အလုပ္​သမားလူတန္​းစား

၁၉၁၄မွာ ပထမကမာၻစစ္​ႀကီးျဖစ္​တယ္​။စစ္​​ေၾကာင့္​
အဆက္​သြယ္​​ေတြျပတ္​ၿပီးကုန္​​ေစၽးနႈန္​း​ေတြျမင့္လာ
တယ္​။အဲဒီအခၽိန္​ ျမန္​မာႏိုင္​ငံ BOC ​ေရနံကုမၸဏီက
​ေရနံတြင္​းတူးဖို႔အတြက္​ပညာ႐ွင္​​ေတြကို အ​ေမရိကန္​
​ေတြကိုငွါးရမ္​းထားတယ္​။အဲဒီအ​ေမရိကန္​တြင္​းတူး
ပညာ႐ွင္​​ေတြကို ျမန္​မာ​အလုပ္​သမား​ေတြက တြင္​းတူးဗိုလ္​
လို႔​ေခၚတယ္​။အဲဒီအ​ေမရိကန္​​ေတြက စစ္​ကိုအ​ေၾကာင္​း
ျပၿပီး လစာတိုး​ေပးဖို႔​ေတာင္​းဆိုၿပီး​ေနာက္​ လစာတိုး​ေပး
မွသာ အလုပ္​လုပ္​​ေတာ့မယ္​လို႔ဆုံးျဖတ္​ၾကၿပီးအလုပ္​ကို
ရပ္​ၿပီး သပိတ္​​ေမွာက္​လိုက္​ၾကတယ္​။ဒါဟာ ျမန္​မာ
ႏိုင္​ငံမွာ ပထမဆုံးျဖစ္​​ေပၚခဲ့တဲ့ အလုပ္​သမားသပိတ္​
အျဖစ္​စရင္​း၀င္​တယ္​။ကိုလိုနီ​ေခတ္​တစ္​​ေလၽွာက္​​ေပၚ​ေပါက္​
ခဲ့တဲ့ အလုပ္​သမားလူတန္​းစားရဲ ့သပိတ္​​ေတြကိုျဖစ္​​ေပၚ
​ေစမယ့္ပထမဆုံးနည္​း​ေပးလမ္​းျပသပိတ္​ပါ။

ျမန္​မာအလုပ္​သမား​ေတြဟာ အ​ေမရိကန္​အလုပ္​သမား
​ေတြဆီက အလုပ္​သမားအခြင့္အ​ေရးနဲ႔ပက္​သက္​ၿပီး
သင္​ယူခြင့္ရခဲ့တယ္​။

အလုပ္​သမား လူတန္​းစားဆိုတာ ျမန္မာ့သမိုင္​းမွာ
ကိုလိုနီ​ေခတ္​​ေရာက္​မွ​ေပၚ​ေပါက္​လာတာျဖစ္​တယ္​။
မင္​းတုန္​းမင္​းလက္​ထက္​မွာမွ တစ္​႐ုံစ ႏွစ္​႐ုံစ အ​ေသး
စားစက္​မႈလုပ္​ငန္​းစ​ေပၚတာျဖစ္​လို႔ အလုပ္​သမားလူတန္​း
စားမ႐ွိတာ ဆန္​းတယ္​​ေတာ့မဆိုသာဘူး။တစ္​ဆက္​တည္​း
ျမန္​မာပ​ေဒသရာဇ္​အစိုးရရဲ ့အစြမ္​းအစကိုပါျမင္​သာမွာ
ပါ။

ဒါ​ေပမဲ့ ကိုလိုနီ​ေခတ္​ အလုပ္​သမားလူတန္​းစား
ဆိုတာ ၇၅% က အိႏိၵယသား​ေတြ။ဘာလို႔လဲဆို​ေတာ့
ျမန္​မာအလုပ္​သမားလူတန္​းစားမ႐ွိသလို လုပ္​ငန္​း
သ​ေဘာကိုနားမလည္​တဲ့အခါ အိႏိၵယသားကိုပဲသုံးရ
တယ္​။သတၱဳတြင္​းတူး​ေဖာ္​​ေရးဘက္​မွာ တ႐ုတ္​၂၅%
ခန္​႔႐ွိတယ္​။ဘီအိုစီ အ​ေမရိကန္​အလုပ္​သမားဆႏၵျပမႈ
မ​ေပၚခင္​ ဘယ္​အလုပ္​သမားမွအစိုးရကိုဆန္​႔ကၽင္​ရ
​ေကာင္​းမွန္​းမသိခဲ့ဘူး။

