ေအာက္တိုဘာ ၁၉၊ ၂၀၂၁
M-Media
-ၿပီးခဲ့တဲ့လက အသက္ ၃၁ ႏွစ္အရြယ္ရွိတဲ့ ႏွစ္ျခင္းသင္းအုပ္ဆရာ Cung Biak Hum ဟာ ျမန္မာစစ္သားေတြရဲ့ ပစ္ခတ္သတ္ျဖတ္မွုကို ခံလိုက္ရပါတယ္။ ခ်င္းျပည္နယ္က သူေနထိုင္တဲ့ ထန္တလန္ၿမိဳ့မွာ စစ္တပ္ရဲ့ ဗုံးၾကဲမွုေၾကာင့္ မီးေလာင္ေနတဲ့အခ်ိန္ ကူညီဖို့အသြားမွာ အသတ္ခံလိုက္ရတာပါ။ ျမန္မာစစ္သားေတြဟာ သင္းအုပ္ဆရာရဲ့ လက္သူႂကြယ္ကိုျဖတ္ၿပီး လက္ထပ္လက္စြပ္ကို ခိုးယူသြားခဲ့ပါေသးတယ္။
“Cung Biak Hum ကိုသတ္ၿပီး သူ႔လက္စြပ္ကို ျဖတ္ယူသြားတာဟာ လတ္တေလာ တိုက္ခိုက္မွုေတြမွာ စစ္တပ္က ျပည္သူလူထုအေပၚ ဘယ္ေလာက္အထိ ရိုင္းစိုင္း ၾကမ္းၾကဳတ္လဲဆိုတာကို ျပသေနတာပါ” လို့ ခ်င္းလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ (CHRO) ရဲ့ လက္ေထာက္ဒါရိုက္တာ Salai Za Uk Ling က ေျပာပါတယ္။
ေဖေဖာ္ဝါရီ ၁ ရက္ အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း မတည္ၿငိမ္မွုေတြကို စစ္တပ္က တုန႔္ျပန္ရာမွာ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းေတြ၊ ခရစ္ယာန္ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြနဲ႔ ေစတနာ့ဝန္ထမ္းေတြ ပစ္မွတ္ထားတိုက္ခိုက္ခံရတဲ့ အျဖစ္အပ်က္ အနည္းဆုံး ၂၀ ေလာက္ကို လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ေတြနဲ႔ မီဒီယာေတြက မွတ္တမ္းရယူထားနိုင္ၿပီး စက္တင္ဘာ ၁၉ ရက္ေန႔ သင္းအုပ္ဆရာ Cung Biak Hum အသတ္ခံရမွုဟာ အဲဒီအထဲကတစ္ခု ျဖစ္ပါတယ္။
ဒီအျဖစ္အပ်က္ေတြထဲမွာ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းေတြ ဗုံးၾကဲတိုက္ခိုက္ခံရတာ၊ သင္းအုပ္ဆရာေတြ ဖမ္းဆီးခံရတာ၊ ဘုရားေက်ာင္းေတြကို စစ္စခန္းလုပ္တာေတြ ပါဝင္ပါတယ္။
“အခု ဘုရားေက်ာင္းေတြမွာ လူသူကင္းမဲ့ေနပါၿပီ။ လူေတြရဲ့စိတ္ထဲမွာ ေၾကာက္ရြံ့မွုကိန္းေအာင္းေနၿပီ။ ဘုရားေက်ာင္းေတြေတာင္မွ မလုံျခဳံေတာ့ပါဘူး” လို့ လက္တုန႔္ျပန္ခံရမွာကို ေၾကာက္ရြံ့တဲ့အတြက္ အမည္မေဖာ္လိုတဲ့ ကယားျပည္နယ္ ခရစ္ယာန္ကက္သလစ္ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။
ဒီကိစၥနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး စစ္ေကာင္စီေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေဇာ္မင္းထြန္းကို အလ္ဂ်ာဇီးရားသတင္းဌာနက ေမးျမန္းဖို့ႀကိဳးစားရာမွာ ဖုန္းပိတ္ထားတဲ့အတြက္ ေမးလို့ မရခဲ့ပါဘူး။
ေမလအတြင္း ကယားျပည္နယ္မွာ ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းေတြ တိုက္ခိုက္ခံရမွုအတြက္ စစ္ေကာင္စီက ကာကြယ္ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ လူ ၅ ဦးေသဆုံးခဲ့တဲ့ ကက္သလစ္ဘုရားေက်ာင္း လက္နက္ႀကီးနဲ႔ တိုက္ခိုက္ခံရမွုမွာ အဲဒီဘုရားေက်ာင္းထဲ သူပုန္ေတြဝင္ခိုေနတဲ့အတြက္ ပစ္ခတ္ခဲ့တာလို့ ျမန္မာစစ္တပ္က ေျပာပါတယ္။
