ပ​ေဒသရာဇ္​႐ွမ္​းျပည္​.....၅

ဆာခၽားလ္​ဘားနဒ္​ဟာ သီ​ေပါ​ေစာ္​ဘြားနဲ႔​ေဆြး​ေႏြးၿပီးတဲ့​ေနာက္
​႐ွမ္​း​ေစာ္​ဘြား​ေတြနဲ႔နယ္​႐ွင္​​ေတြဆီကိုစာ​ေတြ​ေရး
သားၿပီးပို႔လာတယ္​။အဲဒီ​ေနာက္​႐ွမ္​း​ေဒသကိုခၽီတက္​ၿပီး
ၿဗိတိသၽွၾသဇာခံျဖစ္​လာ​ေအာင္​သိမ္​းသြင္​းဖို႔ လိႈင္​းတက္​
ရြာႀကီးက Regiment တပ္​ရင္​း၂ရင္​းအသင့္ျပင္​ၿပီး
​ေညာင္​ေရႊက​ေနစစ္​​ေၾကာင္​းမႉးကာနယ္​စတဒ္​မန္​းဦး
​ေဆာင္​ၿပီး မႏၱ​ေလးကိုသိမ္​းပိုက္​ၿပီး၁၃လ​ေကၽာ္​ၾကာၿပီး
​ေနာက္​ ႐ွမ္​းျပည္​​အ​ေရးကိုတိုက္​႐ိုက္​ကိုင္​တြယ္​ပါ​ေတာ့
တယ္​။တပ္​​ေပါင္​းစုႀကီးထဲမွာ ​ေတာင္​​ေပၚပစ္​ဘုရင့္အ​
​ေျမာက္​တပ္​၊တပ္​ရင္​း၁က အ​ေျမာက္​၂လက္​၊
Hampshire တပ္​ရင္​း၂ ကအင္​အား၂၅၀၊ဘုံ​ေဘစစ္​​ေျမ
ျပင္​အင္​ဂၽင္​​ေနယာတပ္​ခြဲ၂ကအင္​အား၅၀၊အမွတ္​၃
​ေဂၚရခါးတပ္​မဟာ ကတပ္​ရင္​း၁၊ျမင္​းစီးလွံကိုင္​တပ္​က
လူ၄၀နဲ႔ဘလူခၽိစ္​တန္​(ပထန္​)တပ္​​ေတြပါ၀င္​တဲ့တပ္​​ေပါင္​း
စု၁၈၈၆ ဇန္​န၀ါရီလ၃၁ရက္​​ေန႔မွာ လိႈင္​းတက္​စခန္​းက​ေန
အ​ေ႐ွ ့႐ွမ္​း႐ိုးမ​ေတာင္​တန္​း​ေပၚကိုစစ္​ခၽီပါ​ေတာ့တယ္​။

အဲဒီမွာႏိုင္​ငံ​ေရးအရာ႐ွိအျဖစ္​ Hilderbrand နဲ႔ လက္​
​ေထာက္​ Scottတို႔ပါ၀င္​တယ္​။အဲဒီ​ေနာက္​ဆနဒ္​ခန္​႔စာ
​ေတြ​ေပးအပ္​ၿပီးၿဗိတိသၽွၾသဇာခံဘ၀သြတ္​သြင္​းတယ္​။
အဲဒီအခၽိန္​​ေညာင္​​ေရႊမွာ ပူပူ​ေႏြး​ေႏြး​ေစာ္​ဘြား၃ဦးၿပိဳင္​
​ေနတယ္​။ပထမ​ေစာ္​ဘြားက လင္​းပင္​တို႔တပ္​​ေပါင္​းစုက
​ေထာက္​ခံတဲ့စ၀္​ခၽစ္​စု၊သူက ၇ရက္​ပဲ​ေစာ္ဘြားလုပ္​ရၿပီး
မိုးျဗဲမွာခိုလႈံ​ေနရတယ္​။ဒုတိယ​ေစာ္​ဘြားက မင္​းတုန္​းမင္​း
ရဲ ့ကိတၱိမသားစ၀္​​ေမာင္​။သူကအခု​ေမၽာက္​သစ္​ကိုင္​းလြတ္​
ျဖစ္​​ေနတယ္​။ဘာလို႔ဆို႔​ေတာ့သူ႔​ေနရာကိုစ၀္​အုံ၀င္​မသြား
တာ​ေၾကာင့္ပဲ။တတိယ​ေစာ္​ဘြားက စင္​​ေပၚကလူ စ၀္​အုံ။
သူတို႔၃​ေယာက္​ကလည္​း ျမန္​မာပ​ေဒသရာဇ္​​ေတြလိုပဲ
ဖ​ေအတူ မ​ေအကြဲညီကိုအရင္​း​ေတြပါ။အခုလိုအင္​အား
​ေတြ​ေညာင္​​ေရႊမွာလာဆုံ​ေနလို႔သူက မႏၱ​ေလးကိုအ​ေခါက္​
​ေခါက္​အခါခါဆက္​သားလႊတ္​ၿပီးအဂၤလိပ္​​ေတြကိုကယ္​ပါ
ယူပါတစ္​စာစာ​ေအာ္​​ေခၚတယ္​။စ၀္​အုံကိုကူဖို႔အဂၤလိပ္​
​ေတြလည္​းလက္​နက္​အျပည့္အစုံနဲ႔​ေရာက္​လာတယ္​။

