သမုိင္းဆုိသည္မွာ လူသားတို႔၏
ျဖစ္စဥ္ေျပာင္းလဲတုိးတက္မႈမ်ားကို ေရး သားထားေသာ ေနရာတစ္ခုျဖစ္ပါတယ္။
ကြၽန္ေတာ္ ေက်ာင္းသားလႈပ္ရွားမႈ သမုိင္းကိုေရးရာတြင္ အလယ္တည့္ တည့္မွ
ၾကည့္၍ဘက္မလုိက္ဘဲ အတၱ မဆန္စြာေရးသားခဲ့ပါသည္။ ထုိစာအုပ္ ကို
ေရးသားၿပီးေနာက္ ၁၉၉၆ မွ ယေန႔ ၂ဝ၁၄ အထိ ၁၈ ႏွစ္ေက်ာ္ကာလအ တြင္း၌
လူေပါင္းစံု၊ ေနရာေပါင္းစံု၊ ေထာင့္ေပါင္းစံု (ျပည္တြင္းျပည္ပမွ)
အားလံုးကို ေတြ႕၍ထုိစာအုပ္ေပၚ သေဘာထား ေမးျမန္းရာတြင္ မဆုိးပါ ဘူး၊
ေကာင္းပါတယ္။ တန္ဖိုးရွိပါတယ္ ဆိုတဲ့အေျဖမ်ား ထြက္လာပါတယ္။
ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ႏုိင္ငံရဲ႕ သမုိင္းျဖစ္
စဥ္ဟာလည္း ေသေသခ်ာခ်ာ ျပန္သံုး သပ္ရင္ အေျဖေတြအားလံုးဟာ သမုိင္း
ထဲမွာရွိပါတယ္။ ကဲ ျပန္ၾကည့္ၾကရ ေအာင္ … (၁) ဗမာျပည္ ကြန္ျမဴနစ္ ပါတီႏွင့္
အလံနီကြန္ျမဴနစ္ပါတီတို႔သည္ ထိပ္တိုက္ရင္ဆုိင္မႈေၾကာင့္ ဆုိးက်ဳိး
မ်ားႏွင့္အတူ ေသးငယ္ပေပ်ာက္သြားပါ တယ္။ ၎ပါတီအတြင္း ပစၥည္းမဲ့ အာဏာရွင္
အုပ္ခ်ဳပ္မႈေၾကာင့္ ျဖဳတ္၊ ထုတ္၊ သတ္အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္သတ္မႈမ်ားေၾကာင့္
ျမန္မာျပည္လူထု၏ စက္ ဆုပ္မႈကိုခံခဲ့ရပါတယ္။ ထုိ႔အတူ မဆလ ပါတီသည္ လည္း
ဗဟိုဦးစီးစနစ္ကပါတီ အာဏာရွင္ေၾကာင့္ ပါတီၿပိဳကြဲမႈႏွင့္ အတူ
ဆုိင္းဘုတ္ေျပာင္း၍ ယေန႔ ကာလအထိ ျပန္ဦးမေမာ့လာႏုိင္ပါ။ ထုိ႔အတူ အမ်ဳိးသား
ဒီမုိကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ သည္လည္း ၁၉၈၉ မွ ၂ဝ၁ဝ အထိ ထိပ္တုိက္
ရင္ဆုိင္မႈမ်ားႏွင့္အတူ (၂ဝ၁ဝ)တြင္မွတ္ပံုျပန္မတင္ပါက ပါတီ ကိုပယ္ဖ်က္၍
႐ံုးခန္းခ်ိတ္ပိတ္ခံရမည္ မွာ ေသခ်ာ ပါတယ္။
၂။ ၁၉၅ဝ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္းမွာ
ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဦးႏုက (ႏု-မူ)ျဖင့္ ၿငိမ္းခ်မ္း ေရးေခၚဆုိခဲ့ရာ
ေအာင္ျမင္မႈအခ်ဳိ႕ ရရွိခဲ့ပါတယ္။ ထုိ(ႏု-မူ)ကို အေျခခံ၍ အပစ္အခတ္ရပ္စဲ၊
လက္နက္ ဆက္ကိုင္၊ စီးပြားေရးလုပ္ဟူေသာ သေဘာတူညီ ခ်က္ျဖင့္ နဝတအစိုးရက