ရိုဟင္ဂ်ာမြတ္စလင္ ၁ သန္းေလာက္ကိုဖယ္ကာ လူ သန္း ၅၀ ကို ေကာက္ယူခဲ့တဲ့ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ သန္းေခါင္စာရင္းအရ ျမန္မာလူဦးေရရဲ့ ၉၀ ရာခိုင္ႏွုန္းနီးပါးဟာ ဗုဒၶဘာသာဝင္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။
စစ္ဖက္နဲ႔ နိုင္ငံေရးနယ္ပယ္ေတြကို ဗုဒၶဘာသာကိုးကြယ္တဲ့ ဗမာလူမ်ိဳးေတြက ႀကီးစိုးထားၿပီး၊ စစ္တပ္ဟာ ဗုဒၶဘာသာ အမ်ိဳးသားေရး အဖြဲ႕အစည္းေတြကို အားေပးအားေျမႇာက္ ျပဳပါတယ္။ စစ္တပ္က ေရးဆြဲထားတဲ့ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္ အေျခခံဥပေဒမွာ ‘နိုင္ငံေတာ္သည့္ ဗုဒၶဘာသာ သာသနာေတာ္ကို နိုင္ငံေတာ္၏ နိုင္ငံသားအမ်ားဆုံး ကိုးကြယ္ရာျဖစ္ေသာ ဂုဏ္ထူးဝိေသသႏွင့္ျပည့္စုံသည့္ ဘာသာ သာသနာျဖစ္သည္ဟု နိုင္ငံေတာ္က အသိအမွတ္ျပဳသည္’ လို့ ေရးသားထားပါတယ္။
လူဦးေရ စုစုေပါင္းရဲ့ ၆ ရာခိုင္ႏွုန္းရွိတဲ့ ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ေတြဟာ မ်ားေသာအားျဖင့္ ေတာင္တန္းနဲ႔ နယ္စပ္ေဒသေတြမွာ ေနထိုင္ၾကတဲ့ တိုင္းရင္းသား လူမ်ိဳးစုေတြပါ။ ခြဲျခားမွုေတြ၊ အဓမၼ ဗမာဇာတ္သြင္းမွုေတြေၾကာင့္ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္တိုင္ဖန္တီးခြင့္ရေရး တိုင္းရင္းသားေတြရဲ့ လက္နက္ကိုင္ႀကိဳးပမ္းမွု ေပၚေပါက္လာခဲ့ၿပီး ၁၀ စုႏွစ္ခ်ီ ၾကာျမင့္ေနၿပီ ျဖစ္ပါတယ္။
လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ Christian Solidarity Worldwide က အေရွ႕အာရွဆိုင္ရာ အႀကီးတန္း ေလ့လာသူတစ္ဦးျဖစ္ၿပီး ျမန္မာနိုင္ငံနဲ႔ပတ္သက္တဲ့ စာအုပ္ ၃ အုပ္ ေရးသားထားတဲ့ ဘန္နီဒင္ ေရာ္ဂ်ာက စစ္တပ္ဟာ ဗုဒၶဘာသာမဟုတ္တဲ့ ဘာသာေရးလူနည္းစုေတြအေပၚ ‘ရန္လိုမုန္းထားမွု နက္နက္ရွိုင္းရွိုင္း ရွိေနတယ္’ လို့ ေျပာပါတယ္။
“စစ္တပ္ဟာ ဘာသာေရးကို ဖိႏွိပ္ဖို့လက္နက္အျဖစ္ မၾကာခဏသုံးပါတယ္။ ဘာသာေရးအေျချပဳ အမ်ိဳးသားေရးဝါဒကို သူတို့ ျပဳစုပ်ိဳးေထာင္လာတာ ၁၀ စုႏွစ္မ်ားစြာ ရွိေနပါၿပီ” လို့ ေရာ္ဂ်ာကဆိုၿပီး စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးတဲ့ေနာက္ ဒီပုံစံေတြ ပိုမိုအားေကာင္းလာတယ္လို့ ေျပာပါတယ္။
“ခရစ္ယာန္ေတြဟာ ဘာသာမတူတာေၾကာင့္ေရာ၊ လူမ်ိဳးကြဲတာေၾကာင့္ပါ ပစ္မွတ္ထားခံေနရတာပါ”
သန္းေခါင္စာရင္းေကာက္ယူမွုအရ ခ်င္းျပည္နယ္၊ ကယားျပည္နယ္နဲ႔ ကခ်င္ျပည္နယ္ေတြမွာ ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ေတြ အမ်ားစုေနထိုင္တာကို ေတြ႕ရပါတယ္။