လင္​းပင္​တပ္​​ေပါင္​းစုက ​ေညာင္​​ေရႊနယ္​ ကူႀကိဳးအရပ္​
မွာတပ္​စြဲၿပီး​ေညာင္​​ေရႊကိုအ​ေပၚစီးက​ေနခံကတုတ္​ကၽင္​း
​ေတြနဲ့ အခိုင္​အမာ​ေနရာယူၿပီးၾကည့္​ေနခဲ့တယ္​။အဲလိုနဲ႔
နာမည္​​ေကၽာ္​ကူႀကိဳးခံတပ္​တိုက္​ပြဲႀကီးျဖစ္​ပြားခဲ့ရတယ္​။
ဒီအ​ေၾကာင္​းအ​ေသးစိပ္​​ေရး​ေနရင္​စာ႐ွည္​သြားမွာစိုးလို႔
တုံးတိတိနဲ႔ပဲျဖတ္​ခၽလိုက္​ပါတယ္​။

၁၈၈၇ ဧၿပီ ၂၃ ရက္​​ေန႔မွာ လင္​းပင္​တပ္​​ေပါင္​းစုကို
ႏွိမ္​နင္​းဖို႔ စတဒ္​မန္​းခံတပ္​က​ေန စစ္​​ေၾကာင္​းတစ္​​ေၾကာင္​း
ခ်ီတယ္​။အဲဒီစစ္​ေၾကာင္​းမွာ စကားျပန္​ခြန္​ႏုပါလာတယ္​။
ခြန္​ႏုလည္​း စိုင္​​ေကာ္​တဲ့အခါခၽဳံ​ေပၚ​ေရာက္​ရၿပီး စ​ေကာ့
ရဲ ့​ေထာက္​ခံခၽက္​နဲ႔ ၁၈၈၇ ဇြန္​၁၀ရက္​​ေန႔မွာ ရပ္​​ေစာက္​
​ေစာ္​ဘြားျဖစ္​လာ​ပါ​ေတာ့တယ္​။မူလရပ္​​ေစာက္​​ေစာ္​ဘြား
ႀကီးရဲ ့ကူႀကိဳးခံတပ္​ဟာ အဂၤလိပ္​​ေတြရဲ ့အ​ေျမာက္​ဒဏ္​
​ေၾကာင့္စိစိညက္​ညက္​​ေၾကသြားတာကို အဲဒီပတ္​၀န္​းကၽင္​
တစ္​ခြင္​ကနယ္​႐ွင္​​ေတြအားလုံးသိ​ၿပီးၾကၿပီျဖစ္​လိမ့္မယ္​။
အလားတူ ျမန္​မာစစ္​တပ္​ထက္​အဆ​ေပါင္​းမၽားစြာအဆင့္
ျမင့္ၿပီးစြမ္​းရည္​ျပည့္တဲ့အဂၤလိပ္​စစ္​တပ္​ဖြဲ႔​ေတြ ​ေညာင္​
​ေရႊ အ​ေ႐ွ ့​ေတာင္​ဘက္​ စတဒ္​မန္​းခံတပ္​မွာအခိုင္​အမာ
တပ္​စြဲထားတယ္​ဆိုတဲ့သတင္​းဟာလည္​း ႐ွမ္​းျပည္​တစ္​ခြင္​
မွာ မသိသူမ႐ွိသ​ေလာက္​ျဖစ္​သြား​ေလာက္​ၿပီလို႔ယူဆရ
တယ္​။ဒါ​ေၾကာင့္ပဲ​ေကၽးသီးမန္​းစံ၊လဲခၽား၊မိုင္​းကိုင္​စတဲ့
နယ္​႐ွင္​​ေတြ၊တိုက္​ၿပီးမိုင္​းပြန္​​ေစာ္​ဘြားတို႔အားလုံး
ၿဗိတိသၽွၾသဇာ​ေအာက္​ခို၀င္​လာခဲ့ၾကပါ​ေတာ့တယ္​။
အဲဒီ​ေနာက္ပိုင္း ​​​Hilderbrand ဟာလက္​​ေထာက္​
အ​ေရးပိုင္​ Scottနဲ႔ပဲအ​ေရးကိစၥ​ေတြကိုလႊဲအပ္​ထား
ခဲ့တာ​ေတြ႔ရတယ္​။

အဲဒီ​ေနာက္​ ​Scottဟာ Capt.Wallaceနဲ႔ Lieut.Jadsonတို႔
ကြပ္​ကဲအုပ္​ခၽဳပ္​တဲ့တပ္​သား၅၀ပါ
တပ္​ဖြဲ႔နဲ႔အတူမိုးနဲကိုခၽီတက္​တယ္​။မိုးနဲကိုလင္​းပင္​မင္​းသား
​ေရာက္​​ေနတာကို Scott နဲ႔အဖြဲ႔က မိုင္​းပြန္​မွာကတည္​းက
သိၿပီးသားပါ။လင္​းပင္​က အညံ့ခံဖို႔အသင့္ျပင္​ထားတယ္​။
လင္​းပင္​မယားကလည္​း အ​ေရးပိုင္​ဆီစာတစ္​​ေစာင္​ပို႔
လိုက္​ပါ​ေသးတယ္​။
......ဘုရင့္သား​ေတာ္​သည္​ အလံ​ေတာ္​ကိုလွဲ၍ သူပိုင္​စိုး
ထား​ေသာ ​ေတာင္​​ေပၚ​ေဒသနယ္​ပယ္​အားလုံးအျပင္​
အင္​အားႀကီးမားလွ​ေသာတပ္​ႀကီးကိုပါၿဗိတိသၽွအစိုးရထံ
လႊဲအပ္​​ေပးပါလိမ့္မည္​......လို႔​ေရးထားတာကိုၾကည့္ျခင္​း
အားျဖင့္ အဂၤလိပ္​တပ္​မိုးနဲမ​ေရာက္​ခင္​ကတည္​းက
လင္​းပင္​ လက္​နက္​ခၽထားၿပီလို႔​ေျပာရမွာျဖစ္​ပါတယ္​။