ဗုိလ္ခ်ဳပ္ခင္ ၫြန္႔ကို အသံုးျပဳ၍ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျပဳလုပ္ ခဲ့ရာ
ၿငိမ္းခ်မ္းေရးအျဖစ္ တုိင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္မ်ားစြာႏွင့္ သေဘာတူစာ ခ်ဳပ္
ခ်ဳပ္ဆိုႏုိင္ခဲ့ပါတယ္။ တစ္ဖက္က လည္း နဝတ/နအဖအစိုးရသည္ ဟင္
နရီကစ္ဆင္းဂ်ားႏွင့္ ခ်ဴအင္းလုိင္တုိ႔၏ ပင္ေပါင္ဒီပ လိုေမစီနည္းကို
အသံုးျပဳ၍ ဦးေအာင္ၾကည္ကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစု ၾကည္ႏွင့္
အႀကိမ္ႀကိမ္ေတြ႕ဆံုခဲ့ၿပီး ေနာက္ လႊတ္ေတာ္ထဲသို႔ ေဒၚေအာင္
ဆန္းစုၾကည္ေရာက္ရွိၿပီး ယေန႔ ကာလ တြင္ ႀကံ႕ခိုင္ေရးအစိုးရႏွင့္ NLD မွာ
ထိပ္တိုက္ရင္ဆုိင္မႈ ရာခိုင္ႏႈန္း လံုးဝမရွိ ဟု မေျပာႏုိင္ေသာ္လည္း
နည္းပါးသြား ပါတယ္။
၃။ အကယ္၍ ဗုိလ္မွဴးေအာင္(ရဲ
ေဘာ္သံုးက်ိပ္)၏ ညစာစားပြဲကို သခင္ သန္းထြန္း၏ကြန္ျမဴနစ္ပါတီက တက္
ေရာက္ခဲ့လွ်င္ ဗိုလ္မွဴးေအာင္က ”မင္း တို႔ကို ဦးေက်ာ္ၿငိမ္း မဖမ္းေစရဘူး။
ငါ အာမခံတယ္” ထုိစကားကို ႀဃဏ ကယံုၾကည္ခဲ့လွ်င္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ၁၉၄၈-၄၉
ႀကီးမား ေသာ ျပည္တြင္းစစ္ႀကီးျဖစ္မလာႏုိင္ပါ။ ထုိ႔အတူ ၁၉၈၈ တပ္မေတာ္မွ အာဏာ
လႊဲယူေသာအခါ သပိတ္စခန္းတာဝန္ခံ (ေခါင္းေဆာင္)မ်ားႏွင့္ ညႇိႏႈိင္းခဲ့လွ်င္
လည္း ABSDF (ေက်ာင္းသားတပ္ မေတာ္)ျဖစ္မလာႏုိင္သလို ၁၉၈၈ ကပင္
ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံ အျဖစ္ ေျပာင္းလဲၿပီး ယေန႔ကာလတြင္
တစ္စံုတစ္ရာေသာ အတုိင္းအတာအထိ ဖြံ႕ၿဖဳိးေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။
၄။ အကယ္၍ (၁/၉ဝ) NLD က ၁၉၉ဝ
ကပင္လက္ခံခဲ့လွ်င္ ထိုအခ်ိန္ကပင္ ႏုိင္ငံမွာေျပာင္းလဲၿပီး ယေန႔ ကာလတြင္
တုိင္းျပည္ဖြံ႕ၿဖိဳးေနမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ယခုလည္း (၂ဝဝ၈)ဖြဲ႕စည္းပံု
အေျခခံဥပေဒကို လက္ခံ၍ လႊတ္ေတာ္ထဲပင္ ေရာက္ေနပါၿပီ။ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေစာ ပါက
သမုိင္းပိုလွသြားပါမယ္။
၅။ ကြၽန္ေတာ္တို႔ ေတာင္အာဖရိ ကႏုိင္ငံမွ