အိႏၵိယနဲ႔ကပ္ေနနဲ႔ ျမန္မာနိုင္ငံ အေနာက္ေျမာက္ပိုင္း ခ်င္းျပည္မွာေနထိုင္တဲ့ လူဦးေရ ၄၇၈၀၀၀ က ၈၅ ရာခိုင္ႏွုန္းဟာ ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ျမန္မာနိုင္ငံ အေရွ႕ေတာင္ပိုင္း ထိုင္းနိုင္ငံနဲ႔ ကပ္ေနတဲ့ ကယားျပည္နယ္မွာေတာ့ လူဦးေရ ၂၈၆၀၀၀ ေလာက္ရွိၿပီး ၄၆ ရာခိုင္ႏွုန္းက ခရစ္ယာန္ေတြပါ။
တ႐ုတ္နဲ႔ကပ္ေနတဲ့ ျမန္မာနိုင္ငံေျမာက္ပိုင္း ကခ်င္ျပည္နယ္မွာ ေနထိုင္တဲ့ လူဦးေရ ၁.၆ သန္းမွာ ၃၄ ရာခိုင္ႏွုန္းက ခရစ္ယာန္ဘာသာဝင္ေတြျဖစ္ပါတယ္။ သန္ေကာင္းစာရင္းေကာက္ယူမွုမွာ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ (KIO) ထိန္းခ်ဳပ္ရာေဒသမွာ ေနထိုင္တဲ့ လူဦးေရ ၄၆၀၀၀ မပါဝင္ပါဘူး။
“ဗဟိုအစိုးရဟာ ေတာင္ေတြ႕သမၽွ ဘုရားလိုက္တည္ၿပီး ကခ်င္ေဒသကို သူတို့ပိုင္တဲ့ပုံစံမ်ိဳး ပုံေဖာ္တယ္။ ကၽြန္မတို့ရဲ့ လွပတဲ့ေတာင္တန္းေတြ၊ ခ်ိဳင့္ဝွမ္းေတြ၊ လြင္ျပင္ေတြ၊ ေတာင္ကုန္းေတြမွာ သူတို့ရဲ့ လႊမ္းမိုးမွု အမွတ္သညာေတြကို ေတြ႕ေနရပါၿပီ”
ေတာ္လွန္ေရးကို ႏွိမ္ႏွင္း
==========
စစ္တပ္က ခရစ္ယာန္ေတြအေပၚ အၾကမ္းဖက္မွုဟာ စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ တစ္နိုင္ငံလုံးမွာ ျဖစ္ပြားလာတဲ့ ေတာ္လွန္ေရးလွုပ္ရွားမွုကို ႏွိမ္ႏွင္းမွုနဲ႔အတူ တြဲပါလာတာပါ။
စစ္ေကာင္စီတပ္ေတြဟာ လက္နက္မဲ့အရပ္သား ၁၁၀၀ ေက်ာ္ကို သတ္ျဖတ္ခဲ့တယ္လို့ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ေတြက ဆိုပါတယ္။ ျပည္သူေတြဖက္က ရရာလက္နက္ စြဲကိုင္ေတာ္လွန္မွု အရွိန္ျမင့္လာသလို စစ္ေကာင္စီတပ္ေတြကလည္း အရပ္သားေတြကို တိုက္ခိုက္တာ၊ တိုင္းရင္းသားေဒသေတြမွာ ဆယ္စုႏွစ္ခ်ီ က်င့္သုံးလာတဲ့ ျဖတ္ေလးျဖတ္နည္းဗ်ဴဟာကို ေဖာ္ေဆာင္တာေတြ လုပ္လာပါတယ္။
စစ္ေကာင္စီတပ္ေတြ ေမလက ထိုးစစ္စတင္ၿပီးေနာက္ပိုင္း ကယားျပည္နယ္နဲ႔ ရွမ္းျပည္နယ္ေတာင္ပိုင္းမွာ လူေပါင္း ၁ သိန္းေက်ာ္ေလာက္ အိုးအိမ္စြန႔္ခြာ ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။
ကယားျပည္နယ္ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ့က Sacred Heart of Jesus ကက္သလစ္ဘုရားေက်ာင္းအပါအဝင္ အနည္းဆုံး ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္း ၅ ေက်ာင္း လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ အပစ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ Sacred Heart of Jesus ဘုရားေက်ာင္း တိုက္ခိုက္ခံရမွုမွာ အရပ္သား ၄ ဦး ေသဆုံးခဲ့ပါတယ္။
တိုက္ပြဲေတြျဖစ္ေနတဲ့ ေမလ ၂၂ ရက္ေန႔မွာ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ့ေတာင္ဘက္ ကန္သာယာရြာက လူေပါင္း ၃၀၀ ေလာက္ ကက္သလစ္ဘုရားေက်ာင္း ၂ ခုနဲ႔ ရဟန္းမင္း သီတင္းသုံးရာ အေဆာက္အဦးမွာ လာေရာက္ခိုလွုံခဲ့ၾကတာပါ။