Scott နဲ႔အဖြဲ႔ မိုင္​းပြန္​ကထြက္​တာနဲ႔ မိုးနဲ​ေစာ္​ဘြားႏွမကို
ယူထားတဲ့ ​ေယာက္​ဖ​ေတာ္​​ေရာက္​လာၿပီးၿဗိတိသၽွ​ေတြကို
အူယားဖားယားႀကိဳဆိုတယ္​။မိုင္​းစိပ္​နယ္​ကိုျဖတ္​လာတဲ့
အခါ လမ္​းတစ္​​ေလၽွာက္​ရြာ​ေတြက ရြာသူႀကီး​ေတြက
က်ိဳင္​း​ေတာင္​းထြက္​လူး သို႔မဟုတ္​ စ၀္​လူး ဒဏ္​​ေၾကာင့္
ရြာ​ေတြပၽက္​စီးကုန္​​ေၾကာင္​း၊ျပာပုံပဲကၽန္​​ေတာ့​ေၾကာင္​း
သတင္​း​ေပးလာတယ္​။မိုင္​းစိပ္​က​ေနမိုးနဲ​ေတာက္​​ေလၽွာက္​
လမ္​းတစ္​​ေလၽွာက္​လုံး မီးခိုအူ​ေနတဲ့ရြာ​ေတြခၽည္​းပဲ။
စဥ္​းစားသာၾကည့္​ေပ​ေတာ့​ေပါ့။ပ​ေဒသရာဇ္​အာဏာလု
ပြဲ​မၽားမွာအစြမ္​းျပခဲ့ၾကတဲ့ကိုယ္​​ေရႊမၽိဳ းခၽစ္​​ေတြရဲ ့လက္​စြမ္​း
ဟာ လူထုကိုဘယ္​​ေလာက္​ဒုကၡ​ေရာက္​​ေစခဲ့တယ္​ဆိုတာကိုပါ။

မိုးနဲၿမိဳ႕​ေတာ္​​ေတာင္​ဖၽက္​ဆီးခံရတဲ့ဒဏ္​ကမလြတ္​ခဲ့ဘူး။
မိုးနဲၿမိဳ႕ဟာ ၿမိဳ႕​ေတာ္​အဂၤါစုံလင္​စြာနဲ႔ သူရဲခို၊ရင္​တား၊
စတာ​ေတြနဲ႔ခမ္​းနားႀကီးကၽယ္​စြာတည္​​ေထာင္​ခဲ့တဲ့ၿမိဳ႕​ေတာ္​
ႀကီးျဖစ္​တာ အ​ေထာက္​ထားခိုင္​လုံပါတယ္​။ယ​ေန႔အထိမိုးနဲ
ဟာ အတိတ္​ကသူစည္​ကားခဲ့ပုံကို လာ​ေရာက္​သူမၽားကို
​ေျပာျပ​ေနသလိုတည္​႐ွိ​ေနတာပါ။မိုးနဲပၽက္​စီး​ေနပုံကို
မွတ္​တမ္​းတင္​ထားတာက
....ပ်က္​စီးယုိယြင္​းသြားၿပီျဖစ္​​ေသာ ​ေ႐ွး​ေဟာင္​းၿမိဳ႕​ေတာ္​
ႀကီး၏ ၿမိဳ႕႐ိုးမွာ၁၂​ေပခန္​႔အျမင့္႐ွိသည္​။ၿမိဳ႕​ေတာ္​ၿမိဳ႕႐ိုး
ကိုစတုရန္​းပုံတည္​ထားရာ တစ္​ဖက္​လၽွင္​ကိုက္​၁၀၀၀ခန္​႔
႐ွိသည္​။အျပင္​ၿမိဳ႕႐ိုးမွာမူရင္​းထက္​အတန္​ကၽယ္​၀န္​း
​ေနဟန္​​ေတြ႔ရသည္​။အိမ္​​ေျခ၁​ေသာင္​း​ေကၽာ္​႐ွိခဲ့​ေသာ္​လည္​း
အခု​ေလာ​ေလာဆယ္​ ​အိမ္​​ေျခ၃ရာ​ေလာက္​သာ​ေဆာက္​ရ
​ေသးသည္​။ဘုန္​းႀကီး​ေကၽာင္​း ၁၂၀႐ွိခဲ့သည့္အနက္​
မပ်က္​မစီး သုံး​ေကၽာင္​းသာ က်န္​​ေတာ့သည္​......ဆိုတာ
ပါပဲ။