နယ္ဆင္မန္ဒဲလားကို သူရဲ ေကာင္းအျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳထားပါ တယ္။ သို႔ေသာ္
သူႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး မသိေသးေ သာ ႏုိင္ ငံေရးျ ဖစ္ရပ္မွာ လူျဖဴသမၼတ ဒီကလပ္က
သူေနထိုင္ ေသာ အက်ဥ္းေထာင္ထဲသို႔ အႀကိမ္ ေပါင္းမ်ားစြာ သြားေရာက္
ညႇိႏႈိင္းခဲ့ ပါတယ္။ အဲဒီလုိနဲ႔ပဲ လူအမ်ားစု လူ မည္း အစိုး ရျဖစ္လာပါတယ္။
ထုိ႔အတူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ထံသို႔ (အ က်ယ္ခ်ဳပ္၊ လြတ္လပ္ေနခ်ိန္)မ်ားမွာပင္
ေထာက္လွမ္းေရးအရာရွိ တစ္ဦးျဖစ္ ေသာ ဗုိလ္မွဴးခ်ဳပ္ သန္းထြန္း၏ ဝင္၊
ထြက္ေျပာဆိုမႈမ်ားစြာ ရွိခဲ့တာကိုလည္း ေတြ႕ရၿပီး ထုိအခ်ိန္ကပင္ ႏုိင္ငံေတာ္
အစိုးရ၊ တပ္မေတာ္ႏွင့္ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္ၾကားမွာပင္ နားလည္မႈ တစ္ခု
ရွိခဲ့ပံုရွိၿပီး ယေန႔ကာလကို ေရာက္ခဲ့ပါ တယ္။
၆။ ယေန႔ကာလတြင္ လြတ္လပ္ ပြင့္လင္း၍
ထင္သာျမင္သာ ရွိလာပါ တယ္။ ႏုိင္ငံတစ္ခု ျပန္လည္တည္ ေဆာက္ရန္အတြက္ အားလံုးက
လက္တြဲပူးေပါင္းေစ့ စပ္ညႇိႏႈိင္းေ ဆာင္ရြက္ေန ပါတယ္။ အေရးအႀကီးဆံုး သမုိင္း
ေျပာင္းလဲျဖစ္စဥ္ကာလဟာ ယေန႔ အခ်ိန္မွာ ေရာက္ရွိေနပါတယ္။ ယေန႔ အခ်ိန္မွာ
ထိပ္တုိက္ရင္ဆိုင္မႈ ထက္ ေစ့ စပ္ညႇိႏႈိင္းအေျဖရွာျခင္းဟာ ပိုမုိသင့္
ေလ်ာ္ပါတယ္။ လုိခ်င္တာမရ၍ ထိပ္ တုိက္ရင္ဆုိင္မႈဟာ ဒီမုိကေရစီေသြးႏု
သားႏုႏုိင္ငံအတြက္ သားပ်က္ျခင္း (သို႔) သားေလွ်ာ သြားႏုိင္ပါတယ္။
ငါတို႔လိုခ်င္ တာမရရင္ အစုလုိက္အၿပံဳလုိက္ လမ္းမ ေပၚထြက္မွာပဲဟု
ေရွ႕ေနႀကီးတစ္ဦး ရဲ႕စကားဟာလည္း ထုိလမ္းေၾကာင္းေပၚ မွာ ရွိေနပါတယ္။ မင္း
တို႔ေျပာမရရင္ ငါတုိ႔ သေဘာမတူတာလုပ္ရင္ အာဏာ သိမ္းမွာပဲလုိ႔ေျပာေနရင္လည္း
သမုိင္း တစ္ပတ္လည္ၿပီးေခတ္အုိ၊ေခတ္ေဟာင္း၊ ေခတ္ေဆြးထဲ ျပန္ေရာက္ တိဗက္ လုိ
ႏုိင္ငံမ်ဳိးသာ ေရာက္ရွိမွာပါ။
၇။ အဲဒီေတာ့ ဖက္ဒရယ္ကိစၥပဲ ေျပာေျပာ၊
အေျခခံဥပေဒကိစၥပဲ ဆုိဆို အျခားျပႆနာမ်ားပဲျဖစ္ျဖစ္ သမုိင္းေရး
သူတစ္ေယာက္လို အလယ္တည့္တည့္ ကေနၾကည့္ၿပီး ကြၽန္ေတာ္တို႔ အခ်က္ ေတြ
စဥ္းစားၾကတာေပါ့။