“စစ္ပြဲက ကၽြန္ေတာ္တို့နဲ႔ နီးလားတဲ့ပုံစံမ်ိဳးျဖစ္လာတယ္။ ဘုရားေက်ာင္းေတြမွာ ခိုလွုံရင္ လုံျခဳံလိမ့္မယ္လို့ ကၽြန္ေတာ္တို့ ထင္ခဲ့တာပါ” လို့ အသက္ ၅၆ ႏွစ္အရြယ္ လယ္သမားတစ္ဦးျဖစ္တဲ့ Khu Reh (အမည္လႊဲ) က ေျပာပါတယ္။
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသတင္းစကားအျဖစ္ ရြာသားေတြဟာ သူတို့ခိုလွုံရာ ပရ၀ုဏ္အတြင္းမွာ အလံျဖဴလည္း ေထာင္ထားခဲ့ပါတယ္။ လက္နက္ေတြ ေဆာင္ထားတယ္လို့ အထင္မွားနိုင္တဲ့အတြက္ ကခ်င္ရိုးရာဓားနဲ႔ အျခားအရာေတြကို အျပင္မွာ လူျမင္ေအာင္ ခ်ထားခဲ့တယ္လို့လည္း Khu Reh က ေျပာပါတယ္။
ေနာက္တစ္ေန႔မွာ စစ္သားေတြေရာက္လာၿပီး ဘုရားေက်ာင္းထဲဝင္ရွာတာ၊ ရြာသားေတြကို ေမးျမန္းတာေတြ လုပ္တယ္လို့ သူက ဆိုပါတယ္။
“ဘုရားေက်ာင္းထဲကေနမထြက္ဖို့ သူတို့က သတိေပးသြားတယ္။ ထြက္လာတာျမင္တာနဲ႔ ပစ္မယ္လို့လည္း သူတို့က ေျပာသြားပါတယ္”
အဲဒီညမွာေတာ့ ဘုရားေက်ာင္း ဂိတ္ေပါက္၀ေတြမွာ ရြာသားတစ္ခ်ိဳ့က ကင္းအျဖစ္ ေစာင့္ၾကပ္ၾကပါတယ္။
ည ၉ နာရီေလာက္မွာ ကင္းေစာင့္ေနတဲ့တစ္ေယာက္ ေျခေထာက္ကို အပစ္ခံလိုက္ရၿပီး မနက္ ၁ နာရီေလာက္မွာ သူတို့ရြာနဲ႔ ေဘးနားက အျခားရြာႏွစ္ရြာကို စစ္တပ္က လက္နက္ႀကီးေတြနဲ႔ ပစ္ပါတယ္။ ၂ ရီအၾကာ အပစ္ရပ္သြားတဲ့အခ်ိန္ Khu Reh နဲ႔ အျခားကင္းသမားေတြ မီးခိုလူေနတဲ့ ဘုရားေက်ာင္းတံခါးေတြကို သြားဖြင့္တဲ့အခါ အဘြား ၃ ဦးနဲ႔ အဘိုး ၁ ဦး ေသဆုံးၿပီး၊ အျခား ၈ ဦး ဒဏ္ရာရေနတာကို ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။
ေနာက္တစ္ေန႔ ဘုရားေက်ာင္းကို ျပန္လာတဲ့အခါ အထဲကပစၥည္းေတြ ခိုးယူ၊ ဖ်က္ဆီးခံထားရတာကို Khu Reh တစ္ေယာက္ ေတြ႕ခဲ့ရပါတယ္။
“အဲဒီေနာက္ပိုင္း စစ္သားေတြ ရြာကိုလာတဲ့အခ်ိန္တိုင္း ဘုရားေက်ာင္းထဲမွာပဲ သူတို့ စခန္းခ်ပါတယ္”
Khu Reh နဲ႔ အျခားရြာသားေတြဟာ အဲဒီအျဖစ္အပ်က္ၿပီးကတည္းက စစ္ေဘးေရွာင္စခန္းမွာ ေနထိုင္ေနရပါတယ္။
စစ္သားေတြဟာ လြိဳင္ေကာ္ၿမိဳ့က Doumyalay Parish ဘုရားေက်ာင္းမွာလည္း စခန္းခ်ေနထိုင္တယ္လို့ ကက္သလစ္အသင္းေတာ္ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးက ေျပာပါတယ္။ ေမ ၂၉ ရက္ေန႔မွာ စစ္သားေတြဟာ လူ ၁၃၀၀ ေလာက္ ခိုလွုံေနတဲ့ St. Peter သာသနာျပဳေက်ာင္းကို ဝင္ေရာက္ၿပီး ေစတနာ့ဝန္ထမ္းတစ္ဦးကို ပစ္သတ္ခဲ့ပါတယ္။
ကယားျပည္နယ္မွာ တိုက္ပြဲေတြဆက္ျဖစ္ေနၿပီး ၿပီးခဲ့တဲ့တစ္ပတ္ဗုဒၶဟူးေန႔က ဖ႐ူဆိုၿမိဳ့နယ္မွာရွိတဲ့ ကက္သလစ္ဘုရားေက်ာင္းတစ္ခု လက္နက္ႀကီးထိမွန္ ပ်က္ဆီးခဲ့တယ္လို့လည္း Khu Reh က ေျပာပါတယ္။