အဲဒီၿမိဳ႕႐ိုးကိုစာ​ေရးသူ​ေရာက္​႐ွိခၽိန္​အထိ​ေတြ႔ရ​ပါ​ေသး
တယ္​။မွတ္​တမ္​းအရအိမ္​​ေျခ၁​ေသာင္​း႐ွိခဲ့ဖူးတဲ့ၿမိဳ႕ဟာ
အဲဒီကတည္​းကပၽက္​သြားခဲ့တာ ယ​ေန႔အထိအဖက္​ဆယ္​
လို႔မရ​ေတာ့ဘူး။ယ​ေန႔မိုးနဲဟာ ရြာသာသာၿမိဳ႕​ေလးအျဖစ္​
သာကၽန္​ရစ္​​ေနပါတယ္​။အလားတူ တစ္​ခၽိန္​က အလြန္​
တရာ စည္​းကားခဲ့တဲ့ လဲခၽားနဲ႔မိုးနဲၿမိဳ႕ႀကီးဟာ ပ​ေဒသ
ရာဇ္​အာဏာလုပြဲမွာလုံး၀ရစရာမ႐ွိ​ေအာင္​ဆိတ္​သုဥ္​း
ပ်က္​ဆီး​ေပၽာက္​ကြယ္​သြားခဲ့တာယ​ေန႔အထိျပန္​​ေပၚ
မလာႏိုင္​​ေတာ့ဘူး။

မိုးနဲ​ေရာက္​​ေတာ့Scottကလင္​းပင္​နဲ႔​ေတြ႔ရပုံကိုမွတ္​တမ္​း
တင္​ထားတာက
....မင္​းသားသည္​ၿမိဳ႕အျပင္​ဘက္​႐ွိ ​ေတာင္​ကတုံး​ေလး​ေပၚ
တြင္​​ေဆာက္​လုပ္​ထား​ေသာ ၀ါးကပ္​မိုးယာယီတဲနန္​း၌
စံ​ေနသည္​။ယင္​းတဲနန္​းကို​ေရႊ​ေရာင္​စကၠဴမၽား၊
​ေရာင္​စုံပိတ္​​ေခၽာမၽားျဖင့္လွပ​ေသသပ္​စြာဆင္​ယင္​ထား
ၿပီးစင္​ျမင့္​ေပၚ၌အုပ္​​ေဆာင္​းပုံသ​႑န္​အမိုးပါ​ေသာ
သလြန္​တစ္​ခုကို ခင္​းထားသည္​။သလြန္​​ေပၚတြင္​ ဂ်ာမနီ
ျဖစ္​​ေကာ္​​ေဇာခင္​းထားၿပီးနီျမန္​း​ေသာကတၱီပါမွီအုံးကို
အသာအယာမွီ၍ထိုင္​​ေနသည္​.....ဆိုတာပါပဲ။

Scott တို႔၀င္​သြားၿပီးနီးရာသလြန္​​ေဘးမွာ၀င္​ထိုင္​တယ္​။
Scott က သူ႔မွာအခြင့္အ​ေရး​ေပးႏိုင္​တဲ့အာဏာပါမလာ
​ေၾကာင္​း၊သူ႔ကိုဘာအာဏာမွမ​ေပးလုိက္​​ေၾကာင္​း၊ဒါ​ေၾကာင့္
စတဒ္​မန္​းခံတပ္​​ေရာက္​မွအ​ေရးပိုင္​နဲ႔ဆက္​​ေဆြး​ေႏြးၾက​ေစ
လို​ေၾကာင္​း အၾကံ​ေပးတယ္​။ျမန္​မာတို႔ရဲ ့​ေရႊမင္​းသား
ႀကီး နယ္​ခ်ဲ့ကိုတြန္​းလွန္​တယ္​ဆိုတဲ့​စိန္​မင္​းသားႀကီး၊
အမ်ိဳးဂုဏ္​ဇာတိဂုဏ္​ျမင့္​မားၿပီး သူ႔ကြၽန္​မခံစိတ္​နဲ႔
နယ္​ခ်ဲ့ကိုခံခၽခဲ့ပါတယ္​ဆိုတဲ့ ​ေငြမင္​းသားႀကီး က
ဘာ​ေတာင္​းတယ္​ထင္​တုန္​း။

...သူ႔ကိုမင္းသားအျဖစ္​အသိအမွတ္​ျပဳ ၿပီးပင္​စင္​ရိကၡာ
အလုံအ​ေလာက္​​ေပးဖို႔၊​ေနအိမ္​​ေပးဖို႔၊မိုးနဲ က​ေန စတဒ္​မန္​း
အသြားလမ္​းတစ္​​ေလၽွာက္​ ဆင္​စီးခြင့္ျပဳဖို႔၊လမ္​းမွာ
မင္​းသားအ​ေဆာင္​အ​ေယာင္​ျဖစ္​တဲ့​ေရႊ​ေမာင္​းႀကီးတဒူဒူ
ထုသြားခြင့္ျပဳဖို႔ ....စတာ​ေတြပါ။ဘယ္​ျပည္​သူလူထု
တစ္​​ေယာက္​အတြက္​မွ​ေတာင္​းဆိုတာတစ္​ခုမွမပါခဲ့ဘူး။
ဘယ္​လိုနယ္​ခၽဲ့ရန္​ကိုတြန္​းလွန္​တာလဲ?ဘယ္​လိုသူ႔ကြၽန္​
မခံစိတ္​ဓာတ္​ စုစည္​းတြန္​လွန္​တာလဲ?အခုျမင္​ရတာ
နယ္​ခ်ဲ့လက္​ခၽက္​တစ္​ခၽက္​မွမပါဘဲ ကိုယ့္ၿမိဳ႕ ကိုယ္​ရြာ
ကိုယ္​နယ္​​ေတြကို ကိုယ့္အခၽင္​းခၽင္​းပဲ ပတ္​ၿပီးမီးတိုက္​လို႔
ကုန္​သြားတာလယ္​ျပင္​မွာဆင္​သြားသလို႐ွင္​းလင္​းစြာ
ျမင္​ၾကရမွာပါ။အဲ​ေတာ့ျမန္​မာသမိုင္​းက​ေျပာတဲ့သူ႔ကြၽန္​
မခံၿပီးဆိုတာ ငါ့ကြၽန္​ခံမယ့္သူ မ႐ွိ​ေတာ့မွာစိုးလို႔တကူးတက
မ​ေမ့မ​ေလၽွာ့သမိုင္​းတင္​ၿပီး ကြၽန္​ခံခိုင္​းတာပါပဲ။