(က) အေျခခံဥပေဒကို ၂ဝ၁၅ မတိုင္ခင္
ျပင္ႏုိင္သလား၊ လက္ခံသ လား ျပင္ေပးႏုိင္တဲ့အခ်က္ လုိခ်င္တဲ့ အခ်က္ကို ၂ဝ၁၅
ေနာက္ပိုင္းအတြက္ ထည့္စဥ္းစားၿပီး အေပး အယူနဲ႔ ညႇိႏႈိင္း သေဘာတူၿပီးေနာက္
တစ္ခုခုလုပ္ပါ။ ဒီအေပၚမွာ ျပႆနာမရွိပါဘူး။(၂ဝ၁၅) ေနာက္ပိုင္းေနာက္မွဆုိလည္း
သေဘာ တူရင္ ျပင္ေပါ့။ ေတာင္ အာဖရိ ကမွာ ႏွစ္အၾကာႀကီးပဲ။ အီဂ်စ္ဒီမုိကေရစီ
ဟာ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ပဲခံတယ္။ ထုိင္းရဲ႕လက္ရွိ အစိုးရဟာ ႏွစ္ႏွစ္ခြဲသာခံတယ္။ အနာ
ဂတ္ကိုေတြး ေသေ သခ်ာခ်ာ ဆံုးျဖတ္ပါ။ ပင္ေပါင္ဒီပလိုေမစီလည္း ျပန္စဥ္းစား
ၾကည့္ပါ။
(ခ) ဖက္ဒရယ္ ကိစၥမွာလည္း မဟာစိတ္ဓာတ္နဲ႔
က်ဥ္းေျမာင္းတဲ့စိတ္ ဓာတ္ႏွစ္ခုစလံုးေဖ်ာက္ၿပီး အလယ္ကေန စဥ္းစားေပါ့။
မေပးဘူးလို႔လည္း ဇြတ္ အတင္းမျငင္းနဲ႔။ ရေလလုိေလ အုိ တေစၧမလုပ္နဲ႔။
နတ္သမီးပံုျပင္ထဲကလို ဆင္းရဲသားဆီက အားလံုးနတ္သမီးက
ျပန္ထုတ္ယူသြားလိမ့္မယ္။ တန္းတူရည္ တူနဲ႔ ညီမွ်မႈေပါ့။ သူမသာ ကိုယ္ မနာ
ေပါ့သူမသာ ကိုယ္အသုဘလည္းျဖစ္လုိ႔ မရဘူး။ သူအသုဘ ကိုယ္သာလည္း မရပါဘူး။
အနီးကပ္ဆံုးႏွင့္ အျဖစ္ ႏုိင္ဆံုးကေန စဥ္းစားပါ။ တစ္ဆင့္ၿပီး တစ္ဆင့္
တက္ေပါ့ေလ။ ယံုၾကည္မႈကို အရင္တည္ေဆာက္၊ နားလည္မႈနဲ႔ပံု ေဖာ္ၿပီး
ေနာက္မွာလက္ခ်င္း ခ်ိတ္ စကားေျပာ ၾကတာေပါ့။ ေျပလည္ ႏုိင္ပါတယ္။
(ဂ) ယေန႔ကာလမွာ အလုပ္သ မား၊ လယ္သမား၊
ေက်ာင္းသားသမဂၢ၊ ပဋိပကၡေတြလည္း အေျဖရွာရင္အလယ္ ကေနစဥ္းစားပါ။ တရားမွ်တမႈနဲ႔
တရား မဲ့မႈ ၂ ခုအေပၚနဲ႔ ရန္သူနဲ႔မိတ္ေဆြအ ျဖစ္ကေန
ရန္သူနဲ႔ရန္သူျဖစ္သြားရင္ ပိုမ်ားတဲ့ ပဋိပကၡ၊ မိတ္ေဆြနဲ႔မိတ္ေဆြ
ျဖစ္သြားရင္ ပိုေကာင္းတဲ့ၿငိမ္းခ်မ္းေရး ပါ။ ကြၽန္ေတာ္ ႏုိင္ငံေရးလုပ္ေတာ့
အသက္ႀကီးဝါရင့္ ႏိုင္ငံေရးသမား တစ္ ေယာက္ကေျပာတယ္။ ”မင္း
ကို…မင္းအဖြဲ႕ထဲမွာ မင္း ကိုဆန္႔က်င္၊ ပုတ္ခတ္သူေတြရွိရင္ သူ
တို႔နဲ႔တည့္ေအာင္၊ ခင္မင္ရင္းႏွီးေ အာင္ ေပါင္း၊ အဲဒါဆို မင္းအဖြဲ႕မွာ
ေျပာရ၊ ဆုိရ၊ လုပ္ရ၊ ကိုင္ရတာ လြယ္ကူေအာင္ ျမင္ၿပီး မင္းတင္တဲ့လမ္း
(ဏသူငခပ) က်မွာ ပါပဲ”တဲ့။ အဲဒီစကားဟာ မွတ္သားစ ရာပါ ပဲ။ ေနာက္