ခိုလွုံေနသူေတြကိုေထာက္ပံ့နိုင္ဖို့ ခရစ္ယာန္အသင္းေတာ္ေတြက အလွုခံထားတဲ့ ေဆးဝါးနဲ႔ စားနပ္ရိကၡာေတြကို စစ္သားေတြ သိမ္းသြားတယ္လို့ ကက္သလစ္အသင္းေတာ္ ေခါင္းေဆာင္က ထည့္သြင္းေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ နိုင္ငံတစ္ဝွမ္းမွာ အကူအညီေပးမွုေတြကို စစ္ေကာင္စီတပ္ေတြက ဒီလိုမ်ိဳး ေႏွာက္ယွက္ဟန႔္တားေနတယ္လို့ မီဒီယာနဲ႔ လူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ေတြက ေဖာ္ျပၾကပါတယ္။
အသက္အႏၲရာယ္ရွိေနေပမယ့္လည္း အကူအညီလိုအပ္ေနသူေတြကို ကာကြယ္ကူညီေပးဖို့ စိတ္ပိုင္းျဖတ္ထားတယ္လို့ ကသလစ္အသင္းေတာ္ေခါင္းေဆာင္က ေျပာပါတယ္။
“အကူအညီလိုအပ္ေနတဲ့ ကၽြန္ေတာ္တို့ရဲ့ ညီအစ္ကို ေမာင္ႏွမေတြကို လူသားခ်င္း စာနာေထာက္ထားမွု၊ လူ႔ဂုဏ္သိကၡာ၊ လူသားတန္ဖိုး၊ ဂ႐ုဏာႏွလုံးသားေတြနဲ႔ ကၽြန္ေတာ္တို့ ၾကည့္ပါတယ္။ ေၾကာက္ရြံ့ေနတဲ့ သူတို့နဲ႔ အတူရွိကာ ကာကြယ္ေပးရမွာပါ။ ကၽြန္ေတာ္တို့လူမ်ိဳးေတြ ထိခိုက္ခံစားရတာဟာ ကၽြန္ေတာ္တို့ ထိခိုက္ခံစားရတာနဲ႔ အတူတူပါပဲ။ သူတို့ရဲ့ငိုသံေတြဟာ ကၽြန္ေတာ္တို့ကို နာက်င္ေစပါတယ္”
စစ္တပ္ရဲ့ သံသယ
==========
ခ်င္းျပည္နယ္မွာဆိုရင္ လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရးစတင္တဲ့ ဧၿပီလကတည္းက စစ္တပ္ရဲ့ တိုက္ခိုက္မွုေၾကာင့္ လူ ၁၂၀၀၀ နီးပါးေလာက္ အိုးအိမ္စြန႔္ခြာ ထြက္ေျပးခဲ့ရၿပီး ဘုရားေက်ာင္း ၃ ခုကို စစ္သားေတြက သိမ္းပိုက္ စခန္းခ်ထားတာ၊ လက္နက္ႀကီးနဲ႔ ပစ္ခံရတဲ့ ဘုရားေက်ာင္း ၄ ေက်ာင္းရွိတယ္လို့ ခ်င္းလူ႔အခြင့္အေရးအဖြဲ႕ (CHRO) က ေကာက္ယူထားတဲ့ အခ်က္အလက္ေတြမွာ ေတြ႕ရပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ မတူပီၿမိဳ့နယ္မွာ သင္းအုပ္ဆရာတစ္ဦး ဩဂုတ္လ ၂၃ ရက္ေန႔က အေၾကာင္းမဲ့ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရၿပီး အခုအခ်ိန္အထိ တရားစြဲဆိုခ်င္းမရွိဘဲ ထိန္းသိမ္းခံထားရဆဲ ျဖစ္ပါတယ္။
ဩဂုတ္လအတြင္းက ဖလမ္းၿမိဳ့နယ္မွာ စစ္သားေတြက Taal ႏွစ္ျခင္းဘုရားေက်ာင္းကို ဝင္ေရာက္ေမႊေႏွာက္သြားၿပီး သမၼာက်မ္းစာအုပ္ေတြနဲ႔ ဓမၼေတးစာအုပ္ေတြကို ဘုရားေက်ာင္းအျပင္ဘက္မွာ လႊင့္ပစ္ထားခဲ့တာကိုလည္း ဓာတ္ပုံမွတ္တမ္းေတြမွာ ေတြ႕ရပါတယ္။
မင္းတပ္ၿမိဳ့က စစ္ေဘးေရွာင္ေတြ ခိုလွုံေနတဲ့ မေကြးတိုင္းေဒသႀကီးက ကက္သလစ္ဘုရားေက်ာင္းတစ္ခုကို ေအာက္တိုဘာ ၃ ရက္ေန႔မွာ စစ္သားေတြက ဝင္ေရာက္စစ္ေမးခဲ့တယ္လို့ ျပည္တြင္းသတင္းဌာနက Zalen က ေဖာ္ျပပါတယ္။ စစ္သားေတြဟာ ဘုရားေက်ာင္းမွာ ခိုလွုံေနသူေတြကို ေမးျမန္းခဲ့ၿပီး လက္နက္ကိုင္ေတာ္လွန္ေရး လွုပ္ရွားမွုနဲ႔ ဆက္သြယ္မွုရွိလားဆိုတာကို သိရွိဖို့အတြက္ ဖုန္းေတြကိုလည္း စစ္ေဆးခဲ့ပါတယ္။ စစ္ေကာင္စီတပ္က စစ္သားေတြဟာ ဖလမ္းၿမိဳ့နယ္က ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္းတစ္ခုကို ေအာက္တိုဘာ ၁၃ ရက္ေန႔မွာ မီးရွို့ခဲ့ၿပီး အနားက ရြာတစ္ရြာကိုလည္း ဝင္ေရာက္ခိုးဆိုး လုယက္ခဲ့တယ္လို့ Zalen သတင္းဌာနက ထပ္မံေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။