အဲလိုနဲ႔သီ​ေပါပါၿပီး အဂၤလိပ္​အုပ္​ခၽဳပ္​​ေရး႐ွမ္​းျပည္​မ​
​ေရာက္​ခင္​ ၁ႏွစ္​​ေကၽာ္​အခၽိန္​​အတြင္​း႐ွမ္​းပ​ေဒသရာဇ္​
​ေစာ္​ဘြား​ေတြ၊နယ္​႐ွင္​​ေတြနဲ႔ၿမိဳ႕စား၊ရြာစားမၽားသာမက
ကိုဖၽာခင္​းတို႔ပါ ၀င္​​ေရာက္​ယွဥ္​ၿပိဳင္​အာဏာလုၾကရာမွာ
ၿမိဳ႕ႀကီး​က​ေနရြာသိမ္​ရြာငယ္​​ေတြအထိအားလုံးပၽက္​ဆီး
ခဲ့ရတာ၊နယ္​လုံးကြၽတ္​တစ္​အိမ္​မကၽန္​မီးရိႈ ့ခံရလို႔႐ွမ္​း
အမ်ိဳးသား​ေတြ​ေအာက္​ျမန္​မာျပည္​နဲ႔ယုိးဒယားဘက္​ကို
ထြက္​​ေျပး ​ေျပာင္​​း​ေရႊ ့အ​ေျခစိုက္​ခဲ့ရတာ၊အငတ္​​ေဘး၊
​ေရာဂါ​ေဘးစတဲ့ကပ္​​ေဘး​ေတြနဲ႔ဒုစ႐ိုက္​မႈ​ေပါင္​းစုံကို
ဖန္​တီးခဲ့ၾကသူ​ေတြဟာ ႐ွမ္​း​ေစာ္​ဘြား​ေတြနဲ႔လင္​းပင္​
အပါအ၀င္​ အာဏာမက္​တဲ့အာဏာ႐ွင္​အစဥ္​အဆက္​
​ေတြပဲျဖစ္​ပါတယ္​။အဲဒီအာဏာ႐ွင္​​ေတြ၊ပ​ေဒသရာဇ္​
အၿမိတ္​အစြန္​း​ေတြ၊ကုိဖၽာခင္​း​ေတြကို စိတ္​​ေတာ္​သိ
သမိုင္​းဆရာ​ေတြက သူ႔ကြၽန္​မခံစိတ္​ဓာတ္​ႏွင့္နယ္​ခၽဲ့
ရန္​ကိုစုစည္​းတြန္​းလွန္​ခဲ့ၾကပါသည္​ဆိုၿပီးမွတ္​တမ္​း
​ေတာင္​တင္​​ေပးလိုက္​ပါ​ေသးသဗၽ။

အခုတင္​ျပခဲ့တဲ့ ပ​ေဒသရာဇ္​႐ွမ္​းျပည္​ရဲ ့သမိုင္​း​ေၾကာင္း
မွာ အဂၤလိပ္​စစ္​တပ္​က စစ္​​ေရးနဲ့ကိုင္​တြယ္​​ေျဖ႐ွင္​းခဲ့ရ
တာဆိုလို႔ ကူႀကိဳးခံတပ္​တိုက္​ပြဲတစ္ခု​ပဲ႐ွိတယ္​။
အတြင္​းစည္​းၿပိဳကြဲၿပီး အာဏာ​ေလာဘ​ေဇာတက္​​ေန
လို႔ျပည္​သူလူထုဘ၀ကို​ၾကည့္ရ​ေကာင္​းမွန္​း​ေတာင္​မသိတဲ့
အမ်ိဳးသားဖက္​ဆစ္​​ေတြကို အမ်ိဳးသားကယ္​တင္​႐ွင္​​ေတြ
လိုလို ဂုဏ္​ျပဳ ​ေနၾကသူ​ေတြရဲ ့စရင္​းမွာ မသိမသာကိုယ္​
ပါ၀င္​​​ေနမိရင္​ျဖစ္​​ေစ၊အမၽိဳ းဂုဏ္​ဇာတိဂုဏ္​ရဲ ့မၽက္​ႏွာ
က်က္​ႀကီး​ေအာက္​မွာ​ေနာက္​ျပန္​လမ္​း​ေလၽွာက္​​ေနမိရင္​
ျဖစ္​​ေစ ႐ွက္​တတ္​ဖို႔လိုတဲ့​ေခတ္​ကို​ေရာက္​ၿပီလို႔ပဲ​ေျပာခဲ့ခၽင္​တယ္​။