အသက္ႀကီးတဲ့လူတစ္ ေယာက္က ေျပာဖူးတယ္။
”ေရႀကီးရင္ေတာ့ အိမ္ေပၚကို လူ ေရာ၊ ေခြးေရာ ေရာက္ေနမွာပါပဲ။ ေရက်ရင္ေတာ့ လူကလူေနရာ၊ ေခြးက ေခြးေနရာမွာ ျပန္ရွိမွာပါ”
အဲဒီစကားကလည္း မွတ္သား စရာပါ။ အခ်ိန္ကာလတစ္ခုမွာ အားလံုး ျပန္ေျပလည္မွာပါပဲ။ ကြၽန္ေတာ့္အေမ ကြၽန္ေတာ့္ကို ဆံုးမခဲ့တဲ့စကားတစ္ခုရွိ တယ္။
”ဘယ္သူတရားပ်က္ပ်က္ ကိုယ္ တရားမပ်က္နဲ႔။ တရားပ်က္တဲ့လူေတြ တစ္ေန႔က်ရင္ ကိုယ္ေရွ႕ကို ဒူးေထာက္ ေရာက္လာလိမ့္မယ္”
တန္ဖုိးရွိေသာ ဆံုးမမႈတစ္ခုပါပဲ။
အဲဒီစကားကလည္း မွတ္သား စရာပါ။ အခ်ိန္ကာလတစ္ခုမွာ အားလံုး ျပန္ေျပလည္မွာပါပဲ။ ကြၽန္ေတာ့္အေမ ကြၽန္ေတာ့္ကို ဆံုးမခဲ့တဲ့စကားတစ္ခုရွိ တယ္။
”ဘယ္သူတရားပ်က္ပ်က္ ကိုယ္ တရားမပ်က္နဲ႔။ တရားပ်က္တဲ့လူေတြ တစ္ေန႔က်ရင္ ကိုယ္ေရွ႕ကို ဒူးေထာက္ ေရာက္လာလိမ့္မယ္”
တန္ဖုိးရွိေသာ ဆံုးမမႈတစ္ခုပါပဲ။
၈။ ကဲ အဲဒီေတာ့ ဒီေန႔ႏုိင္ငံေရး
သမုိင္းျဖစ္စဥ္ေတြနဲ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးျဖစ္စဥ္ ေတြ ျပန္ၾကည့္ရင္
အတိတ္ရဲ႕အေတြ႕အ ႀကံဳသမုိင္းကို ပစၥဳပၸန္မွာခ်ိန္ထုိးၿပီး အနာဂတ္မွာ
လွပေအာင္ ပံုေဖာ္ႏုိင္ဖို႔ လုိပါတယ္။ အားလံုးနားလည္လြယ္တဲ့ စကားလံုးနဲ႔
႐ိုး႐ိုးရွင္းရွင္း သမုိင္းကို အလယ္တည့္တည့္ကေန ၾကည့္ၿပီး တင္ျပ ထားပါတယ္။
သံုးနား ညီႀတိဂံ တစ္ခု လုိပါတယ္။ပါတီမွာ ႏုိင္ငံေရးပါတီ၊ CSO ၊ NGO
မ်ားလည္း ပါပါတယ္။ အစိုးရတြင္ တပ္မေတာ္လည္း ပါပါတယ္။
သံုးနားညီႀတိဂံဆုိရင္ ကြၽန္ေတာ္
တို႔ႏုိင္ငံဟာ မၾကာခင္ကာလမွာ ၿငိမ္း ခ်မ္းတဲ့ႏုိင္ငံ၊ လူ႔အခြင့္အေရးနဲ႔
လူ႔တန္ ဖိုးမ်ား တျဖည္းျဖည္းဖြံ႕ၿဖိဳးတုိးတက္လာ ၿပီး တန္းတူရည္တူ
ကိုယ္ပိုင္ျပ႒ာန္း ခြင့္ ဖက္ဒရယ္ျပည္ေထာင္စုအျဖစ္ ေရာက္ ရွိၿပီး
အာရွနဲ႔ကမၻာမွာ ျမန္မာဆုိၿပီး ျပန္ ဦးေမာ့တဲ့ ကမၻာ့အဆင့္မီ ႏုိင္ငံတစ္ခု
ေရာက္မွာပါပဲ။ ႏုိင္ငံသား အားလံုးအတၱ နဲ႔မာနကို ထိန္းညႇိၿပီး ျဖစ္
ခ်င္တာေတြ ထက္စာရင္ ျဖစ္သင့္တာေတြကို စလုပ္ ၾကရေအာင္။ ရင္းႏွီး၊ နားလည္၊
ယံု ၾကည္မႈေတြ စတင္ တည္ေဆာက္ၾက ပါစို႔၊ အားလံုးကိုေလးစားလ်က္။
ေအာင္ထြန္း( )