ခ်င္းႏွစ္ျခင္းအသင္းေတာ္ (Chin Baptist Convention) ရဲ့ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက ဩဂုတ္လအတြင္း မင္းတပ္ၿမိဳ့မွာရွိတဲ့ Grace ႏွစ္ျခင္းဘုရားေက်ာင္းကို စစ္သားေတြ ဝင္ေရာက္စခန္းခ်စဥ္မွာ သမၼာက်မ္းစာေတြကို ဖ်က္ဆီးခဲ့တယ္လို့ ေျပာပါတယ္။
“စစ္အာဏာသိမ္းမွုေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တို့ရဲ့ အႏၲရာယ္ကင္းမွု၊ လြတ္လပ္စြာ ကိုးကြယ္မွုကို ထိခိုက္လာပါတယ္။ ဘုရားရွိခိုးေနတဲ့အခ်ိန္ တိုက္ခိုက္ခံရမလား၊ ဗုံးၾကဲခံရေတာ့မလားဆိုၿပီး လူေတြက စိုးရိမ္ေသာက ေရာက္ေနၾကပါတယ္”
စစ္အာဏာသိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း နိုင္ငံတစ္ဝွမ္းက ခရစ္ယာန္အသင္းေတာ္ေတြ ခံစားရတဲ့ အၾကမ္းဖက္မွု၊ ဖမ္းဆီးမွု၊ အျခား ညႇင္းပမ္းႏွိပ္စက္မွုဒဏ္ေတြကို ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕နဲ႔ ျမန္မာစစ္တပ္တို့အၾကား ၂၀၁၁ ခုႏွစ္မွာ အပစ္ရပ္ေရး ပ်က္ပ်ယ္ခဲ့တဲ့ နိုင္ငံေျမာက္ပိုင္း ကခ်င္ေဒသမွာ အရင္ကတည္းက ခံစားေနရတာ ျဖစ္ပါတယ္။
၂၀၁၅ ခုႏွစ္ကဆိုရင္ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္း စစ္တပ္စခန္းခ်ရာေနရာအနီးမွာ ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းအသင္းေတာ္ (Kachin Baptist Convention) က ေစတနာ့ဝန္ထမ္း ေက်ာင္းဆရာမႏွစ္ဦး အဓမၼက်င့္ သတ္ျဖတ္ခံခဲ့ရပါတယ္။ ဒီအမွုဟာ အခုအခ်ိန္အထိ မေပၚပါဘူး။
၂၀၁၇ တုန္းကလည္း ျမန္မာစစ္တပ္က လက္နက္ႀကီးနဲ႔ပစ္လို့ ပ်က္ဆီးသြားတဲ့ ဘုရားေက်ာင္းတစ္ခုကို သတင္းသမားႏွစ္ေယာက္ ေခၚျပခဲ့တဲ့အတြက္ ႏွစ္ျခင္းအသင္းေတာ္ အႀကီးအကဲႏွစ္ဦး အၾကည္ညိဳပ်က္ေစမွု၊ ကခ်င္လြတ္ေျမာက္ေရးအဖြဲ႕ (KIO) ကို ေထာက္ပံ့ကူညီမွုေတြနဲ႔ ေထာင္ခ်ခံခဲ့ရပါတယ္။
ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းအသင္းေတာ္ (Kachin Baptist Convention) ဥကၠဌ Hkalam Samson ကို ၂၀၁၉ ခုႏွစ္မွာ အၾကည္ညိဳပ်က္ေစမွုနဲ႔ တရားစြဲမယ္လို့ စစ္တပ္က ၿခိမ္းေျခာက္ခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္သမၼတ႐ုံးခန္းက သမၼတေဒၚနယ္ထရမ့္နဲ႔ေတြ႕ဆုံပြဲမွာ ျမန္မာနိုင္ငံက ခရစ္ယာန္ေတြဟာ ’စစ္တပ္ရဲ့ ဖိႏွိပ္ညႇင္းပမ္းမွုကို ခံရတယ္’ ‘ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ခရစ္ယာန္ေတြဟာ လြတ္လပ္စြာကိုးကြယ္ခြင့္ ဆုံးရွုံးေနတယ္’ လို့ ေျပာၾကားခဲ့တဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။