အဲဒီသပိတ္​ၿပီး​ေတာ့ ၁၉၁၇မွာ ​ေရနံ​ေခၽာင္​းBOC
စာ​ေရးႀကီး​ေတြက သပိတ္​ဆက္​​ေမွာက္​တယ္​။အဲဒီ
သပိတ္​မွာ ျမန္​မာစာ​ေရး​ေတြပါလာၿပီ။တတိယအႀကိမ္​
အျဖစ္​ ၁၉၂၀ သန္​လ်င္​BOC မွာ ​ေရနံခၽက္​အလုပ္​သမား
​ေတြသပိတ္​​ေမွာက္​လာၾကတယ္​။အဲဒီသပိတ္​၃ခုက​ေန
အလုပ္​သမားအဖြဲ႔တစ္​ခုဖြဲ႔ရမယ္​ဆိုတဲ့အသိ၀င္​လာၾက
တယ္​။ယ​ေန႔ က်​ေနာ္​တို႔သိထားတဲ့ ILO(International
Labour Organization)ဆိုတာ ၁၉၁၉မွာ​ေပၚတာ။
၁၉၁၉မွာ ILOဖြဲ႔​ေတာ့ ၿဗိတိန္​အစိုးရက အမာခံအျဖစ္​
​ေ႐ွ ့တန္​းကပါခဲ့တယ္​။ဒါ​ေပမဲ့ျမန္​မာျပည္​ဟာ အိႏိၵယ
ရဲ ့ျပည္​နယ္​တစ္​ခုျဖစ္​​ေနတဲ့အတြက္​ ျမန္​မာ့အလုပ္​သမား
အ​ေရးဆိုတာ အိႏိၵယတိုက္​ငယ္​ရဲ ့သန္​း​ေပါင္​းမၽားစြာ
​ေသာ အလုပ္​သမားအ​ေရးရာ​ေတြၾကားမွာကြယ္​ခဲ့ရတယ္​။