လင္​းပင္​လက္​နက္​ခၽၿပီး​ေနာက္​တစ္​​ေန႔မွာမိုးနဲ​ေစာ္​ဘြား
စ၀္​ခြန္​ၾကည္​ဟာ ရံ​ေရႊ​ေတာ္​​ေတြမပါဘဲတစ္​​ေယာက္​တည္​း
​​ေရႊထီး၂လက္​မိုးၿပီးစ​ေကာ့ဆီ​ေရာက္​ခၽလာၿပီးအညံ့ခံ
၀င္​လာခဲ့တယ္​။မိမိတို႔​ေစာ္​ဘြား၊နယ္​စား​ေတြအခၽင္​းခၽင္​း
ကို​ေပးပို႔ဖို႔ ကြက္​လပ္​​ေတြခၽန္​ထားၿပီး အမည္​ထည့္သြင္​း
ရန္​ဆိုတဲ့စာမွာ သူ႔အမည္​ကိုသူကိုယ္​တိုင္​​ေရးသြင္​းၿပီး
အညံ့ခံ႐ုံတင္​မက ဘဲ သံလြင္​အ​ေ႐ွ ့ဘက္​ကအျခားနယ္​
​ေတြကိုပါနားခၽ​ေပးပါ့မယ္​ဆိုၿပီးကတိ​ေတာင္​ျပဳ ခဲ့ပါ​ေသး
တယ္​။

မိုးနဲ​ေဒသဟာ ျမန္​မာမင္​းလက္​ထက္​က စစ္​ကဲႀကီး႐ုံးစိုက္​
ရာၿမိဳ႕ျဖစ္​ခဲ့တာ​ေၾကာင့္ အခုၿဗိတိသၽွအုပ္​စိုးမႈအထိမ္​း
အမွတ္​ကိုထင္​႐ွား​ေစခၽင္​လို႔ မိုးနဲ​ေစာ္​ဘြားကိုယ္​တိုင္​
ၿဗိတိန္​ရဲ ့ယူနီယံဂၽက္​အလံကို ၿဗိတိသၽွ​ေတြမ​ေတာင္​းဆို
ဘဲ သူ႔ဘာသာ​သူ​ လႊင့္တင္​ဖို႔​ေတာင္​းဆိုတာကိုအဂၤလိပ္​
ကလည္​းသ​ေဘာတူ​ေပးလိုက္​တယ္​။စဥ္​းစားသာၾကည့္ၾက​
​ေပ​ေတာ့။

တကယ္​​ေတာ့ ​ေဟာ္​နန္​းရဲ ့ဦးမွာ ၿဗိတိန္​အလံလႊင့္ထူ
ခြင့္ကို ဘယ္​နယ္​႐ွင္​ ဘယ္​​ေစာ္​ဘြားမွရခဲ့တာမဟုတ္​ဘူး။
မိုးနဲ​ေစာ္​ဘြားအဆက္​ဆက္​က ဒါကို၀ံ့ႂကြားဂုဏ္​ယူၿပီး
ျမန္​မာႏိုင္​ငံလြတ္​လပ္​​ေရးရတဲ့အထိ အဲဒီအဂၤလန္​ယူနီယံ
ဂ်က္​အလံကို အစဥ္​တစိုက္​ လႊင့္ထူခဲ့တာပါ။၁၉၃၂​ေစာ္​ဘြား
စ၀္​​ေကၽာ္​ဟိုးလက္​ထက္​ ျမန္​မာျပည္​ဘုရင္​ခံက ယူနီယံ
ဂ်က္​အလံကို လႊင့္ထူခြင့္ထပ္​မံအတည္​ျပဳ ​ေပးခဲ့ပါတယ္​။

၁၈၈၇ ​ေမလ၉ရက္​​ေန႔မွာကၽင္​းပတဲ့ မိုးနဲရဲ႕ယူနီယံ
ဂ်က္​အလံတင္​အခမ္​းအနားနဲ႔ပက္​သက္​ၿပီး Scott
မွတ္​တမ္​းတင္​ထားပုံက
......၅နာရီတြင္​ ​ေဟာ္​နန္​း​ေ႐ွ ့မၽက္​ႏွာစာ​ေျမကြက္​လပ္​တြင္​
စိုက္​ထူထား​ေသာအလံတိုင္​ကို၀ိုင္​း၍ လူမၽားစု​ေ၀းၾကသည္​။
အလံ​ေတာ္​အ​ေလးျပဳ ရန္​ခရာမႈတ္​သံထြက္​လာ​ေသာအခါ
Capt.Wallace၊႐ိုင္​ဖယ္​တပ္​သား၅၀တို႔ညီညာစြာ​ေသနတ္​
ထမ္​းအ​ေလးျပဳ ၾကစဥ္​ ကြၽႏု္​ပ္​အလံ​ေတာ္​ကို ၀ါးတိုင္​ထက္​
သို႔ႀကိဳးႏွင့္တစ္​ျဖည္​းျဖည္​းဆြဲတင္​သည္​။​ေစာ္​ဘြား၏
တီး၀ိုင္​းလည္​းခန္​႔ညားထည္​၀ါစြာပါ၀င္​တီးမႈတ္​သည္​။
​ေရာက္​႐ွိ​ေန​ေသာ လူထုပရိတ္​သတ္​အားလုံးကဦးခၽ
႐ွီခိုး၍ အလံ​ေတာ္​သစ္​ကိုအ​ေလးျပဳ ၾကကုန္​၏။ဤသို႔
ႏွင့္ပင္​ ႐ွမ္​းျပည္​တစ္​ခြင္​ အသစ္​စက္​စက္​အ႐ွင္​သခင္​
တို႔ ခိုင္​ျမဲစြာ အ​ေျခခၽမိၾကၿပီျဖစ္​ပါ​ေတာ့သည္​။......

