြန္​အနီးမွာပစ္​သတ္​ခဲ့
ရတယ္​။အဲဒီတုန္​းက အဂၤလိပ္​အစိုးရအရာ႐ွိ​ေတြကို
တရားစီရင္​ေရးအာဏာ​ေတြမ​ေပးအပ္​​ေသးသလို
​ေစာ္​ဘြား​ေတြကိုလည္​း ​ေသဒဏ္​စီရင္​ပိုင္​ခြင့္အာဏာမ​ေပး
​ေသးတာကို လက္​လြန္​​ေျခလြန္​ျဖစ္​ၿပီး​ေတာ့မွသိၾကတယ္​။

အဂၤလိပ္​ဟာ ကမာၻကို စိုးမိုးႏိုင္​ခဲ့တာ စနစ္​၊ဥပ​ေဒသ
​ေတြ​ေၾကာင့္ပဲ။ကမာၻတစ္​ခြင္​ကိုျဖတ္​သန္​းခၽီတက္​ၿပီး
ကမာၻ့​ေနမ၀င္​အင္​ပါယာလို႔​ေျပာရ​ေလာက္​​ေအာင္​
တကယ္​လည္​း ​ေနမ၀င္​တဲ့သူ႔အင္​ပါယာကိုခၽဲ့ထြင္​ႏိုင္​ခဲ့
ပါတယ္​။ၿဗိတိန္​ကြၽန္​းဆိုတာ အိုင္​ယာလန္​ကိုထည့္​ေပါင္​း
မွ ကီလိုမီတာ၃သိန္​းခန္​႔သာ႐ွိတဲ့ ကြၽန္​းႏိုင္​ငံငယ္​​ေလးပါ။
အဲဒီကြၽန္​းႏိုင္​ငံငယ္​​ေလးက ကမာၻ့ပထ၀ီရဲ ့၃ပုံ၂ပုံကို
သိမ္​းပိုက္​ပစ္​ခဲ့တာပါ။အဲဒီလိုလုပ္​ႏိုင္​ရတာဘာ​ေၾကာင့္
လဲဆိုတာကိုစဥ္​းစားရင္​ ဥပ​ေဒ႐ွိလို႔ပဲ။ျမန္​မာျပည္​ကို
စစ္​တပ္​နဲ႔သိမ္​းတယ္​။သို႔​ေသာ္​အုပ္​ခၽဳပ္​မႈအာဏာကို
​ေတာ့စစ္​တပ္​လက္​မအပ္​ဘူး။ကုန္​း​ေဘာင္​စစ္​အစိုးရကို
ရာဇသံ​ေနာက္​ဆုံးအႀကိမ္​​ေပးၿပီး ျမန္​မာႏိုင္​ငံလုံးကို
သိမ္​းပိုက္​​လိုက္​ဖို႔ဆုံးျဖတ္​ၿပီး ဟယ္​ရီ ​ေနာ္​သ့္ ဒါရင္​ပယ္​လ္​
ပရင္​ဒါဂတ္​စ္​ကိုု စစ္​ခၽီမိန္​႔နဲ႔တကြ ႏိုင္​ငံ​ေရးအာဏာပါ
အပ္​ႏွင္​းတယ္​ဆို​ေပမယ့္ သိမ္​းပိုက္​​ၿပီးတည္​ၿငိမ္​​ေအာင္​
​ေဆာင္​ရြက္​ၿပီးခၽိန္​မွာ မဟာ၀န္​႐ွင္​​ေတာ္​မင္​းတစ္​ဦး
လႊတ္​ၿပီး အဲဒီစစ္​​ေခါင္​း​ေဆာင္​ ဗိုလ္​ခၽဳပ္​ပရင္​ဒါဂတ္​စ္​ကို
အပ္​ႏွင္​းထားတဲ့ႏိုင္​ငံ​ေရးအာဏာကို႐ုတ္​သိမ္​းခါ
မဟာ၀န္​႐ွင္​​ေတာ္​မင္​းႀကီးဆီျပန္​အပ္​ၿပီးအရပ္​ဘက္​အုပ္​
ခၽဳပ္​ေရးဆီလႊဲခဲ့တာပါ။စစ္​ဘက္​၊အရပ္​ဘက္​တရားစီရင္​
​ေရးအာဏာကို တရား​ေရမ႑ုိင္​အ​ေနနဲ႔ပဲစီရင္​တယ္​။
ဒါ​​ေၾကာင့္ ၁၉ရာစုအစကတည္​းက ၿဗိတိန္​ဟာ