ပ​ေဒသရာဇ္​ျမန္​မာႏိုင္​ငံကိုသိမ္​းပိုက္​ၿပီးအုပ္​ခၽဳပ္​တဲ့
ကိုလိုနီျမန္​မာႏိုင္​ငံမွာ လူဦး​ေရ၈၅%က အလုပ္​သမား
​ေတြမဟုတ္​ဘဲ လယ္​သမားထု ျဖစ္​​ေနတယ္​။ပ​ေဒ
သရာဇ္​​ေခတ္​တုန္​းက က​ြၽန္​အဆင့္ဆင့္​ေတြအျဖစ္​
​ေနထိုင္​ၾကရတယ္​။ျပည္​သူထဲမွာ သာမန္​အရပ္​သား
နဲ႔ မင္​းမႈထမ္​းဆိုတဲ့လူတန္​းစား၂မၽိဳ းပဲ႐ွိတယ္​။ပ​ေဒ
သရာဇ္​အာဏာ႐ွင္​ႀကီးက မိန္​႔မွတ္​သမၽွကို အ႐ိုးအရင္​း
ကိုက္​ နာယူမွတ္​သားၾကရတာ က မင္​းမႈထမ္​း​ေတြျဖစ္​
တယ္​။အဲဒီ မင္​းမႈထမ္​းဆိုတဲ့ ကြၽန္​​ေတြက သူ႔တို႔အသီးသီး
လက္​​ေအာက္​က အရပ္​သားကိုျပန္​ၿပီး ပါ၀ါျပတယ္​။
ကြၽန္​ျပန္​လုပ္​တယ္​။ဒီစနစ္​ဟာ ယ​ေန႔၂၀၁၉ခုႏွစ္​
ျမန္​မာႏိုင္​ငံ၀န္​ထမ္​း​ေလာကနဲ႔ တစ္​​ေထရာတည္​းတူ
တယ္​။ဒါ​ေၾကာင့္​ျမန္​မာဆိုတာ အထက္​ဖား​ေအာက္​ဖိ
လူမ်ိဳးျဖစ္​တယ္​၊သခင္​ႀကီး​ေတြကိုဖားလၽားၿပီး ကိုယ့္
ထက္​အင္​အားနည္​းသူ ကိုယ့္အမ်ိဳးသားအခၽင္​းခၽင္​း
အ​ေပၚျပန္​ၿပီး ဗိုလ္​ကၽတဲ့လူတန္​းစား​ျဖစ္​တယ္​လို႔တစ္​ခ်ိဳ႕
ႏိုင္​ငံျခားသု​ေတသီ​ေတြ​ေျပာတာ ဒီလိုသမိုင္​း​ေၾကာင္​း
​ေတြ႐ွိဖူးလို႔ပါပဲ။ယ​ေန႔ ၀န္​ထမ္​းသူခိုး​ေလာကႀကီးက
သူခိုးႀကီးသူခိုးငယ္​ သူခိုးလတ္​ ဓားျပႀကီး ဓားျပငယ္​ ဓားျပ
လတ္​တို႔ ခိုးဆိုး လုယက္​​ေနတာ အားမရလို႔ ျပည္​သူလူ
တကာကိုပါျပန္​ၿပီး ဟိန္​းလား​ေဟာက္​လားလုပ္​​ေနတာ
ခင္​ဗ်ားတို႔မ်က္​ျမင္​ပဲ​ေလ။သူတို႔လည္​းအ႐ိုးအရင္​းကိုက္​ၿပီး
ကြၽန္​​ေတာ္​ခံၾကတဲ့သူ​ေတြပါ။ရပ္​ကြပ္​ထဲက လက္​​မွတ္​​
​ေတာင္​​ေျဖာင့္​​ေအာင္​ထိုးမတတ္​တဲ့ ၇အို၈​ေဆြး​ေသခါနီး
အဘိုးႀကီးကိုဆယ္​အိမ္​မႉးဆိုၿပီး သမီး၊သား မဂၤလာ​ေဆာင္​
မွာ​ေျပး​ေျပးဖိတ္​ၾကတာ ျမန္​မာ့ယဥ္​​ေကၽးမႈအရျဖစ္​ပါတယ္​
လို႔ဘယ္​သူမၽားဆို၀ံ့မလဲသိခၽင္​မိတယ္​။

အဲ​ေတာ့ အလုပ္​သမားလူတန္​းစားမ႐ွိဘူး။အလုပ္​႐ုံ
စက္​႐ုံဆိုတာလည္​းျမန္​မာအစိုးရအဆက္​ဆက္​​ေခတ္​
မွာ မ႐ွိဘူး။စပါးဆိုတာလည္​း၀မ္​းစာ စပါးပဲျဖစ္​လို႔
အလုပ္​သမားမလိုဘူး။၁၉၂၀သန္​း​ေခါင္​စရင္​းအရ
စက္​မႈလုပ္​ငန္​းအတြက္​အလုပ္​သမားစရင္​းမွာ
၁၀၇၈၀၀ ​ေယာက္​လို႔ျပထားတယ္​။​ေရနံ​ေခၽာင္​းBOC
ကုမၸဏီတစ္​ခုတည္​းမွာတင္​ အိႏိၵယ+ဗမာ အလုပ္​သမား
၁၅၀၀၀ ​ေကၽာ္​ ႐ွိတယ္​။