လက္နက္ကိုင္ပဋိပကၡေၾကာင့္ျဖစ္လာတဲ့ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမွု အၾကပ္အတည္းကို ကခ်င္ခရစ္ယာန္အသင္းေတာ္ေတြက အဓိက ကူညီေျဖရွင္းေပးေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သူတို့ရဲ့ လူသားခ်င္းစာနာေထာက္ထားမွု အကူအညီေတြ အထူးသျဖင့္ KIO ထိန္းခ်ဳပ္ရာေဒသက အကူအညီေပးေရးလုပ္ငန္းေတြမွာ ဟန႔္တားေႏွာက္ယွက္မွုေတြ ပိုမိုခံလာရပါတယ္။ KIO ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမေတြမွာ နိုင္ငံတကာရဲ့ ကူညီပံ့ပိုးေပးမွုေတြကို စစ္တပ္က ၂၀၁၆ ခုႏွစ္ကတည္းက ပိတ္ပင္ခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။
KIO ကို ေထာက္ပံ့ကူညီေနတယ္လို့ စစ္တပ္ကစြပ္စြဲတဲ့အတြက္ ၂၀၁၈ ခုႏွစ္မွာ ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းအသင္းေတာ္ရဲ့ အကူအညီေပးေရးလုပ္ငန္းေတြကို ယာယီ ရပ္ဆိုင္းခဲ့ရပါတယ္။
စစ္အာဏာသိမ္းမွုၿပီးကတည္းက စစ္ေကာင္စီနဲ႔ KIO တို့အၾကား တိုက္ခိုက္မွုေတြ ျမင့္တက္လာခဲ့ၿပီး လူေပါင္း ၁၄၀၀၀ ေလာက္ အိုးအိမ္စြန႔္ခြာ ထြက္ေျပးခဲ့ရပါတယ္။ ဒီကိစၥမတိုင္ခင္ ကခ်င္ေဒသက စစ္ေရွာင္စခန္းေတြမွာ ေနထိုင္ေနရသူ တစ္သိန္းေက်ာ္ ရွိေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။
တိုက္ပြဲေတြ ျပင္းျပင္းထန္ထန္ျဖစ္ေလ့ရွိတဲ့ ဗန္းေမာ္ခရိုင္ ကက္သလစ္အသင္းေတာ္ ေခါင္းေဆာင္တစ္ဦးက အသင္းေတာ္ရဲ့ ေစတနာ့ဝန္ထမ္း အကူအညီေပးေရးသမားေတြဟာ စစ္တပ္ရဲ့ စစ္ေဆးေရးဂိတ္မွာ ပုံမွန္ စစ္ေဆးခံရၿပီး ေမလတုန္းကဆိုရင္ ဗန္းေမာ္ကေန ျမစ္ႀကီးနားကိုအသြားမွာ ကက္သလစ္ဘုန္းေတာ္ႀကီးတစ္ဦး ၄ ရက္တိုင္တိုင္ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခံရတယ္လို့ ေျပာပါတယ္။
“ကၽြန္ေတာ္တို့ ကယ္ဆယ္ေရးပစၥည္းေတြပို့တာကို စစ္သားေတြက သံသယျဖစ္တယ္။ အိုးအိမ္စြန္႔ခြာ ထြက္ေျပးရသူေတြ လိုအပ္တဲ့အခ်ိန္မွာ ကၽြန္ေတာ္တို့ မပို့ေပးနိုင္ပါဘူး”
စစ္အာဏာသိမ္းမွုေနာက္ပိုင္း ျဖစ္လာတဲ့ကိစၥေတြမွာ ကခ်င္ခရစ္ယာန္အသင္းေတာ္ေတြက ဝင္ပါရတာေတြလည္း ရွိပါတယ္။
မတ္လ ၈ ရက္ေန႔ ျမစ္ႀကီးနားမွာ ကက္သလစ္သီလရွင္တစ္ဦးဟာ ရဲနဲ႔ စစ္သားေတြေရွ႕မွာ ဒူးေထာက္ကာ သူမရဲ့ ဘုရားေက်ာင္းေရွ႕က ဆႏၵျပသူေတြကို မပစ္ဖို့ ေတာင္းပန္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီေန႔က စစ္ေကာင္စီတပ္ေတြ ပစ္ခတ္မွုေၾကာင့္ ျမစ္ႀကီးနားမွာ ၂ ဦး ေသဆုံးခဲ့ၿပီး ကက္သလစ္သီလရွင္က စစ္သားေတြကို ပထမဆုံး ရင္ဆိုင္ခဲ့သူ ျဖစ္ပါတယ္။
မတ္လနဲ႔ ဧၿပီလအတြင္းမွာ ကခ်င္ခရစ္ယာန္ဘုရားေက်ာင္း ၄ ခု စီးနင္းခံခဲ့ရပါတယ္။ ရွမ္းျပည္နယ္ေျမာက္ပိုင္းက ႏွစ္ျခင္းဘုရားေက်ာင္းတစ္ခုမွာဆိုရင္ စစ္သား ၃၀ ေလာက္ ၀င္ေရာက္ပစ္ခတ္ကာ ဝန္ႀကီး ၄ ဦးအပါအဝင္ လူ ၁၀ ေယာက္ကို ၂ ရက္ၾကာ ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းခဲ့တယ္လို့ ေဒသတြင္း မီဒီယာေတြက ေဖာ္ျပပါတယ္။