ယ​ေန႔အ​ေျခခံႏိုင္​ငံ​ေရးစနစ္​လည္​းျဖစ္​၊ယ​ေန႔ႏိုင္​ငံတစ္​ခု
တည္​​ေထာင္​သူတိုင္​းမျဖစ္​မ​ေနကၽင့္သုံးရာမွာျဖစ္​တဲ့
Excutive power(အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရးအာဏာ)၊ Legislative
Power(ဥပ​ေဒျပဳ ​ေရးအာဏာ)နဲ႔Judical Power
(တရားစီရင္​​ေရးအာဏာ)ဆိုတဲ့ ခက္​မသုံးျဖာကို မ​ေရာ
ယွက္​ဘဲသူ႔​ေနရာနဲ႔သူစနစ္​ကၽစြာသုံးသြားခဲ့တာ​ေတြ႔ရ
တယ္​။ၿဗိတိန္​ဟာတိုင္​းျပည္​တစ္​ျပည္​ကိုစစ္​တိုက္​သိမ္​းခဲ့
တာမွန္​​ေပမယ့္ အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရးဆိုင္​ရာ စီမံခန္​႔ခြဲရာမွာ​ေတာ့
စစ္​တပ္​ကိုမသုံးဘူး။ဒါ​ေၾကာင့္သူ႔အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရးကို
ယ​ေန႔အထိျမန္​မာျပည္​သား ပညာတတ္​​ေတြ ျပန္​လည္​
တမ္​းတ​ေနၾကရတာျဖစ္​ပါတယ္​။အမ်ိဳးသားဖက္​ဆစ္​
​ေတြက အ​ေနာ္​ရထာက​ေန ယ​ေန႔အထိ​ေသာက္​စကားႀကီး
ထိုင္​ထိုင္​​ေျပာလိုက္​၊ဘာမၽိဳးညာမ်ိဳး​စတဲ့ အမ်ိဳးသား​
​ေရး​ေလပူ​ေပါင္​း​ေတြကိုဖင္​ကလိပ္​​ေခါင္​းထြက္​​ေအာင္​
မႈတ္​သြင္​းလိုက္​၊သမုုဒၵရာဇ္​မင္​းလက္​ထက္​ကတည္​းက
ဒီမိုက​​ေရစီႏိုင္​ငံကြလို႔ မဟုတ္​ကဟုတ္​က မ႐ွက္​မ​ေၾကာက္​
​ေျပာ၀ံ့ဆို၀ံ့တဲ့၊စကား​ေတာင္​​ေျဖာင့္​ေအာင္​​ေျပာႏိုင္​စြမ္​း
မ႐ွိတဲ့၊ဘာစနစ္​၊ဘာဇယား၊ဘာမူ၊ဘာစီမံကိန္​းနဲ႔ဘာပလန္​
မွမ႐ွိတဲ့ မထုတ္​ႏိုင္​တဲ့၊​ေ႐ွးကလည္​းထုတ္​ခဲ့ဖူးတာမ႐ွိတဲ့၊
​ယ​ေန႔အထိလည္​း နယ္​ခ်ဲ့​ေျပာ​ေျပာၿပီး နယ္​ခ်ဲ့​ဟာကိုပဲ
​ေျပး​ေျပးစုပ္​(နယ္​ခ်ဲ့ဥပ​ေဒ)​ခဲ့ၾကတာႏွစ္​၇၀႐ွိလာ​ေနတာ
​ေတာင္​ ကိုယ့္ကိုယ္​ကိုယ္​ဟုတ္​လွၿပီထင္​​ေနတဲ့ ကမာၻ ့​
​ေသာက္​ဖ်င္​းအစိုးရ(အ​ေနာ္​ရထာမွသည္​ - ၂၀၁၉ ​ေမလ အထိ)​
ေတြကိုျမင္​ခၽင္​ရင္​၊အဲဒီ​ေသာင္​ဖၽင္​းအစိုးရ​ေတြရဲ ့