ဒီပိုစ့္ရဲ ့အစပထမမွာ က်​ေနာ္​ႀကိဳ​ေျပာခဲ့တဲ့စကားက
သမိုင္​းဆိုတာ ​ေမာ္​ကြန္​းျဖစ္​သြားတဲ့ႏိုင္​ငံ​ေရးဆိုတဲ့စကားပါ။
အခုလိုမိုးနဲ​ေစာ္​ဘြားနဲ႔႐ွမ္​း​ေစာ္​ဘြားအားလုံးၿဗိတိသၽွကုိ
ဒူး​ေထာက္​လိုက္​တာ ကိုအျပစ္​​ေျပာမယ္​လို႔စဥ္​းစားမယ္​
ဆိုရင္​ ကိုယ့္ကိုယ္​ကိုယ္​ မွန္​နဲ႔ျပန္​ၾကည့္ဖို႔လည္​းမ​ေမ့သင့္
ဘူးထင္​တာပဲ။ကမာၻ ့အရက္​စက္​ဆုံးနဲ႔ ကမာၻ ့အဆိုး၀ါး
ဆုံး ပ​ေဒသရာဇ္​စနစ္​ရဲ ့စရင္​းမွာထပ္​ဆုံးကရပ္​တည္​ခဲ့
တဲ့ ျမန္​မာပ​ေဒသရာဇ္​စနစ္​​ေၾကာင့္႐ွမ္​း​ေတြဒုကၡ​ေရာက္​
ခဲ့ရတာကို​ေမ့ထားၿပီး မိုးနဲ​ေစာ္​ဘြားကိုအလြယ္​တကူ
အျပစ္​​ေတာ့မတင္​နဲ႔​ေပါ့ဗၽာ။ၿဗိတိသၽွ ​ေတြက ​ေစာ္​ဘြား
ကို​ေစာ္​ဘြားအဆင့္အတန္​း​ေပးတယ္​။နာမ္​မႏွိမ္​ဘူး။
​ေနရာတကာ ငါ့ကြၽန္​ ငါ့ကြၽန္​ဆိုၿပီးဂုဏ္​မ​ေဖာ္​ဘူး။သား
မယားနဲ႔မိသားစုကို ဒုကၡမ​ေပးသလို ​ေဒသခံလူထုကိုမထိ
ဘူး။စည္​းနဲ႔ကမ္​းနဲ႔စနစ္​နဲ႔၁၉ရာစုကတည္​းက ႏိုင္​ငံ​ေရး
ယဥ္​​ေကၽးမႈကို တိတိက်က်လိုက္​နာအ​ေကာင္​အထည္​​ေဖာ္​
ခဲ့တဲ့ လူတန္​းစား​ေတြလက္​ထဲ ဒူး​ေထာက္​ရတာဟာ ပညာမဲ့
​ေရ​ေပၚဆီ ဘာမွသုံးစားမရတဲ့ အညာအပူ​ေတာက
စၾကၤာ၀႒ာအလုံးကိုအစိုးရ​ေတာ္​မူ​ေသာ စိတ္​​ေ၀ဒနာသည္​
​ေတြရဲ႕ကြၽန္​ျဖစ္​ရတာထက္​သာတယ္​လို႔တစ္​စုံတစ္​​ေယာက္​
က ျပန္​လည္​​ေခၽပလာရင္​ အခက္​​ေတြ႔ၾကမွာမို႔ႀကိဳ ၿပီး
သတိ​ေပးတင္​ျပလိုက္​တာပါ။ယ​ေန႔အထိနိႈင္​းယွဥ္​ၾကည့္
လို႔ရ​ေနဆဲပါ။ယ​ေန႔ ျမန္​မာဗဟိုအစိုးရကိုအထင္​ႀကီး
​ေလးစားခန္​႔ညားတဲ့ ျပည္​ပအစိုးရမ​ေျပာနဲ႔ ျပည္​တြင္​း
က ​ေသြးခၽင္​းညီကိုမၽားလို႔​ေျပာတဲ့ ဘယ္​တိုင္​းရင္​းသား
တစ္​စုတစ္ဖြဲ႔ကမၽားျမန္​မာအစိုးရကိုခၽစ္​ၾကည္​​ေနပါသလဲ?
အဲ​ေတာ့ ဒီလူမ်ိဳးပဲျဖစ္​၊ဒီရာထူးအစိုးရပဲျဖစ္​တဲ့
ကုန္​း​ေဘာင္​စစ္​အစိုးရ​ေတြအတြက္​သစၥာ႐ွိ​ေပးၿပီး
ၿဗိတိသၽွကိုဘာအတြက္​႐ွမ္​း​ေစာ္​ဘြား​ေတြအ​ေနနဲ႔အာခံ
မတုန္​း။ဒီ​ေလာက္​ဆိုရင္​ျမင္​သာၿပီထင္​ပါတယ္​။