ျမစ္ႀကီးနားက ကခ်င္ခရစ္ယာန္ေကာလိပ္ Kachin Theological College and Seminary ကို စစ္ေကာင္စီတပ္ေတြက မတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔မွာ ဝင္ေရာက္စီးနင္းခဲ့ပါတယ္။ စစ္ကား ၁၅ စီးေလာက္ ေကာလိပ္ကို ဝိုင္းထားကာ စစ္သားေတြက ေကာလိပ္ပရ၀ုဏ္နဲ႔ အိပ္ေဆာင္ေတြကို ဝင္ေရာက္ရွာေဖြခဲ့တယ္လို့ ဆရာမ Layang Seng Ja က ေျပာပါတယ္။ ေကာလိပ္တာဝန္ရွိသူေတြဟာ အဲဒီကတည္းက ေက်ာင္းသားေတြကို အိမ္ျပန္လႊတ္ခဲ့ပါတယ္။
“လူေတြစုတာကိုျမင္ရင္ ဆႏၵျပဖို့လုပ္ေနတယ္လို့ စစ္သားေတြက ထင္တယ္။ ေက်ာင္းခန္းထဲကို ျပန္သြားၿပီး ခရစ္ေတာ္ရဲ့ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတရား၊ တရားမၽွတမွု၊ ေမတၱာ၊ ဂ႐ုဏာေတြအေၾကာင္း ေက်ာင္းသားေတြကို သင္ေပးခ်င္လွပါၿပီ။ ဒါေပမယ့္ လက္ရွိမွာေတာ့ မသင္နိုင္ေသးပါဘူး” လို့ Layang Seng Ja က ေျပာပါတယ္။
ကခ်င္လူမ်ိဳးေတြရဲ့ ဝတ္ျပဳဆုေတာင္းမွုေတြကိုလည္း ျမန္မာစစ္တပ္က အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္လာပါတယ္။ ေနာင္မြန္ၿမိဳ့နယ္က အသင္းအုပ္ဆရာ ၃ ဦးကို စစ္ေကာင္စီတပ္ေတြက မတည္မၿငိမ္ျဖစ္ေအာင္ လွုံ႔ေဆာ္တယ္ဆိုတဲ့စြဲခ်က္နဲ႔ ဇြန္လ ၁၄ ရက္ေန႔ကတည္းက ဖမ္းဆီးထိန္းသိမ္းထားၿပီး ၿငိမ္းခ်မ္းေရးဆုေတာင္းပြဲမွာ ‘စစ္အာဏာရွင္စနစ္ အဆုံးသတ္ပါေစ’ လို့ ဆုေတာင္းခဲ့တာေၾကာင့္ ျဖစ္ပါတယ္။
ဩဂုတ္လ ၂၆ ရက္ေန႔တုန္းကလည္း အရပ္ဝတ္ရဲေတြဟာ ကခ်င္ႏွစ္ျခင္းအသင္းေတာ္ရဲ့ ႐ုံးခ်ဳပ္ကို ဝင္ေရာက္ရွာေဖြခဲ့ၿပီး ကိုဗစ္ေရာဂါပေပ်ာက္ေရး ဆုေတာင္းစာမွာ ‘အၾကမ္းဖက္စစ္ေကာင္စီ’ လို့ေရးထားၿပီး ဒီစာကို အသင္းေတာ္အတြင္းေရးမွူးက လက္မွတ္ေရးထိုးခဲ့တဲ့အတြက္ ျဖစ္ပါတယ္။ ႏွစ္ျခင္းအသင္းေတာ္က ဒီစကားလုံးဟာ ကခ်င္ဘာသာကေန ျမန္မာဘာသာကိုျပန္ဆိုတဲ့အခါမွာ မွားယြင္းဘာသာျပန္မိခဲ့တာလို့ ေျပာပါတယ္။
“စစ္တပ္က ဝတ္ျပဳဆုေတာင္းမွုကိစၥေတြကို လိုက္စစ္ေနတယ္။ ကိုယ့္ေဒသကိုယ္ေနတာေတာင္မွ ဘာသာေရးလြတ္လပ္ခြင့္ကို မခံစားရဘူး။ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး၊ တရားမၽွတမွုေတြကို ေျပာလို့ေတာင္မရပါဘူး” လို့ Seng Ja က ေျပာပါတယ္။
“ဒီလိုစိတ္ေနစိတ္ထားမ်ိဳးရွိတဲ့ စစ္အာဏာရွင္စနစ္ေအာင္မွာ ေနထိုင္ရတာဟာ ငရဲက်ေနသလိုပါပဲ”
(အလ္ဂ်ာဇီးရား သတင္းဌာနတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ ‘A living hell’: Churches, clergy targeted by Myanmar militaryေဆာင္းပါးကို ေလးေမာင္က ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုပါသည္)
https://www.facebook.com/468226919886450/posts/6274153182627099/