သမိုင္​းျဖစ္​တဲ့ျမန္​မာ့သမိုင္​းကိုသာ​ေလ့လာၾကပါလို႔ လမ္​း
ၫႊန္​ရမလိုလိုပါပဲ။

နိႈင္​းယွဥ္​စရာ ယုိးဒယားလူ႔အဖြဲ႔အစည္​းႏိုင္​ငံ​ေတာ္​ကို
ၾကည့္ပါ။ယုိးဒယားသား​ေတြနဲ႔ျမန္​မာျပည္​သား​ေတြယွဥ္​
ရင္​ ျမန္​မာျပည္​သားဟာ ယုိးဒယားသားထက္​ဥာဏ္​
ရည္​ဥာဏ္​​ေသြးထက္​ပါတယ္​။ယုိးဒယားသား​ေတြဟာ
ျမန္​မာ​ေတြထက္​႐ိုး အ တဲ့လူမ်ိဳး​ေတြျဖစ္​ပါတယ္​။ဒါ​ေပမဲ့
သူတို႔ကို​ေခါင္​း​ေဆာင္​တဲ့ႏိုင္​ငံ​့​ေခါင္​း​ေဆာင္​ဆိုတဲ့လူက
သူတို႔ႏိုင္​ငံသားျပည္​သူတစ္​ရပ္​လုံးကိုညင္သာ​စြာလွည့္​
​ေျပာင္​းႏိုင္​​ေအာင္​စီစဥ္​​ေပးႏိုင္​ခဲ့လို႔ ယ​ေန႔ ယုိးဒယား
ကမာၻ ့အလယ္​မွာတည္​တည္​ၿငိမ္​ၿငိမ္​ရပ္​တည္​​ေနတာျဖစ္​
ပါတယ္​။ဒီက​ေကာင္​​ေတြက​ေတာ့လား ဟယ္​ရီ႕စစ္​တပ္​
​ေဂါ၀ိန္​ဆိပ္​ကို​ေရာက္​​ေနတာ​ေတာင္​ မိစာၦဒိ႒ိကုလားျဖဴ
သိုး​ေဆာင္​းစသျဖင့္ သူတစ္​ပါးကို​ေသာက္​ပုပ္​ခၽ​ေနဆဲပဲ။
ျငင္​သာစြာလွည့္​ေျပာင္​းဖို႔အခြင့္အ​ေရးမင္​းတုန္​း​ေခတ္​
မွာရခဲ့တယ္​။တကယ္​​ေတာ့ ​ေအဒီ၁၇ရာစုကတည္​းက
ဒီအခြင့္အ​ေရးကိုရခဲ့တာပါ။​ေအဒီ၁၆၂၈ခုႏွစ္​ ၈လပိုင္​း ၈ရက္​​ေန႔မွာ
နန္​းတက္​လာတဲ့ ႐ွင္​ဘု႐င္​ရဲ ့နာမည္​ရင္​း
မဟုတ္​​ေသာ္​လည္​းပဲ သာလြန္​ၿငိမ္​းခၽမ္​းစည္​ပင္​တဲ့
​ေခတ္​တစ္​​ေခတ္​ျဖစ္​ခဲ့ဖူးလို႔ သာလြန္​မင္​းလို႔အမည္​တြင္​
ရတဲ့႐ွင္​ဘုရင္​လုပ္​ခဲ့တဲ့အလုပ္​​ေတြနဲ႔ထုတ္​ခဲ့တဲ့ အမိန္​႔
​ေတာ္​ျပန္​တမ္​း​ေတြကိုၾကည့္ရင္​ သာလြန္​မင္​းကိုဆက္​ခံ
တဲ့​ေနာက္​႐ွင္​ဘုရင္​​ေတြသာ တစ္​စိုက္​မတ္​မတ္​လိုက္​
ပါခဲ့ရင္​၁၈ရာစုမွာျမန္​မာျပည္​ဟာ ​ေျပာင္​းလဲ​ေနၿပီလို႔
​ေျပာႏိုင္​ပါတယ္​။သာလြန္​မင္​းဟာဘယ္​​ေလာက္​ပဲ​ေကာင္​း
တဲ့အလုပ္​​ေတြကိုလုပ္​ခဲ့လုပ္​ခဲ့ ျမန္​မာပ​ေဒသရာဇ္​စနစ္​ရဲ ့
အ၀ီစိတြင္​းထဲမွာ႐ွိ​ေနတဲ့ ဒုစ႐ိုက္​အညစ္​အ​ေၾကးအစုအပုံ