အဲဒီ ယူနီယံဂၽက္​အလံ မိုးနဲ​ေဟာ္​မွာတင္​တဲ့​ေန႔မွာပဲ
ကရင္​နီနယ္​စပ္​မွာတည္​႐ွိတဲ့ သထုံနယ္​က နယ္​စားႀကီး
ခြန္​အို႔ ကလည္​း မိုးနဲလာၿပီးအညံ့ခံျပန္​တယ္​။

လင္​းပင္​မင္​းသားကို​ေခၚၿပီး စ​ေကာ့တို႔အဖြဲ႔ျပန္​ဆင္​းလာ
တဲ့အခါ စတဒ္​မန္​းခံတပ္​မ​ေရာက္​ခင္​ ၂မိုင္​အကြာက​ေန
အဂၤလိပ္​စစ္​ဘင္​ခရာအဖြဲ႔ကဆီးႀကိဳတီးမႈတ္​ႀကိဳဆိုၿပီး
​ေ႐ွ ့​ေဆာင္​ခၽီတက္​တဲ့အခါ ပ​ေဒသရာဇ္​ပီသသူ လင္​းပင္​
မင္​းသားလည္​းႏွဳတ္​ခမ္​းႏွာ​ေခါင္​းတက္​ခၽိတ္​မတတ္​ျပဳံ း
​ေန႐ွာ​ေတာ္​မူၿပီး ဖရဏပီတိဂြမ္​းဆီထိသလိုျဖစ္​​ေနပါတယ္​။
သူ႔ဘ၀မွာ ၿဗိတိသၽွလက္​ထဲ​ေရာက္​သြား​ေနတာကို​ေတာင္​
သတိမထားႏိုင္​ျဖစ္​ၿပီးအ​ေပၚယံပကာသန​ေတြကိုဦးစား
​ေပးသာယာ​ေနတတ္​တဲ့လူမ်ိဳးကို အနာဂတ္​ႏိုင္​ငံ​ေတာ္​
​ေခါင္​း​ေဆာင္​ႀကီးအျဖစ္​သာ အဲဒီ​ေခတ္​က​ေရႊးလိုက္​မိရင္​
​ေတာ့​ေတြးလို႔​ေတာင္​မရဲ​ေတာ့ဘူး။သူ​ေကၽာင္​းတက္​စဥ္​
က သူ႔ရဲ ့​ေကၽာင္​းအုပ္​ႀကီးျဖစ္​ခဲ့သူ စိန္​႔ဂြၽန္​း​ေကာ္​လိပ္​
​ေကၽာင္​းအုပ္​ႀကီး Sir J.G.Scottကိုယ္​တိုင္​သူတပည့္ကို
​ေခၚၿပီးလာ​ေနတာပါ။ရန္​ကုန္​​ေရာက္​​ေတာ့လင္​းပင္​ကို
အိႏိၵယပို႔လိုက္​ပါ​ေတာ့တယ္​။​ေနာက္၂၂ႏွစ္​​ၾကာၿပီ​ေတာ့
လင္​းပင္​မင္​းသားဆီကစာ စ​ေကာ့ဆီ၀င္​လာတယ္​။
အိႏိၵယကပို႔လိုက္​တဲ့စာပါ။
.....လြန္​ခဲ့​ေသာ၂၂ႏွစ္​ကာလအတြင္​း သင္​ႏွင့္ကြၽန္​ုပ္​
အဆက္​သြယ္​မ႐ွိခဲ့​ေသာ္​လည္​း သင့္ကိုမူ ကြၽႏု္​ပ္​ဘယ္​​ေတာ့
မွမ​ေမ့ပါ။ကြၽန္​ုပ္​လက္​နက္​ခၽ​ေသာ(၁၈၈၇ ​ေမလ ၈ရက္​
​ေန႔)​ေန႔နဲ႔ Fort Stedman မွာ သင့္ကို​ေနာက္​ဆုံး​ေတြ႔ျမင္​
ရ​ေသာ ​ေန႔ကိုကြၽန္​ုပ္​​ေကာင္​းစြာမွတ္​မိပါ​ေသးသည္​.......
လို႔​ေရးသားထားတယ္​။

အဲလိုနဲ႔႐ွမ္​းျပည္​တစ္​၀ွမ္​းက​ေစာ္​ဘြား​ေတြကို​ေကၽာသပ္​၍
တစ္​နည္​း၊ဦးခၽိဳ း၍တစ္​ဖုံ၊အ​ေပးအယူလုပ္​၍တစ္​သြယ္​
စတဲ့ နည္​းအမၽိဳ းမ်ိဳးနဲ႔ အဂၤလိပ္​ကထိန္​းခၽဳပ္​ၿပီးတဲ့​ေနာက္​
ကၽိဳင္​းတုံနယ္​တစ္​နယ္​ပဲကၽန္​ပါ​ေတာ့တယ္​။

ဆက္​ပါဦးမည္​။
(မွတ္​ခၽက္​။မိုးနဲသမိုင္​းအ​ေသးစိပ္​သိခၽင္​ရင္​ wallထဲက
မိုးနဲသမိုင္​းႏွင့္ယွဥ္​တြဲ​ေလ့လာပါ)

ပုံ-မိုးနဲၿမိဳ႕႐ိုးအႂကြင္​းအကၽန္​ပုံ


https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=138697870605753&id=100033966230641