၁၉၂၀ ​ဧၿပီ၃ရက္​​ေန႔မွာ ျမန္​မာ​ေရနံအလုပ္​သမား
အသင္​းခၽဳပ္​ ဆိုၿပီးတည္​​ေထာင္​လိုက္​တယ္​။ဦးမၽိဳးၫႊန္​႔
က ဥကၠ႒လုပ္​ၿပီး အ​တြင္​း​ေရးမႉးအျဖစ္​ ​ေရနံ​ေခၽာင္​း
အမ်ိဳးသား​ေကၽာင္​းအုပ္​ႀကီး ဦး​ေအး​ေမာင္​ကိုခန္​႔ထား
လိုက္​တယ္​။အဲတုန္​းက အတြင္​း​ေရးမႉး ဆိုတဲ့​ေ၀ါဟာရ
မ​ေပၚ​ေသးလို႔ အက်ိဳး​ေဆာင္​လို႔​ေခၚတယ္​။အတြင္​း​ေရး
မႉး​ေ၀ါဟာရ​ေပၚတာ ၁၉၃၀ တို႔ဗမာအစည္​းအ႐ုံး​ေပၚမွ
ျဖစ္​တယ္​။အဲဒီ​ေတာ့မွ အက်ိဳး​ေဆာင္​ကို အတြင္​း​ေရး
မႉးဆိုတဲ့​ေ၀ါဟာရနဲ႔ ​ဖလွယ္​ၿပီးသုံးလာခဲ့တာျဖစ္​ပါတယ္​။

၁၉၂၃ မတ္​လ ၁၉ရက္​​ေန႔မွာ ဒီအသင္​းက ဦး​ေဆာင္​ၿပီး
သပိတ္​​ေမွာက္​တယ္​။​ေတာင္​းဆိုခၽက္​​ေတြရၿပီး​ေအာင္​ျမင္​
ခဲ့တယ္​။ဒါဟာ ၁၉၁၄-၁၅ ပထမကမာၻစစ္​ဦးအ​ေမရိကန္​
​ေရနံတြင္​းတူးပညာ႐ွင္​​ေတြရဲ ့သပိတ္​က​ေမြးဖြား​ေပးလိုက္​
တဲ့အက​်ိ ဳးဆက္​​ေတြပဲျဖစ္​ပါတယ္​။ဒီသင္​ခန္​းစာ​ကို
ျမန္​မာပညာတတ္​​ေတြကလည္​း ​ေကၽညက္​စြာသင္​ယူ
ခဲ့ၾကတာ​ေတြ႕ရတယ္​။

တစ္​ဖက္​ကျပန္​ၾကည့္ရင္​ ကိုယ့္အမ်ိဳးသားပ​ေဒသရာဇ္​
ဖက္​ဆစ္​အာဏာ႐ွင္​ႀကီးရဲ ့ရက္​စက္​ယုတ္​မာ​ေခါင္​းပုံ
ျဖတ္​အႏိုင္​ကၽင့္မႈအ​ေပါင္​းကို​ေတာ္​လွန္​ရမယ္​ဆိုတ့ဲအသိ
ကို အ​ေနာက္​ႏိုင္​ငံသား​ေတြကထည့္​ေပးခဲ့တာပါ။
ကိုယ့္အစိုးရကိုသာ ဆႏၵမျပရဲခၽင္​​ေနမယ္​ လူမ်ိဳးျခား
အစိုးရကို​ေတာ့ ဆႏၵျပဖို႔ျမန္​မာ​ေတြဘယ္​​ေတာ့မွ​ေနာက္
မဆုတ္ခဲ့ဘူး။ဒါ​ေၾကာင့္ျမန္​မာ​ေတြသိပ္​သတၱိ႐ွိလို႔မထင္​နဲ႔။
ျမန္​မာအမ်ိဳးသားအာဏာ႐ွင္​​ေတြ၊အုပ္​ခၽဳပ္​သူ​ေတြဆိုတာ
သူတို႔ျပည္​သူကို ဘယ္​တုန္​းကမ​ွ ဘယ္​​ေခတ္​က သမိုင္​းမွာမွ
လူပီပီဆက္​ဆံတယ္​ဆိုတာမ႐ွိဘူး။ရက္​စက္​မိုက္​႐ိုင္​း
​ေအာက္​တန္​းကၽစြာ ဖက္​ဆစ္​ပုံစံဆက္​ဆံတဲ့လူ​ေတြပါ။
ကိုလိုနီအစိုးရက သူတို႔ျမန္​မာအမ်ိဳးသားအာဏာ႐ွင္​
​ေတြနဲ႔ယွဥ္​ရင္​ မိုးနဲ႔​ေျမ​ေလာက္​ကြာတယ္​။ကိုလိုနီအစိုး
ရက လူကိုတန္​ဖိုးထားတယ္​။ျမန္​မာအစိုးရက လူကို
တန္​ဖိုးမထားဘူး။ဒီလိုလူကိုတန္​ဖိုးထားလို႔ လူပီပီ
လူရသင့္တဲ့လူ႔အခြင့္အ​ေရးကို​ေပးတဲ့ကိုလိုနီအစိုးရ
အက​ၽဥ္​းသားဆိုလည္​းအကၽဥ္​းသားအခြင့္အ​ေရး​ေပးတဲ့
အစိုးရ​ေခတ္​ျမန္​မာ​ေတြဆႏၵျပတာ သတၱိလ့ိုမ​ေခၚဘူး။
သ​ေဘာ​ေပါက္​မယ္​ထင္​တယ္​။ဘယ္​သူ႔ကိုမွမဟုတ္​တမ္​း
တရားမစြပ္​စြဲဘူး။မယုံရင္​ကိုလိုနီ​ေခတ္​ဆႏၵျပပြဲ​ေတြနဲ႔
လြတ္​လပ္​ၿပီး​ေခတ္​ဆႏၵျပပြဲ​ေတြရဲ ့အ​ေရအတြက္​နဲ႔
​ေအာင္​ျမင္​မႈ​ေတြကိုစရင္​းလုပ္​ၾကည့္လိုက္​ပါ။ဒါ​ေၾကာင့္​
ျမန္​မာအစိုးရ​ေတြဆိုတာ မယဥ္​​ေကၽး​ေသးတဲ့ အ႐ိုင္​း
အစိုးရမၽားသာျဖစ္​​ေနဆဲဆိုတာလည္​းတစ္​ဆက္​တည္​း
ျမင္​ရမယ္​။