​ေတြကို​ေတာ့ဖယ္​႐ွား႐ွင္​းလင္​းမသြားႏိုင္​ခဲ့ဘူး။အဲဒါ​ေၾကာင့္
သူကြယ္​လြန္​ၿပီးမင္​းဆက္​၆ဆက္​အရမွာသူ႔ႏိုင္​ငံ​ေတာ္​ပၽက္​
စီးခဲ့ရတာျဖစ္​ပါတယ္​။အလားတူ လြတ္​လပ္​​ေရးယူ​ေန
ခၽိန္​မွာလွည့္​ေျပာင္​းမယ္​ဆိုရင္​လည္​းလွည့္​ေျပာင္​းလို႔ရပါ
​ေသးတယ္​။ဒါလည္​း​ေျပာင္​းရ​ေကာင္​းမွန္​းမသိဘူး။
သာလြန္​မင္​းနန္​းတက္​တဲ့ခုႏွစ္​နဲ႔ႏွစ္​​ေပါင္​း ၃၆၀တိတိ
ျပည့္တဲ့ ၁၉၈၈.၈.၈ ရက္​​ေန႔မွာ​ေနာက္​ထပ္​တစ္​ႀကိမ္​
လွည့္​ေျပာင္​းႏိုင္​ဖို႔အခြင့္အ​ေရးက​ေပးလာခဲ့ပါ​ေသးတယ္​။
ဒါ​ေပမဲ့ ၁၆၂၈တုန္​းက အ​ေဖကိုသတ္​ၿပီး႐ွင္​ဘုရင္​တက္​
လုပ္​​ေနတဲ့ မင္​းရဲဒိဗၺကို ဖယ္​႐ွား႐ွင္​းလင္​းႏိုင္​ခဲ့​ၿပီး သာလြန္​
ၿငိမ္​းခၽမ္​းစည္​ပင္​တဲ့​ေခတ္​တစ္​​ေခတ္​​ေရာက္​ခဲ့​ေပမယ့္
၁၉၈၈မွာ မသာ​ေတြအလြန္​မၽားလို႔ မ​ေနႏိုင္​သူ​ေစတနာ
႐ွင္​​ေတြက အခမဲ့သၿဂႋဳဟ္​​ေပးရတဲ့​ေခတ္​ထဲကိုနက္​နက္​
ရိႈင္​းရိႈင္​းတိုး၀င္​သြားခဲ့ရတယ္​။ဒါပဲ။ဒါဟာျမန္​မာအုပ္​ခၽဳပ္​
သူအဆက္​ဆက္​ရဲ ့အစြမ္​းအစဘာလဲ ဆိုတာကိုကြက္​ကြက္​
ကြင္​းကြင္​းစာဖတ္​ျပ​ေနတာပဲ။

Systemမွား​ေနတာလား၊လူမွား​ေနတာလား​ေတာင္​
စာဖတ္​မတတ္​ခဲ့ၾကဘူး။မဆလ စနစ္​ကမွား​ေနတယ္​
ဆိုတာ​ေထာက္​ျပ​ေနၾကတာ​ေတာင္​ မဟုတ္​ဘူး System
မွန္​တယ္​ လူမွားတာပါလို႔အတင္​းဖင္​ပိတ္​ျငင္​းၿပီးအား
မရလို႔ ဆို႐ွယ္​လစ္​ႏိုင္​ငံ​ေရးစနစ္​ကိုဖၽက္​လိုဖၽက္​စီးလုပ္​
တယ္​ဆိုၿပီး​ေထာင္​သြင္​းအကၽဥ္​းပါခၽပစ္​ခဲ့ၾကတာပါ။
လူမွားရင္​ system က အ​ေရးယူပါလိမ့္မယ္​။ဒါ​ေပမဲ့
System မွားၿပီဆိုရင္​​ေတာ့ မစဥ္​းစားနဲ႔​ေတာ့ပၽက္​ၿပီပဲ။
ဒါ​ေၾကာင့္၈၈မွာပၽက္​သြားတာမဟုတ္​ဘူးလား။လူမွားရင္​
System ကအ​ေရးယူ​ေတာ့ ဘတ္​ဂီယာထိုး​ေနာက္​ျပန္​
ဆုတ္​ျပဳ ျပင္​ခါဆက္​သြားလို႔ရပါ​ေသးတယ္​။system
က အမွားမခံဘူး။အ​ေနာ္​ရထာက​ေန လက္​႐ွိအစိုးရအထိ
ဘာမူ၊ဘာစနစ္​၊ဘာစည္​းကမ္​း၊စတဲ့ ဘာစည္​းမၽဥ္​းဥပ​ေဒ
မွ ​ေခတ္​စနစ္​နဲ႔အညီထုတ္​ခဲ့ဖူးတဲ့သမိုင္​းမ႐ွိဘူး။ဒါကို
​ေနာင္​လာ​ေနာက္​သား အ​ေမာင္​ပညာ႐ွိက၀ိ​ေတြက ​ေရႊ
ဥာဏ္​​ေတာ္​စူး​ေရာက္​ၿပီး World Socialism ကို
ျမန္​မာအမ်ိဳးသား​ေရး၀ါဒနဲ႔ဗုဒၶ၀ါဒ​ကို socialism က
စီးပြား​ေရး၊ႏိုင္​ငံ​ေရးသီအိုရီ​ေတြနဲ႔​ေရာမသ​ေမႊႏွယ္​ၿပီး
​ေသာက္​က်ိဳးနဲ​ေအာင္​​ေကာင္​းတဲ့ Burmese way to Socialism(ျမန္​မာ့နည္​းျမန္​မာ့ဟန္​ဆို႐ွယ္​လစ္​)ဆိုၿပီး
ထြင္​တာ တစ္​ႏိုင္​ငံလုံးငတ္တာျမင္​လို႔မ​ေကာင္​းဘူး။
အခုလည္​း ျမန္​မာ့နည္​းျမန္​မာ့ဟန္​ဒီမိုက​ေရစီဆိုတဲ့
​ေသာက္​ခ်ိဳးခၽိဳးဖို႔ႀကိဳးစား​ေနတာျမင္​​ေနရတယ္​။ခင္​ဗ်ား
တို႔တစ္​သက္​လုံးမွတ္​သြားပါ။ျမန္​မာလူမ်ိဳး​ေတြမွာ
 စနစ္​ကၽတဲ့သမိုင္​း၊စည္​းကမ္​း႐ွိတဲ့သမိုင္​း၊မူ၊​ေဘာင္​
နဲ႔လုပ္​ကိုင္​ခဲ့ဖူးတဲ့သမိုင္း၊စနစ္​တကၽစဥ္​းစား​ေတြး​ေခၚၿပီး
စနစ္​တကၽထူ​ေထာင္​ဖူးတဲ့သမိုင္​း၊စနစ္​တစ္​ခုကိုတီထြင္​ဖူး
တဲ့သမိုင္​းစတဲ့သမိုင္​း​ေၾကာင္​း​ေတြဘယ္​တုန္​းကမွမ႐ွိခဲ့ဖူး
လို႔ ကိုယ္​​ေရႊျမန္​မာတို႔စိတ္​ကူးမယဥ္​နဲ႔။အ​ေမရိကန္​ဒီမို
က​ေရစီျဖစ္​ျဖစ္​၊အဂၤလန္​ဒီမိုက​ေရစီျဖစ္​ျဖစ္​ ဒါမွမဟုတ္​
ႀကိဳက္​ရင္​ တ႐ုတ္​ကြန္​ျမဴ  နစ္​စနစ္​ကိုပဲျဖစ္​ျဖစ္​တိုက္​႐ိုက္​
သာကူးခၽခိုင္​းပါ။ျမန္​မာလူမ်ိဳးအုပ္​ခၽဳပ္​သူ​ေခါင္​းကထြက္​
လာမယ့္စနစ္​တစ္​ခုကို​ေတာ့ ဒီတစ္​သက္​မ​ေျပာနဲ႔
ဗုဒၶ၀င္​ပုံျပင္​​ေတြထဲက စိတ္​ကူးယဥ္​ကိန္​းဂဏန္​း ​ေလးသ​ေခၽၤနဲ႔ကမာၻတစ္​သိန္​းျဖစ္​သြားတာ​ေတာင္​ မရဘူးမွတ္​။

ဆက္​ပါဦးမည္​။


https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=138989987243208&id=100033966230641