၁၉၂၉ မွာ အလုပ္​သမား/အလုပ္​႐ွင္​ပဋိပကၡ​ေတြနဲ႔
ပက္​သက္​ၿပီး ဥပ​ေဒ​ေတြကို အဂၤလိပ္​အစိုးရကထုတ္​ျပန္​
တယ္​။အခုျမန္​မာႏိုင္​ငံမွာ႐ွိတဲ့အလုပ္​သမားဥပ​ေဒ​ေတြ
ဆိုတာ အဲဒီၿဗိတိန္​ဥပ​ေဒကို ၇ႀကိမ္​​ေလာက္​ျပင္​ျပင္​ၿပီး
သုံး​ေနတဲ့အ​ေဟာင္​းႀကီးပါ။ျမန္​မာအစိုးရဟာ
ဘာမွမလုပ္​တတ္​တာ။ဥ​ေရာပကိုထိုင္​ထိုင္​​ေသာက္​​ေဖာင္​းထု
ထုၿပီး အခ်ိန္​တန္​ရင္​ အျဖဴ​ေရာင္​​ေဘာ​ကိုပဲ​ေျပး​ေျပးစုပ္​
တဲ့အတန္​းအစား​ေတြပါ။လက္​ျဖန္​႔​ေတာ့လည္​းအျဖဴ
ဆီမွာပဲ။ကယ္​ပါ ယူပါတစ္​စာစာ ​ေခၚတာလည္​းအျဖဴ
ကိုပဲ။ဒါဘယ္​လိုအဆင့္မ်ိဳးလည္​းဆိုတာကိုယ့္ဟာကိုယ္​
ဆက္​စဥ္​းစား​ေပၚ့။ဒါ​ေၾကာင့္ကမာၻမွာဘာ​ေသာက္​ဆင့္မွ
မ႐ွိတဲ့အစိုးရဆိုတာ အမွတ္​စဥ္​၁မွာ ျမန္​မာအစိုးရပဲ။
အဲဒီျမန္​မာအစိုးရ​ေတြထဲမွာ ထပ္​ၿပီးအမွတ္​စဥ္​ရင္​လည္​း
အ​ေနာ္​ရထာကို နံပါတ္​၁​ေပးရမွာပါ။

၁၉၂၀ ျမန္​မာလူဦး​ေရဟာ ၁၃.၂သန္​း၊၁၈၇၀က
လူဦး​ေရက ၆.၁၁သန္​း၊၁၉၀၀ျပည့္ႏွစ္​လူဦး​ေရက
၁၀.၅သန္​းအသီးသီး႐ွိခဲ့တယ္​။၁၉၂၁ ၁၃.၂သန္​းထဲမွာ
၁၁သန္​းဟာ လယ္​ကူလီ​ေတြျဖစ္​​ေနတယ္​။

အဂၤလိပ္​သိမ္​းၿပီး​ေတာ့ျမန္​မာႏိုင္​ငံကိုစက္​မႈႏိုင္​ငံအျဖစ္​
ထူ​ေထာင္​တယ္​။၁၉၀၀ျပည့္ႏွစ္​မွာ စက္​႐ုံအလုပ္​႐ုံ​ေပါင္​း
၁၅၀၊၁၉၁၀မွာ စက္​႐ုံအလုပ္​႐ုံ​ေပါင္​း၃၀၀ျဖစ္​လာခါ
၁၉၂၀မွာ ၆၁၇ျဖစ္​လာၿပီး ၁၉၃၀မွာ ၉၈၀အထိျဖစ္​သြား
တယ္​။ဒါ​ေပမဲ့ သိပ္​ႀကီးမားလြန္​းတဲ့အႀကီးစားစက္​မႈ
လုပ္​ငန္​း​ေတာ့မပါဘူး။အဲဒီ​ေခတ္​က အလုပ္​သမားဟာ
တစ္​​ေန႔အလုပ္​ခၽိန္​ ၁၀နာရီ၊၁၂နာရီအမၽားဆုံး႐ွိတယ္​။
လုပ္​အားခက ​ေယာကၽာ္​းလူႀကီးတစ္​​ေယာက္​က ၁၂ပဲ၊
မိန္​းမ ၆ပဲ၊က​ေလး ၄ပဲအသီးသီးျဖစ္​တယ္​။၁၈၆၉မွာ
စူးအက္​တူး​ေျမာင္​းႀကီးဖြင့္လွစ္​ၿပီး​ေနာက္​ပိုင္​း စီးပြား​ေရး
ဟာတိုးတက္​လာတယ္​။အာ႐ွနဲ႔ဥ​ေရာပ ​ေရမိုင္​၆၀၀၀
​ေကၽာ္​ကိုတူး​ေျမာင္​းကခၽဳံ ့​ေပးလိုက္​သလိုျဖစ္​သြားလို႔
နီးနီးကပ္​ကပ္​ျဖစ္​လာတယ္​။

အဲဒီ​ေခတ္​က ထုတ္​ကုန္​/သြင္​းကုန္​စရင္​းကိုၾကည့္ရင္​
၁၈၈၆ က​ေန ၁၈၇၂အတြင္​း-ထုတ္​ကုန္​၃၀၇သိန္​း၊
သြင္​းကုန္​၂၅၄သိန္​း
၁၈၉၈ က​ေန ၁၉၀၁ အထိ ၁၅၉၆သိန္​း၊၁၀၀၈သိန္​း
၁၉၁၃ က​ေန ၁၉၁၄ တစ္​ႏွစ္​အတြင္​း ၃၈၉၀သိန္​း၊
၂၅၄၀သိန္​း၊
၁၉၂၆-၂၇ ၆၅၉၅သိန္​း၊၃၈၆၉သိန္​း
၁၉၃၃-၃၄ ၃၈၉၂သိန္​း၊၁၇၈၇သိန္​း
(အဲဒီ​ေခတ္က အ​ေမရိကန္​တစ္​​ေဒၚလာဟာ ျမန္​မာ​ေငြ
၃က်ပ္​​ေလာက္​ပဲ႐ွိ​ေသးလို႔ယ​ေန႔ကၽဆင္​းသြားတဲ့​ေငြ​ေစၽး
နဲ႔ ခ်ိန္​ၿပီး + - × ÷လုပ္​ၾကည့္ရင္​ပိုျမင္​လိမ့္မယ္​။

၁၉၃၃ မွာ ထုတ္​ကုန္​၊သြင္​းကုန္​ကၽဆင္​းသြားတာက
ကမာၻ့စီးပြားပၽက္​ကပ္​​ေၾကာင့္ပါ။

ဆက္​ပါဦးမည္​။

https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=154575952351278&id=100033966230641